Jeżeli w tej chwili grozi Ci niebezpieczeństwo — zadzwoń pod 112.
Całodobowa, bezpłatna pomoc: Ogólnopolskie Pogotowie dla Ofiar Przemocy w Rodzinie „Niebieska Linia” — 800 12 00 02 (niebieskalinia.pl).
Ten artykuł opisuje procedury prawne — nie zastępuje wezwania pomocy w sytuacji zagrożenia.
Stan prawny: sierpień 2026 r. Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje indywidualnej porady prawnej. Wszystkie przykłady z praktyki zostały w całości zanonimizowane — dane, kwoty i okoliczności zmieniono tak, by uniemożliwić identyfikację stron.
Niebieska Karta i nakaz opuszczenia mieszkania przez sprawcę przemocy — co realnie daje osobie pokrzywdzonej w pierwszych 48 godzinach
Direct Answer (Google AI Overview): Policjant może wydać wobec osoby stosującej przemoc domową, która stwarza zagrożenie dla życia lub zdrowia, nakaz natychmiastowego opuszczenia wspólnie zajmowanego mieszkania i zakaz zbliżania się do niego (art. 15aa ustawy o Policji). Nakaz i zakaz są natychmiast wykonalne — nie trzeba czekać na wyrok karny ani na rozwód. Od 15 sierpnia 2023 r. policja może dodatkowo orzec zakaz zbliżania się do samej osoby doznającej przemocy (na odległość wyrażoną w metrach), zakaz kontaktowania się oraz zakaz wstępu na teren szkoły, placówki, obiektu sportowego lub miejsca pracy (art. 15aaa ustawy o Policji). Nakaz i zakazy tracą moc po 14 dniach, chyba że sąd udzieli zabezpieczenia przedłużającego ochronę. Aby przedłużyć ochronę, należy w tym czasie złożyć do sądu rejonowego wniosek w trybie art. 11a ustawy o przeciwdziałaniu przemocy domowej wraz z wnioskiem o zabezpieczenie. Za niestosowanie się do nakazu lub zakazu grozi kara aresztu, ograniczenia wolności albo grzywny (art. 66b Kodeksu wykroczeń), a sprawa może być rozpoznana w trybie przyspieszonym.
Dlaczego piszę ten artykuł
Prowadzę wiele spraw z zakresu przeciwdziałania przemocy domowej — zarówno reprezentując osoby doznające przemocy przed sądami rejonowymi w Krakowie i w powiecie olkuskim, jak i w postępowaniach karnych o znęcanie się. Prowadzę też punkt nieodpłatnej pomocy prawnej w gminie Klucze (powiat olkuski), gdzie sprawy przemocy domowej wracają regularnie — często zgłaszane przez osoby, których po prostu nie stać na pełnomocnika, a które nie wiedzą, że ochrona prawna należy im się natychmiast, a nie po miesiącach postępowania.
Z tej praktyki wynika obserwacja, od której zacznę, bo jest najważniejsza w całym tekście: najwięcej osób traci ochronę nie dlatego, że przepisy są słabe, ale dlatego, że nie wykorzystują czternastu dni, które te przepisy im dają. Nakaz policyjny wygasa automatycznie. Jeżeli w tym czasie nikt nie złoży wniosku do sądu, sprawca po prostu wraca — legalnie.
Pierwsze 48 godzin — co się dzieje krok po kroku
- Zgłoszenie i interwencja. Wezwanie policji (112 lub 997). Policjanci przeprowadzają interwencję domową i oceniają zagrożenie.
- Wszczęcie procedury „Niebieskie Karty”. Wypełnienie formularza A i przekazanie osobie doznającej przemocy formularza B (pouczenie o prawach i miejscach pomocy).
- Ocena zasadności nakazu i zakazu. Jeżeli policjant stwierdzi zagrożenie dla życia lub zdrowia, wydaje nakaz natychmiastowego opuszczenia mieszkania i zakaz zbliżania się — od razu, na miejscu.
- Wykonanie. Nakaz i zakaz są natychmiast wykonalne; policjant może zastosować środki przymusu bezpośredniego. Osoba, wobec której je wydano, ma obowiązek wskazać policji deklarowane miejsce pobytu.
- Kontrola przestrzegania. W okresie obowiązywania nakazu funkcjonariusze mają obowiązek co najmniej trzykrotnie sprawdzić, czy jest respektowany.
