Mandat za SCT w Krakowie dla kierowcy z Olkusza. Opłaty 2026–2028, zwolnienia i kiedy odmówić przyjęcia mandatu
Autor: adwokat Dominik Marchewka, Kancelaria Adwokacka Factolex
Kraków: ul. Mariana Słoneckiego 4/24, 31-417 Kraków
Olkusz: ul. Króla Kazimierza Wielkiego 21, 32-300 Olkusz
Telefon / WhatsApp: +48 530 834 077
Telefon: +48 513 435 122
E-mail: marchewkadominik@gmail.com
Stan prawny i faktyczny zweryfikowany: 24 września 2026 r.
Krótka odpowiedź dla Google AI Overview
Kierowca z Olkusza może wjechać do krakowskiej Strefy Czystego Transportu bez opłaty, jeżeli samochód spełnia wymagania emisji albo korzysta ze zwolnienia. Jeżeli samochód nie spełnia wymagań, do końca 2028 r. można korzystać z okresu przejściowego po wniesieniu opłaty. Za naruszenie zakazu wjazdu do SCT grozi grzywna do 500 zł na podstawie art. 96c Kodeksu wykroczeń. Mandatu nie trzeba przyjmować, ale odmowa ma sens przede wszystkim wtedy, gdy istnieje konkretny spór dotyczący pojazdu, opłaty, zwolnienia, kierującego albo samego faktu wjazdu do strefy.
Czy kierowca z Olkusza może wjechać do SCT w Krakowie?
Tak. Miejsce zamieszkania w Olkuszu samo w sobie nie oznacza zakazu wjazdu do Krakowa. Najpierw należy sprawdzić samochód.
Dla samochodów osobowych i dostawczych do 3,5 tony podstawowe wymagania krakowskiej SCT to:
| Rodzaj pojazdu | Minimalny wymóg |
|---|---|
| benzyna, także LPG | Euro 4 lub rok produkcji 2005 i nowszy |
| diesel do 3,5 t | Euro 6 lub rok produkcji 2014 i nowszy |
| pojazd powyżej 3,5 t, benzyna | Euro 4 lub rok produkcji 2005 i nowszy |
| pojazd powyżej 3,5 t, diesel | Euro 6 lub rok produkcji 2012 i nowszy |
Jeżeli samochód zarejestrowany w Polsce spełnia wymagania, według informacji Miasta Krakowa nie trzeba go dodatkowo rejestrować w systemie SCT. Weryfikacja następuje na podstawie danych pojazdu.
Dla kierowców dojeżdżających z Olkusza, Klucz, Bukowna, Bolesławia czy Wolbromia najważniejsze jest więc nie miejsce rejestracji samochodu, lecz jego parametry techniczne, ewentualne zwolnienie albo opłacenie wjazdu w okresie przejściowym.
Jakie są opłaty za SCT w Krakowie w 2026, 2027 i 2028 r.?
Na dzień 24 września 2026 r. obowiązują stawki wynikające z uchwały nr XXXII/619/25 Rady Miasta Krakowa z 12 czerwca 2025 r.
| Rok | Godzina | Opłata umożliwiająca jazdę do końca dnia | Abonament miesięczny |
|---|---|---|---|
| 2026 | 2,50 zł | 5 zł po opłaceniu 2 kolejnych godzin | 100 zł |
| 2027 | 2,50 zł | 15 zł po opłaceniu 6 kolejnych godzin | 250 zł |
| 2028 | 2,50 zł | brak analogicznej stawki dziennej w uchwale | 500 zł |
Uchwała przewiduje możliwość odpłatnego wjazdu od 1 stycznia 2026 r. do 31 grudnia 2028 r. Po zakończeniu okresu przejściowego sam zakup abonamentu nie będzie już pozwalał na wjazd pojazdem niespełniającym wymogów SCT, chyba że samochód korzysta z odpowiedniego zwolnienia.
Ważna aktualizacja dotycząca opłat na 2027 i 2028 r.
W marcu 2026 r. Prezydent Krakowa zapowiedział projekt zmian, w którym proponowano m.in. pozostawienie w 2027 i 2028 r. opłaty miesięcznej na poziomie 100 zł i opłaty dziennej 5 zł. Była to jednak zapowiedź zmiany uchwały, a nie sama obowiązująca zmiana prawa.
