Stalking, czyli… kiedy przekraczamy granice w 2027

Stan prawny na dzień: 14 listopada 2026 r. | Autor: adw. Dominik Marchewka, Kancelaria Adwokacka Factolex (Kraków, Olkusz) | Aktualizacja: 14.11.2026

Najważniejsze w skrócie

• Dwie drogi: wniosek w procesie karnym (bez opłat) albo pozew cywilny (opłata sądowa, zwykle 5% żądanej kwoty powyżej 20 000 zł).
• Termin w sprawie karnej: wniosek z art. 46 § 1 k.k. składa się najpóźniej do zamknięcia przewodu sądowego na rozprawie głównej (art. 49a k.p.k.).
• Kwota: nie ma taryfikatora; sąd ocenia czas trwania, intensywność i skutki nękania.
• Majątek sprawcy nie obniża kwoty zasądzanej w procesie karnym (SA w Warszawie, II AKa 252/21).
• Reszta roszczenia: zadośćuczynienie z wyroku karnego nie zamyka drogi do pozwu o niezaspokojoną część (art. 46 § 3 k.k.).

Czym jest zadośćuczynienie za stalking?

Zadośćuczynienie za stalking to jednorazowa kwota pieniężna, która ma zrekompensować krzywdę niemajątkową: strach, upokorzenie, bezsenność, utratę poczucia bezpieczeństwa i prywatności. Nie jest to zwrot konkretnych wydatków. Te pokrywa odszkodowanie, na przykład za terapię, wymianę zamków czy przeprowadzkę.

Stalking to w polskim prawie uporczywe nękanie z art. 190a § 1 Kodeksu karnego (k.k.). Przepis stanowi, że przestępstwo popełnia ten, kto przez uporczywe nękanie innej osoby lub osoby jej najbliższej wzbudza u niej uzasadnione okolicznościami poczucie zagrożenia, poniżenia lub udręczenia lub istotnie narusza jej prywatność. Od 1 października 2023 r. grozi za to kara od 6 miesięcy do 8 lat pozbawienia wolności. Jeżeli pokrzywdzony targnie się na życie, kara wynosi od 2 do 15 lat (art. 190a § 3 k.k.).

Więcej o samych znamionach przestępstwa piszę w artykule stalking, czyli kiedy nękanie przekracza granice prawa.

Na jakiej podstawie prawnej można żądać pieniędzy za nękanie?

Ofiara stalkingu ma trzy podstawy żądania pieniędzy, które się uzupełniają, ale nie dublują.

• Art. 46 § 1 k.k. (środek kompensacyjny): sąd karny przy skazaniu zasądza zadośćuczynienie za krzywdę, stosując przepisy prawa cywilnego. Na wniosek pokrzywdzonego orzeczenie jest obowiązkowe.
• Art. 46 § 2 k.k. (nawiązka): zamiast zadośćuczynienia sąd może orzec nawiązkę do 200 000 zł, gdy ustalenie wysokości krzywdy jest znacznie utrudnione.
• Art. 24 i 448 Kodeksu cywilnego (k.c.): pozew o naruszenie dóbr osobistych, takich jak wolność, prywatność, cześć i zdrowie psychiczne.
• Art. 445 § 1 k.c. w zw. z art. 444 k.c.: gdy nękanie wywołało rozstrój zdrowia, na przykład stwierdzoną przez lekarza depresję lub zaburzenia lękowe.

Uwaga na nazewnictwo: od 1 lipca 2015 r. obowiązek z art. 46 k.k. jest środkiem kompensacyjnym, a nie środkiem karnym. Część poradników nadal używa starej nazwy.

Ile wynosi zadośćuczynienie za stalking w 2026 r.?

Zadośćuczynienie za stalking w polskich sądach karnych mieści się najczęściej w przedziale od 2 000 do 15 000 zł. Wyższe kwoty, rzędu kilkudziesięciu tysięcy złotych, zapadają rzadziej: przy wieloletnim nękaniu, udokumentowanym rozstroju zdrowia albo w procesach cywilnych i ugodach.

Przepisy nie wprowadzają tabeli ani stawki za miesiąc nękania. Ministerstwo Sprawiedliwości nie publikuje też zbiorczych danych o wysokości zadośćuczynień w sprawach z art. 190a k.k. Dlatego jedynym punktem odniesienia są opublikowane wyroki i doświadczenie pełnomocnika.

Widełki mają charakter poglądowy i nie wiążą sądu. Każda sprawa jest oceniana indywidualnie.

Jakie kwoty zasądzają sądy? Przykłady wyroków

Opublikowane orzeczenia pokazują, że sądy odwoławcze nie wahają się podwyższać zbyt niskich kwot. Poniżej wybrane sprawy z art. 190a k.k.

Od czego zależy wysokość zadośćuczynienia?