Uwaga praktyczna, o której mało kto wie: nakaz i zakaz mogą zostać wydane także wtedy, gdy osoby stosującej przemoc nie ma w mieszkaniu w chwili interwencji — a nawet bez jej przesłuchania. Policja może je wydać również po powzięciu informacji o przemocy od osoby pokrzywdzonej, kuratora sądowego lub pracownika socjalnego, a nie tylko podczas bezpośredniej interwencji. Jeżeli więc sprawca „zniknął” przed przyjazdem patrolu, nie oznacza to, że ochrona jest niedostępna.
Czym jest przemoc domowa w rozumieniu ustawy
Od 22 czerwca 2023 r. obowiązuje znowelizowana ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. — dotychczasowa „przemoc w rodzinie” została zastąpiona pojęciem przemocy domowej, a katalog jej form rozszerzono. Obejmuje ona przemoc:
- fizyczną — bicie, popychanie, szarpanie, duszenie, ograniczanie swobody ruchu;
- psychiczną — poniżanie, zastraszanie, groźby, izolowanie od bliskich, kontrolowanie;
- seksualną — zmuszanie do czynności seksualnych, także w małżeństwie;
- ekonomiczną — odbieranie zarobków, uniemożliwianie pracy, zaciąganie zobowiązań bez wiedzy partnera, kontrolowanie każdego wydatku;
- cyberprzemoc — nękanie przy użyciu środków komunikacji elektronicznej, kontrola telefonu, śledzenie lokalizacji, rozpowszechnianie wizerunku.
Ważne rozszerzenie z nowelizacji: ochroną objęte są także osoby niezamieszkujące wspólnie — w tym byli małżonkowie i byli partnerzy, oraz dzieci będące świadkami przemocy, które ustawa traktuje jako osoby doznające przemocy domowej.
Procedura „Niebieskie Karty” — jak działa naprawdę
To najczęściej mylona instytucja w całym systemie. Niebieska Karta nie jest karą dla sprawcy ani wnioskiem o ściganie — to procedura interwencyjno-pomocowa, uruchamiająca system wsparcia i dokumentująca przemoc. Jednocześnie zgromadzona w niej dokumentacja bywa najmocniejszym materiałem dowodowym w późniejszej sprawie sądowej, dlatego namawiam klientów, by jej nie lekceważyli.
Kto może wszcząć procedurę
- policjant,
- pracownik socjalny ośrodka pomocy społecznej,
- przedstawiciel ochrony zdrowia (lekarz, pielęgniarka, ratownik),
- przedstawiciel oświaty (nauczyciel, pedagog, psycholog szkolny),
- przedstawiciel gminnej komisji rozwiązywania problemów alkoholowych,
- żołnierz Żandarmerii Wojskowej.
Formularze
- Formularz A — wszczęcie procedury, opis sytuacji i zdarzenia.
- Formularz B — pouczenie dla osoby doznającej przemocy: prawa, instytucje pomocowe, dane kontaktowe. Zawsze proszę klientów o zachowanie tego dokumentu.
- Formularz C — wypełniany przez grupę diagnostyczno-pomocową w obecności osoby doznającej przemocy; służy zaplanowaniu pomocy.
- Formularz D — wypełniany w obecności osoby stosującej przemoc.
Po nowelizacji dotychczasowe „grupy robocze” zastąpiły grupy diagnostyczno-pomocowe, działające przy zespole interdyscyplinarnym powoływanym przez wójta, burmistrza lub prezydenta miasta.
Najczęstsze pytanie: czy potrzebna jest moja zgoda?
Nie. Wszczęcie procedury nie wymaga zgody osoby doznającej przemocy. To rozwiązanie celowe — ustawodawca uwzględnił, że osoba w kryzysie, pod presją lub w mechanizmie przemocy często nie jest w stanie takiej zgody wyrazić. Z tego samego powodu wycofanie się osoby pokrzywdzonej nie zamyka automatycznie procedury.
Nakaz i zakaz policyjny — art. 15aa ustawy o Policji
Zgodnie z art. 15aa ust. 1 ustawy o Policji policjant ma prawo wydać wobec osoby stosującej przemoc domową, stwarzającej zagrożenie dla życia lub zdrowia osoby doznającej tej przemocy, nakaz natychmiastowego opuszczenia wspólnie zajmowanego mieszkania i jego bezpośredniego otoczenia oraz zakaz zbliżania się do tego mieszkania. Po nowelizacji przepis operuje pojęciem łącznym: „nakaz i zakaz”.