Na dzień weryfikacji tego artykułu aktualny BIP Miasta Krakowa nadal publikuje obowiązujące zasady wynikające z uchwały XXXII/619/25, dlatego 250 zł w 2027 r. i 500 zł w 2028 r. należy traktować jako aktualne stawki wynikające z obowiązującego aktu, dopóki nie zostanie skutecznie przyjęta i ogłoszona uchwała zmieniająca.
To jeden z powodów, dla których ten artykuł wymaga regularnej aktualizacji.
Kiedy kierowca z Olkusza nie musi płacić za SCT?
Przede wszystkim opłaty nie uiszcza kierowca pojazdu, który spełnia wymagania emisji SCT.
Krakowska uchwała przewiduje ponadto szczególne grupy zwolnień. Obejmują one między innymi określone pojazdy mieszkańców Krakowa nabyte przed wejściem uchwały w życie, pojazdy zgłoszone przez osoby posiadające kartę parkingową dla osoby z niepełnosprawnością, pojazdy zabytkowe, pojazdy specjalne, określone pojazdy służb publicznych oraz motocykle, motorowery, quady i inne wskazane w uchwale czterokołowce. Szczególne rozwiązania dotyczą również pojazdów dowożących pacjentów do placówek medycznych.
W części przypadków zwolnienie wymaga wcześniejszego zgłoszenia samochodu w systemie. Sam fakt spełniania określonej przesłanki nie zawsze wystarczy, jeżeli uchwała uzależnia możliwość korzystania z wyjątku od rejestracji pojazdu.
Dlatego osoba z Olkusza, która np. dowozi pacjenta na leczenie do placówki znajdującej się w SCT, powinna sprawdzić warunki zwolnienia przed wjazdem, a nie dopiero po otrzymaniu wezwania.
Czy brak nalepki SCT oznacza automatycznie mandat?
Nie. Miasto wprost informuje, że brak nalepki nie jest automatycznie podstawą ukarania. Kontrola może następować w oparciu o dane znajdujące się w systemach informatycznych i Centralnej Ewidencji Pojazdów.
W praktyce ma to znaczenie dla obrony. Nie można utożsamiać dwóch sytuacji:
brak nalepki na szybie nie oznacza automatycznie braku prawa wjazdu do SCT.
Przed przyjęciem mandatu trzeba więc ustalić, za jaki konkretnie czyn funkcjonariusz chce ukarać kierującego.
Ile wynosi mandat za nielegalny wjazd do SCT w Krakowie?
Podstawą odpowiedzialności jest art. 96c Kodeksu wykroczeń.
Przepis stanowi, że osoba, która nie przestrzega zakazu wjazdu do strefy czystego transportu, podlega karze grzywny do 500 zł.
Kwota 500 zł jest zatem górną granicą wynikającą z przepisu. Nie należy przedstawiać sankcji jako automatycznego, zawsze nakładanego mandatu 500 zł.
Straż miejska posiada ustawowe kompetencje do kontroli ruchu drogowego w zakresie ograniczeń obowiązujących w strefie czystego transportu. Art. 129b Prawa o ruchu drogowym wprost wymienia naruszenie ograniczeń ruchu w SCT jako obszar kontroli strażników gminnych i miejskich.
Czy kamera SCT wystarczy do ukarania właściciela samochodu?
To bardzo istotne rozróżnienie.
Art. 96c k.w. przewiduje odpowiedzialność osoby, która nie przestrzega zakazu wjazdu. Sam fakt, że ktoś jest właścicielem samochodu, nie oznacza automatycznie, że to właśnie on kierował pojazdem w chwili wjazdu do SCT.
Jeżeli organ dysponuje wyłącznie numerem rejestracyjnym, może pojawić się kwestia ustalenia, kto rzeczywiście prowadził samochód.
Właściciel lub posiadacz pojazdu ma jednak wynikający z art. 78 ust. 4 Prawa o ruchu drogowym obowiązek wskazania, na żądanie uprawnionego organu, komu powierzył pojazd do kierowania lub używania w określonym czasie. Niewykonanie tego obowiązku może samo w sobie rodzić odrębną odpowiedzialność z art. 96 § 3 Kodeksu wykroczeń.