Wysokość zadośćuczynienia zależy przede wszystkim od rozmiaru krzywdy, a nie od zamożności sprawcy. Sądy biorą pod uwagę następujące okoliczności:

• Czas trwania nękania: tygodnie, miesiące czy lata; im dłużej, tym wyższa kwota.
• Intensywność: liczba połączeń, wiadomości, wizyt, także w nocy i w miejscu pracy.
• Rodzaj naruszonego dobra: wolność, prywatność, cześć, życie rodzinne, wizerunek.
• Skutki zdrowotne: zaświadczenia psychiatry lub psychologa, zwolnienia lekarskie, leczenie.
• Zmiany w życiu ofiary: przeprowadzka, zmiana pracy, numeru telefonu, rezygnacja z mediów społecznościowych.
• Wiek i sytuacja ofiary: nękanie dziecka, osoby starszej lub w ciąży sąd ocenia surowiej.

Sąd nie jest związany kwotą z wniosku. Może zasądzić mniej, a orzekając z urzędu, także zasądzić zadośćuczynienie bez wniosku. Kwota powinna być „odczuwalna”, ale nie może prowadzić do wzbogacenia pokrzywdzonego.

Jak i kiedy złożyć wniosek o zadośćuczynienie?

Wniosek o zadośćuczynienie za stalking składa pokrzywdzony lub prokurator najpóźniej do zamknięcia przewodu sądowego na rozprawie głównej (art. 49a Kodeksu postępowania karnego, k.p.k.). Po tej chwili sąd może orzec już tylko z urzędu, a na to nie warto liczyć.

Wniosek może być pisemny albo ustny do protokołu rozprawy. Pismo powinno spełniać wymogi art. 119 k.p.k.: oznaczenie sądu i sygnatury, dane wnioskodawcy, treść żądania z kwotą, uzasadnienie i podpis. Warto od razu dołączyć dowody krzywdy.

Pamiętaj, że stalking z art. 190a § 1 i 2 k.k. jest ścigany na wniosek pokrzywdzonego (art. 190a § 4 k.k.). Bez wniosku o ściganie nie będzie wyroku, a bez wyroku nie będzie zadośćuczynienia z art. 46 k.k. Gotowe wzory pism znajdziesz w dziale darmowe wzory pism.

Proces karny czy cywilny: co się bardziej opłaca?

Dla większości ofiar stalkingu proces karny jest tańszy i szybszy, bo wniosek z art. 46 k.k. nie wymaga opłaty, a dowody zbiera prokuratura. Proces cywilny daje jednak szansę na wyższą kwotę i nie zależy od skazania.

Najczęściej rekomenduję strategię dwuetapową: wniosek w procesie karnym, a po prawomocnym skazaniu ewentualny pozew o niezaspokojoną część. Art. 46 § 3 k.k. wprost na to pozwala, a ustalenia wyroku karnego ułatwiają proces cywilny.

Cyberstalking, kontrola przymusowa i mobbing: czy też dają zadośćuczynienie?

Tak, cyberstalking daje prawo do zadośćuczynienia na tych samych zasadach co nękanie w realu. Art. 190a k.k. nie ogranicza formy działania, więc obejmuje wiadomości na Instagramie i Messengerze, fałszywe profile, śledzenie lokalizacji czy masowe komentarze.

• Cyberstalking: zabezpiecz zrzuty ekranu z datą, linki do profili i eksport rozmów; platformy usuwają treści, a dowód znika.
• Kontrola przymusowa (coercive control): to pojęcie opisujące systematyczne kontrolowanie partnera, jego pieniędzy, telefonu i kontaktów. W Polsce nie jest odrębnym przestępstwem, ale takie zachowania mogą wyczerpywać art. 190a k.k. lub znęcanie się z art. 207 k.k.
• Mobbing a stalking: mobbing ocenia sąd pracy na podstawie art. 94³ Kodeksu pracy i roszczenie kieruje się do pracodawcy. Stalking to przestępstwo konkretnej osoby. Te same zachowania mogą rodzić oba roszczenia.
• Hejt i zniesławienie: gdy nękanie polega na publikowaniu nieprawdy, rozważ też zniesławienie w internecie z art. 212 k.k.

Mity i najczęstsze błędy pokrzywdzonych

Najczęstszym błędem jest przekonanie, że sąd sam „przyzna pieniądze”. Bez wniosku kwota bywa symboliczna albo nie ma jej wcale.

• Mit: sprawca jest biedny, więc nic nie dostanę. Sąd karny nie obniża zadośćuczynienia z powodu sytuacji majątkowej skazanego, a wyrok można egzekwować przez komornika latami.
• Mit: wniosek złożę po wyroku. Po zamknięciu przewodu sądowego jest za późno w procesie karnym.
• Błąd: brak dokumentacji krzywdy. Bez zaświadczeń lekarskich, zeznań bliskich i chronologii zdarzeń sąd zasądza minimum.
• Błąd: cofnięcie wniosku o ściganie w emocjach. Cofnięcie wymaga zgody prokuratora lub sądu, ale gdy zostanie przyjęte, postępowanie się kończy.
• Błąd: mylenie stalkingu z wykroczeniem. Złośliwe niepokojenie z art. 107 Kodeksu wykroczeń to łagodniejszy czyn, przy którym nie ma zadośćuczynienia z art. 46 k.k.