Kluczowe cechy tego środka:
- jest natychmiast wykonalny — nie czeka się na uprawomocnienie;
- policjant wskazuje w nim obszar lub odległość, którą osoba stosująca przemoc ma zachować;
- stosuje się go do każdego lokalu służącego zaspokajaniu bieżących potrzeb mieszkaniowych — także wynajmowanego;
- nie ma znaczenia, kto jest właścicielem mieszkania. To najczęstsze nieporozumienie, jakie prostuję w kancelarii: nakaz można wydać również wobec osoby będącej wyłącznym właścicielem lokalu. Prawo własności nie chroni przed nakazem.
Nowe zakazy od 15 sierpnia 2023 r. — art. 15aaa („ustawa antyprzemocowa 2.0″)
Nowelizacja z 13 stycznia 2023 r. (Dz. U. z 2023 r. poz. 289) rozszerzyła uprawnienia policji o środki chroniące osobę, a nie tylko mieszkanie. Policja może obecnie wydać także:
- zakaz zbliżania się do osoby doznającej przemocy domowej — na odległość wyrażoną w metrach;
- zakaz kontaktowania się z osobą doznającą przemocy — obejmujący także kontakt telefoniczny i elektroniczny;
- zakaz wstępu na teren szkoły, placówki oświatowej, opiekuńczej lub artystycznej, obiektu sportowego lub miejsca pracy — i przebywania na tym terenie.
To zmiana o dużym znaczeniu praktycznym. Wcześniej sprawca usunięty z mieszkania mógł legalnie czekać pod szkołą dziecka albo pod zakładem pracy pokrzywdzonej. Dziś można to objąć zakazem — i warto o to wprost wnioskować podczas interwencji, bo policjant orzeka to na podstawie okoliczności, które musi znać. Proszę powiedzieć funkcjonariuszom, gdzie realnie czuje się Pan/Pani zagrożona — pod jakim adresem pracy, przy której szkole.
14 dni — moment, w którym najwięcej osób traci ochronę
To najważniejszy fragment tego poradnika. Nakaz i zakaz tracą moc po upływie 14 dni od dnia ich wydania — chyba że w tym czasie sąd udzieli zabezpieczenia, którym zostaną przedłużone.
W praktyce oznacza to, że czternaście dni to nie jest okres ochrony — to okno czasowe na złożenie wniosku do sądu. Jeżeli nikt go nie wykorzysta, piętnastego dnia sprawca może wrócić do mieszkania zgodnie z prawem, a cała procedura zaczyna się od nowa, zwykle w gorszych warunkach: zaostrzonym konflikcie i poczuciu bezkarności po stronie sprawcy.
Dlatego w sprawach, które prowadzę, wniosek z art. 11a przygotowuję zwykle w ciągu pierwszych 2–3 dni od wydania nakazu, a nie w ostatniej chwili — sąd potrzebuje czasu na rozpoznanie wniosku o zabezpieczenie, a doręczenia potrafią przedłużyć bieg sprawy.
Wniosek do sądu w trybie art. 11a — pełny wzór
Podstawą przedłużenia ochrony jest art. 11a ustawy o przeciwdziałaniu przemocy domowej. Zgodnie z nim, jeżeli osoba stosująca przemoc domową wspólnie zajmująca mieszkanie swoim zachowaniem czyni szczególnie uciążliwym wspólne zamieszkiwanie, osoba doznająca przemocy może żądać, aby sąd zobowiązał ją do opuszczenia mieszkania i jego bezpośredniego otoczenia lub zakazał jej zbliżania się.
Wniosek składa się do sądu rejonowego (wydział cywilny), w postępowaniu nieprocesowym, właściwego według miejsca położenia mieszkania. Można go złożyć na urzędowym formularzu — dostępnym na stronie Ministerstwa Sprawiedliwości (gov.pl/web/sprawiedliwosc). Sąd orzeka po przeprowadzeniu rozprawy i powinien rozpoznać sprawę w terminie miesiąca od złożenia wniosku.
Kraków, dnia ....................... 2026 r.
Sąd Rejonowy dla Krakowa-.............................. w Krakowie
Wydział ...... Cywilny
[adres sądu właściwego wg miejsca położenia mieszkania]
Wnioskodawca: ...........................................
zam. ......................................
PESEL: ....................................