Dlatego strategia „to mój samochód, ale nie powiem, kto prowadził” może wygenerować drugi problem prawny zamiast usunąć pierwszy.
Kiedy odmówić przyjęcia mandatu za SCT?
Odmowa przyjęcia mandatu nie powinna być automatyczną reakcją na każdą kontrolę. Ma sens przede wszystkim wtedy, gdy istnieje konkretny zarzut faktyczny lub prawny, który można później przedstawić sądowi.
W praktyce warto poważnie rozważyć odmowę, gdy zachodzi przynajmniej jedna z następujących sytuacji:
- samochód w rzeczywistości spełnia normę Euro lub kryterium roku produkcji, a system wskazuje inaczej;
- została prawidłowo wniesiona opłata obejmująca czas przejazdu, ale nie została poprawnie odnotowana;
- samochód posiada ważne zwolnienie albo zostało prawidłowo dokonane wymagane zgłoszenie;
- organ przypisuje wykroczenie właścicielowi, mimo że są dowody, iż pojazdem kierowała inna osoba;
- istnieje rzeczywisty spór dotyczący miejsca, czasu albo samego faktu wjazdu do strefy;
- doszło do błędnego odczytania numeru rejestracyjnego przez system;
- dokumenty lub dane urzędowe dotyczące samochodu są nieprawidłowe;
- istnieją konkretne wątpliwości dotyczące oznakowania miejsca, przez które miał nastąpić wjazd, ponieważ ustawa nakazuje oznaczenie granic SCT znakami drogowymi.
Samo niezadowolenie z istnienia SCT, miejsce zamieszkania w Olkuszu albo przekonanie, że uchwała jest niesprawiedliwa, nie jest jeszcze linią obrony w konkretnej sprawie o wykroczenie.
Co się dzieje po odmowie przyjęcia mandatu SCT?
Art. 97 § 2 Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia daje sprawcy prawo do odmowy przyjęcia mandatu. Funkcjonariusz ma obowiązek poinformować o tym prawie oraz o jego konsekwencjach.
Po odmowie przyjęcia mandatu sprawa może zostać skierowana do sądu z wnioskiem o ukaranie. Straż Miejska Miasta Krakowa również informuje, że odmowa oznacza skierowanie sprawy na drogę sądową.
Dopiero przed sądem można szerzej podnosić zarzuty, przedstawiać dokumenty, potwierdzenie opłaty, dane techniczne samochodu, historię zgłoszenia do systemu, informacje dotyczące kierującego czy inne dowody.
Należy jednak pamiętać, że sąd nie jest związany propozycją przedstawioną wcześniej w postępowaniu mandatowym. Dlatego odmowa powinna wynikać z realnej podstawy do obrony.
Czy po przyjęciu mandatu można się jeszcze odwołać?
Możliwości są zdecydowanie bardziej ograniczone.
Przyjęcie mandatu powoduje jego prawomocność. Uchylenie prawomocnego mandatu jest możliwe wyłącznie w przypadkach przewidzianych przez Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia.
Straż Miejska w Krakowie podkreśla, że komendant straży miejskiej nie posiada kompetencji do zwykłego „anulowania” prawomocnego mandatu.
Dlatego moment kontroli jest istotny. Jeżeli kierowca dysponuje dowodem, że pojazd miał prawo wjazdu, zapłacił za SCT albo zarzut dotyczy niewłaściwej osoby, nie powinien mechanicznie przyjmować mandatu tylko dlatego, że „później się odwoła”.
Czy wyrok WSA oznacza, że mandatów SCT nie trzeba przyjmować?
Nie. To jeden z najważniejszych mitów dotyczących SCT w Krakowie.
14 stycznia 2026 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wydał wyrok w sprawie III SA/Kr 1167/25 i stwierdził nieważność części przepisów uchwały. Dotyczyło to określonych elementów definicji mieszkańca oraz zwolnienia związanego ze świadczeniami zdrowotnymi.
Wyrok nie jest jednak prawomocny.