Perspektywa praktyka: Kraków, Olkusz i konflikty rodzinne

W mojej praktyce sprawy o uporczywe nękanie bardzo często wyrastają z rozstań i sporów o dziecko. Nękającym bywa były partner, ale coraz częściej ofiarą jest ojciec: zasypywany wiadomościami, oczerniany u pracodawcy, utrudniający mu się kontakty z dzieckiem. Mężczyźni rzadziej zgłaszają takie sytuacje, choć prawo chroni ich identycznie. Szerzej piszę o tym w tekście o przemocy wobec mężczyzn.

Druga strona medalu to fałszywe zarzuty stalkingu stawiane w trakcie rozwodu, by uzyskać przewagę w sprawie o opiekę. Kilkanaście wiadomości w sprawie dziecka to nie przestępstwo. Wtedy rolą obrońcy jest wykazanie, że kontakt miał uzasadniony cel, a nękanie nie było uporczywe.

[UZUPEŁNIĆ: zanonimizowany przykład z praktyki adw. Dominika Marchewki, np. sprawa przed Sądem Rejonowym dla Krakowa-Podgórza lub Sądem Rejonowym w Olkuszu: czas nękania, wnioskowana i zasądzona kwota.]

Sprawy karne z terenu Krakowa prowadzę w ramach obsługi spraw karnych w Krakowie. Konsultację umówisz pod numerem 530 834 077. Osoby w trudnej sytuacji finansowej mogą skorzystać z nieodpłatnej pomocy prawnej.

FAQ: zadośćuczynienie za stalking

Ile pieniędzy należy się za stalking?

Nie ma ustawowej stawki. W sprawach karnych z art. 190a k.k. sądy zasądzają najczęściej od 2 000 do 15 000 zł. Kwota rośnie wraz z czasem trwania nękania, jego intensywnością i udokumentowanymi skutkami zdrowotnymi. W procesie cywilnym i ugodach kwoty bywają wyższe, nawet kilkudziesięciotysięczne.

Do kiedy mogę złożyć wniosek o zadośćuczynienie w sprawie karnej?

Wniosek z art. 46 § 1 k.k. można złożyć aż do zamknięcia przewodu sądowego na rozprawie głównej w pierwszej instancji (art. 49a k.p.k.). Najbezpieczniej zrobić to już na etapie postępowania przygotowawczego, wraz z zawiadomieniem lub po przesłuchaniu, i ponowić na pierwszej rozprawie.

Czy mogę dostać zadośćuczynienie, jeśli sprawa zakończy się umorzeniem?

W procesie karnym nie, bo art. 46 k.k. wymaga skazania. Możliwe jest natomiast warunkowe umorzenie z obowiązkiem naprawienia szkody (art. 67 § 3 k.k.). Niezależnie zawsze pozostaje pozew cywilny o naruszenie dóbr osobistych z art. 448 k.c.

Czy po wyroku karnym mogę pozwać stalkera o więcej pieniędzy?

Tak. Zgodnie z art. 46 § 3 k.k. zasądzenie zadośćuczynienia w wyroku karnym nie stoi na przeszkodzie dochodzeniu niezaspokojonej części roszczenia w postępowaniu cywilnym. Prawomocne skazanie wiąże sąd cywilny co do faktu popełnienia przestępstwa, co znacznie ułatwia proces.

Co zrobić, gdy skazany nie płaci zadośćuczynienia?

Prawomocny wyrok karny w części zasądzającej zadośćuczynienie egzekwuje się według przepisów o postępowaniu cywilnym (art. 107 Kodeksu karnego wykonawczego). Pokrzywdzony uzyskuje klauzulę wykonalności w sądzie, który wydał wyrok w pierwszej instancji, i składa wniosek do komornika. Komornik może zająć wynagrodzenie, rachunki i majątek dłużnika.

Podsumowanie

• Zadośćuczynienie za stalking przysługuje na podstawie art. 46 § 1 k.k. oraz art. 448 i 445 k.c.
• Typowe kwoty w sprawach karnych to 2 000-15 000 zł; brak taryfikatora.
• Wniosek w sprawie karnej trzeba złożyć do zamknięcia przewodu sądowego.
• Majątek sprawcy nie obniża kwoty zasądzanej przez sąd karny.
• Po wyroku karnym można pozwać o niezaspokojoną część roszczenia.

Podstawa prawna i źródła

• Ustawa z 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny: art. 46, art. 67 § 3, art. 190a.
• Ustawa z 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego: art. 49a, art. 119, art. 415.
• Ustawa z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny: art. 23, 24, 442¹, 444, 445, 448.
• Ustawa z 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych: art. 13.
• Postanowienie Sądu Najwyższego, III KK 200/22.
• Portal Orzeczeń Sądów Powszechnych (wyszukiwarka wyroków z art. 190a k.k.).
• Ustawa z 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny wykonawczy: art. 107.

Artykuł ma charakter informacyjny i przedstawia stan prawny na 14 listopada 2026 r. Nie stanowi porady prawnej w indywidualnej sprawie. Opisane kwoty mają charakter poglądowy i nie przesądzają wyniku żadnego postępowania.