Uczestnik: ...........................................
ostatni znany adres: ......................
WNIOSEK
o zobowiązanie osoby stosującej przemoc domową do opuszczenia
wspólnie zajmowanego mieszkania i jego bezpośredniego otoczenia
oraz o zakazanie zbliżania się
— wraz z wnioskiem o udzielenie zabezpieczenia —
Działając w imieniu własnym (oraz jako przedstawiciel ustawowy
małoletniego/małoletnich .............................), na podstawie
art. 11a ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu
przemocy domowej, wnoszę o:
1. zobowiązanie uczestnika do opuszczenia wspólnie zajmowanego
mieszkania położonego w ........................ przy ul. ...............
nr ...... m. ...... oraz jego bezpośredniego otoczenia;
2. zakazanie uczestnikowi zbliżania się do wspólnie zajmowanego
mieszkania i jego bezpośredniego otoczenia na odległość
mniejszą niż ........ metrów;
3. zakazanie uczestnikowi zbliżania się do wnioskodawcy
(oraz do małoletniego ..........................) na odległość
mniejszą niż ........ metrów;
4. zakazanie uczestnikowi kontaktowania się z wnioskodawcą
(oraz z małoletnim ..........................) osobiście,
telefonicznie, korespondencyjnie oraz za pośrednictwem
środków komunikacji elektronicznej;
5. zakazanie uczestnikowi wstępu na teren ...........................
[np. Szkoły Podstawowej nr ... w ..............., miejsca pracy
wnioskodawcy przy ul. ...............] i przebywania na tym terenie;
6. UDZIELENIE ZABEZPIECZENIA na czas trwania postępowania
poprzez zobowiązanie uczestnika do opuszczenia mieszkania
oraz orzeczenie zakazów wskazanych w pkt 2–5 —
z uwagi na wygaśnięcie z dniem ................ nakazu i zakazu
wydanych przez Policję w dniu ................;
7. zasądzenie od uczestnika na rzecz wnioskodawcy zwrotu
kosztów postępowania.
UZASADNIENIE
I. Stan faktyczny
[Chronologiczny opis zachowań uczestnika — konkretne zdarzenia,
daty, świadkowie. Proszę unikać ocen ("był agresywny") na rzecz
opisu zachowań ("w dniu ... uderzył mnie w twarz w obecności ...").
Sąd orzeka na podstawie faktów, nie określeń.]
II. Szczególna uciążliwość wspólnego zamieszkiwania
[Wykazanie przesłanki z art. 11a ust. 1 — dlaczego dalsze wspólne
zamieszkiwanie jest niemożliwe: obawa o życie i zdrowie, wpływ
na dzieci, uniemożliwianie snu, niszczenie mienia, kontrola.]
III. Uzasadnienie wniosku o zabezpieczenie
[Wskazanie, że nakaz policyjny wygasa/wygasł z dniem ...........
i bez zabezpieczenia wnioskodawca pozostanie bez ochrony;
uprawdopodobnienie roszczenia i interesu prawnego.]
DOWODY
1. Kopia formularza „Niebieska Karta — A" i „B".
2. Kopia nakazu i zakazu wydanego przez Policję z dnia ...........
3. Notatki urzędowe z interwencji Policji — wnoszę o zwrócenie się
przez Sąd do KMP/KPP w .............. o ich nadesłanie.
4. Zaświadczenie lekarskie / dokumentacja medyczna z dnia ..........
5. Obdukcja lekarska (jeżeli wykonano).
6. Zeznania świadków: ..................... (adres) — na okoliczność ......
7. Wydruki wiadomości SMS / komunikatorów z dni .....................
8. Przesłuchanie wnioskodawcy.
ZAŁĄCZNIKI
1. Odpis wniosku i załączników dla uczestnika.
2. Dokumenty wymienione w pkt 1–7 powyżej.
3. Dokument potwierdzający tytuł do lokalu / umowa najmu.
...........................
(podpis)
Dwie uwagi z praktyki do tego wzoru. Po pierwsze — punkt 6 (wniosek o zabezpieczenie) jest tym, który realnie decyduje o Pana/Pani bezpieczeństwie w najbliższych tygodniach; bez niego ochrona urywa się między wygaśnięciem nakazu policyjnego a rozprawą. Po drugie — punkty 3–5 to instrumenty rozszerzone nowelizacją; wiele wniosków krążących w internecie wciąż ich nie zawiera, bo pochodzi sprzed 2023 roku.
Jak wygląda rozstrzygnięcie sądu — przykładowa sentencja
Klienci często pytają, „jak to w ogóle wygląda na papierze”. Poniżej zanonimizowany, uproszczony schemat sentencji postanowienia uwzględniającego wniosek — bez danych identyfikujących jakąkolwiek rzeczywistą sprawę:
POSTANOWIENIE
Sąd Rejonowy dla Krakowa-.............. w Krakowie, Wydział .... Cywilny,
w składzie: SSR ..............................,
po rozpoznaniu w dniu ................ w Krakowie na rozprawie
sprawy z wniosku ..............................
z udziałem ..............................
o zobowiązanie osoby stosującej przemoc domową do opuszczenia
wspólnie zajmowanego mieszkania,
postanawia:
I. zobowiązać uczestnika ................ do opuszczenia
wspólnie zajmowanego z wnioskodawczynią mieszkania
położonego w Krakowie przy ul. ................ nr .... m. ....
oraz jego bezpośredniego otoczenia;
II. zakazać uczestnikowi zbliżania się do mieszkania opisanego
w pkt I i jego bezpośredniego otoczenia na odległość mniejszą
niż 50 metrów;
III. zakazać uczestnikowi zbliżania się do wnioskodawczyni
na odległość mniejszą niż 30 metrów;
IV. zakazać uczestnikowi kontaktowania się z wnioskodawczynią
osobiście, telefonicznie oraz za pośrednictwem środków
komunikacji elektronicznej;
V. zakazać uczestnikowi wstępu na teren Szkoły Podstawowej
nr .... w Krakowie przy ul. ................ i przebywania
na tym terenie;
VI. orzec, że postanowienie w pkt I–V jest skuteczne i wykonalne
z chwilą ogłoszenia;
VII. zasądzić od uczestnika na rzecz wnioskodawczyni kwotę
............ zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Proszę zwrócić uwagę na punkt VI: postanowienie w tych sprawach jest skuteczne i wykonalne z chwilą ogłoszenia, a nie z chwilą uprawomocnienia. Wniesienie zażalenia przez uczestnika nie przywraca mu prawa powrotu do mieszkania. Sąd może natomiast zmienić lub uchylić takie postanowienie w razie zmiany okoliczności — również wtedy, gdy jest już prawomocne.
Co grozi za złamanie nakazu lub zakazu
Zgodnie z art. 66b Kodeksu wykroczeń, kto nie stosuje się do wydanego przez Policję (lub Żandarmerię Wojskową) nakazu lub zakazu albo do orzeczonego przez sąd zobowiązania lub zakazu, podlega karze aresztu, ograniczenia wolności albo grzywny. Wobec sprawcy tego wykroczenia można zastosować tryb przyspieszony — co w praktyce oznacza reakcję w ciągu godzin, a nie miesięcy.
W praktyce: jeżeli osoba objęta zakazem pojawia się pod mieszkaniem, dzwoni, pisze wiadomości wbrew zakazowi kontaktowania — proszę wzywać policję za każdym razem i za każdym razem żądać sporządzenia notatki. Każda taka notatka jest dowodem w kolejnym postępowaniu, a suma drobnych naruszeń bywa w sądzie mocniejsza niż jedno dramatyczne zdarzenie.
Kto płaci za mieszkanie po usunięciu sprawcy
To pytanie pada praktycznie w każdej sprawie i budzi realny lęk — zwłaszcza u osób doświadczających przemocy ekonomicznej. Art. 11a ust. 3 ustawy przewiduje, że osoba, wobec której wydano nakaz albo postanowienie sądu, pozostaje obowiązana do ponoszenia opłat za dostawy energii, gazu, wody, odbiór ścieków i odpadów oraz czynsz lub koszty bieżącego zarządzania nieruchomością — chyba że jest wobec osoby doznającej przemocy zobowiązana do świadczeń alimentacyjnych.
Innymi słowy: usunięcie sprawcy z mieszkania nie przerzuca automatycznie wszystkich kosztów utrzymania lokalu na osobę pokrzywdzoną. Do wykonania obowiązku opuszczenia mieszkania stosuje się odpowiednio przepisy o egzekucji obowiązku opróżnienia lokalu.
Druga strona — perspektywa osoby, wobec której wydano nakaz
Rzetelność wymaga opisania także tej perspektywy, tym bardziej że prowadzę również sprawy po tej stronie. Osobie, wobec której wydano nakaz i zakaz, przysługuje zażalenie do sądu rejonowego — w terminie 3 dni od doręczenia. Sąd rozpoznaje je w składzie jednego sędziego niezwłocznie, nie później niż w terminie 3 dni od wpływu, i uchyla zaskarżony nakaz w razie stwierdzenia jego bezzasadności lub nielegalności.
Trzydniowy termin jest wyjątkowo krótki jak na procedurę cywilną i bywa zaskoczeniem nawet dla prawników — nie wynika bowiem z Kodeksu postępowania cywilnego, lecz z ustawy o Policji. W praktyce oznacza to, że reakcja musi być natychmiastowa.
Zaznaczam jednocześnie z pełną świadomością: instrumenty te bywają wykorzystywane instrumentalnie w konfliktach okołorozwodowych. Sąd bada w takich sprawach zasadność i legalność nakazu, a nie deklaracje stron — i właśnie dlatego dokumentacja ma w tych postępowaniach znaczenie rozstrzygające po obu stronach.
Rola psychologa — dlaczego prowadzę te sprawy interdyscyplinarnie
Sprawy przemocy domowej różnią się od typowych spraw rodzinnych jednym: osoba pokrzywdzona zwykle nie funkcjonuje w momencie zgłoszenia w trybie „racjonalnego klienta”. Mechanizmy przemocy — wyuczona bezradność, poczucie winy, cykliczność faz — realnie utrudniają złożenie spójnych zeznań i podtrzymanie decyzji przez cały czas postępowania.
Dlatego w mojej praktyce współpraca z psychologiem nie jest dodatkiem, tylko elementem strategii procesowej: wsparcie psychologiczne stabilizuje osobę pokrzywdzoną na czas postępowania, a dokumentacja z konsultacji bywa istotnym materiałem dowodowym — zwłaszcza przy przemocy psychicznej i ekonomicznej, gdzie nie ma obdukcji ani widocznych obrażeń.
Przykład z praktyki (zanonimizowany)
Klientka zgłosiła się do kancelarii dziewiątego dnia obowiązywania nakazu policyjnego, przekonana — jak wielu w tej sytuacji — że ochrona „została jej przyznana” i będzie trwać. Zostało pięć dni. W tym czasie złożyliśmy wniosek z art. 11a wraz z wnioskiem o zabezpieczenie, powołując się na dokumentację Niebieskiej Karty, notatki z trzech interwencji policji oraz zaświadczenie lekarskie. Sąd udzielił zabezpieczenia jeszcze przed wygaśnięciem nakazu, obejmując nim także zakaz zbliżania się do przedszkola dziecka — o co wnioskowaliśmy odrębnie, ponieważ to tam dochodziło do prób kontaktu. Gdyby klientka zgłosiła się trzy dni później, prawdopodobnie doszłoby do przerwy w ochronie.
Najczęstsze pytania (FAQ)
Czy nakaz opuszczenia mieszkania można wydać właścicielowi mieszkania?
Tak. Nakaz stosuje się do każdego lokalu służącego zaspokajaniu bieżących potrzeb mieszkaniowych, niezależnie od tytułu prawnego do lokalu. Prawo własności nie wyłącza możliwości wydania nakazu wobec osoby stosującej przemoc domową.
Ile trwa nakaz opuszczenia mieszkania wydany przez policję?
Nakaz i zakaz tracą moc po upływie 14 dni od dnia ich wydania, chyba że w tym czasie sąd udzieli zabezpieczenia, którym zostaną przedłużone. Te 14 dni należy traktować jako czas na złożenie wniosku do sądu w trybie art. 11a ustawy o przeciwdziałaniu przemocy domowej.
Co się dzieje po 14 dniach, jeśli nie złożę wniosku do sądu?
Nakaz wygasa automatycznie i osoba stosująca przemoc może legalnie wrócić do mieszkania. Ochrona nie przedłuża się sama — konieczne jest postanowienie sądu o zabezpieczeniu.
Czy wszczęcie Niebieskiej Karty wymaga mojej zgody?
Nie. Procedurę można wszcząć bez zgody osoby doznającej przemocy, a jej późniejsze wycofanie się nie zamyka automatycznie procedury.
Czy Niebieska Karta oznacza, że sprawca zostanie ukarany?
Nie bezpośrednio. Niebieska Karta to procedura pomocowa i dokumentacyjna, a nie postępowanie karne. Może jednak stanowić podstawę do zawiadomienia o przestępstwie (np. znęcania się z art. 207 k.k.) i jest istotnym materiałem dowodowym w postępowaniu sądowym.
Co grozi za złamanie zakazu zbliżania się?
Kara aresztu, ograniczenia wolności albo grzywny na podstawie art. 66b Kodeksu wykroczeń, przy czym wobec sprawcy można zastosować tryb przyspieszony.
Czy policja może objąć zakazem szkołę dziecka lub moje miejsce pracy?
Tak. Od 15 sierpnia 2023 r. policja może orzec zakaz wstępu na teren szkoły, placówki oświatowej, opiekuńczej lub artystycznej, obiektu sportowego lub miejsca pracy i przebywania na tym terenie, a także zakaz zbliżania się do samej osoby doznającej przemocy na określoną w metrach odległość.
Czy muszę mieć adwokata, żeby złożyć wniosek z art. 11a?
Nie ma takiego obowiązku — wniosek można złożyć samodzielnie, także na urzędowym formularzu. W praktyce jednak o wyniku decyduje sposób sformułowania żądań (zwłaszcza wniosku o zabezpieczenie) i dobór dowodów. Osoby, których nie stać na pełnomocnika, mogą skorzystać z systemu nieodpłatnej pomocy prawnej albo wnioskować o pełnomocnika z urzędu.
Gdzie szukać pomocy
- 112 — numer alarmowy; 997 — policja.
- 800 12 00 02 — Ogólnopolskie Pogotowie dla Ofiar Przemocy w Rodzinie „Niebieska Linia”, całodobowo, bezpłatnie (niebieskalinia.pl).
- Ministerstwo Sprawiedliwości — informacje o procedurze i urzędowe formularze wniosków: gov.pl/web/sprawiedliwosc.
- Nieodpłatna pomoc prawna — rejestracja i lista punktów w całej Polsce: np.ms.gov.pl.
- Teksty ustaw (ISAP) — isap.sejm.gov.pl.
- Ośrodek Pomocy Społecznej właściwy dla miejsca zamieszkania — wszczęcie procedury Niebieskiej Karty, wsparcie socjalne, miejsca w ośrodkach interwencji kryzysowej.
Pomoc prawna — Kancelaria Adwokacka Dominik Marchewka
Prowadzę sprawy z zakresu przeciwdziałania przemocy domowej — wnioski w trybie art. 11a wraz z zabezpieczeniem, zażalenia na nakazy policyjne, sprawy karne o znęcanie się (art. 207 k.k.) oraz powiązane z nimi sprawy rozwodowe i o władzę rodzicielską.
- Kancelaria w Krakowie: ul. Mariana Słoneckiego 4/24, 31-417 Kraków
- Kancelaria w Olkuszu: ul. Króla Kazimierza Wielkiego 21, 32-300 Olkusz
- E-mail: [E-MAIL DO UZUPEŁNIENIA]
- Wpis: Okręgowa Rada Adwokacka w Katowicach, nr 1381 — weryfikacja: rejestradwokatow.pl
- Mediator stały przy Sądzie Okręgowym w Krakowie (sprawy rodzinne, cywilne, gospodarcze)
Nieodpłatna pomoc prawna — gmina Klucze (powiat olkuski). Prowadzę punkt nieodpłatnej pomocy prawnej w gminie Klucze. Jeżeli sytuacja finansowa uniemożliwia skorzystanie z odpłatnej pomocy prawnej, można umówić bezpłatną poradę — zapisy prowadzone są przez starostwo powiatowe, a informacje o terminach i punktach dostępne pod adresem np.ms.gov.pl.
Podstawa prawna
- Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy domowej — w szczególności art. 9a–9b, art. 11a–11ab
- Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji — art. 15a, 15aa, 15aaa, 15aab, 15ab, 15aj
- Ustawa z dnia 13 stycznia 2023 r. o zmianie ustawy — Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2023 r. poz. 289) — „ustawa antyprzemocowa 2.0″
- Ustawa z dnia 9 marca 2023 r. o zmianie ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2023 r. poz. 535)
- Ustawa z dnia 20 maja 1971 r. — Kodeks wykroczeń, art. 66b
- Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. — Kodeks karny, art. 207 (znęcanie się)
- Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie procedury „Niebieskie Karty” oraz wzorów formularzy „Niebieska Karta”