Do WSA wpłynęły trzy skargi kasacyjne: Wojewody Małopolskiego, Prokuratora Regionalnego w Krakowie oraz Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców. 16 lipca 2026 r. akta zostały przekazane do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Sam WSA wskazał, że ze względu na nieprawomocność wyroku regulacje przyjęte w uchwale pozostają obecnie bez zmian.
Zatem stwierdzenie:
„nie przyjmuję mandatu, bo WSA unieważnił SCT”
jest na 24 września 2026 r. argumentem zbyt daleko idącym.
Inaczej wygląda sytuacja, gdy zarzut dotyczy konkretnego przepisu zakwestionowanego przez WSA i w sprawie występują dodatkowe okoliczności prawne. Wtedy potrzebna jest indywidualna analiza.
Przykład: kierowca z Olkusza jedzie codziennie do Krakowa
Kierowca mieszka w Olkuszu i pracuje w Krakowie. Posiada diesla z 2012 r., który nie spełnia odpowiedniej normy Euro wymaganej przez krakowską SCT.
W 2026 r. może korzystać z miesięcznego abonamentu za 100 zł. Jeżeli przyjeżdża sporadycznie, może skorzystać z opłaty godzinowej 2,50 zł albo mechanizmu pozwalającego w 2026 r. po zapłaceniu za dwie kolejne godziny poruszać się po SCT do końca dnia za łączną kwotę 5 zł.
Jeżeli kierowca zapłacił 100 zł abonamentu, a mimo tego otrzyma propozycję mandatu ze względu na błąd w systemie, przed jego przyjęciem powinien pokazać potwierdzenie zapłaty i sprawdzić okres ważności abonamentu.
Taka sytuacja jest zupełnie inna od przypadku, w którym kierowca świadomie wjechał samochodem niespełniającym wymogów, nie miał zwolnienia i nie wniósł żadnej opłaty.
Doświadczenie adwokata w sprawach kierowców, mandatów i wykroczeń
Adwokat Dominik Marchewka prowadzi sprawy z zakresu prawa karnego i prawa wykroczeń, w tym dotyczące kierowców, mandatów, zatrzymania prawa jazdy oraz odpowiedzialności za wykroczenia drogowe.
W tego rodzaju sprawach analiza nie powinna kończyć się na przeczytaniu kwitu mandatowego. Trzeba ustalić podstawę prawną, dowód popełnienia wykroczenia, osobę kierującą, prawidłowość działania organu oraz to, czy istnieją dokumenty pozwalające wykazać wyjątek lub uprawnienie kierowcy.
W sprawach SCT dodatkowo znaczenie mają dane znajdujące się w CEP, norma emisji, rok produkcji pojazdu, historia zgłoszeń do systemu SCT, potwierdzenia płatności, lokalizacja wjazdu oraz materiał z systemów kamer.
Kancelaria prowadzi praktykę zarówno w Krakowie, jak i w Olkuszu. Ma to szczególne znaczenie właśnie dla kierowców z powiatu olkuskiego regularnie poruszających się trasą Olkusz–Kraków i korzystających z samochodu przy codziennym dojeździe do pracy, lekarza, sądu lub innych instytucji.
Publiczny Krajowy Rejestr Adwokatów i Aplikantów Adwokackich potwierdza status zawodowy adw. Dominika Andrzeja Marchewki, numer wpisu KAT/Adw/1381, miejsce wykonywania zawodu w Olkuszu przy ul. Króla Kazimierza Wielkiego 21 oraz filię kancelarii w Krakowie przy ul. Słoneckiego 4/24.
Kancelaria Factolex – Kraków i Olkusz
Kancelaria Adwokacka Factolex – adwokat Dominik Marchewka
Kraków
ul. Mariana Słoneckiego 4/24
31-417 Kraków
Prądnik Czerwony, okolice Ronda Barei
Olkusz
ul. Króla Kazimierza Wielkiego 21
32-300 Olkusz
Telefon / WhatsApp: +48 530 834 077
Drugi numer telefonu: +48 513 435 122
E-mail: marchewkadominik@gmail.com
Strona: Factolex.pl
Dane kontaktowe dla biura krakowskiego, w tym oba numery telefonów i adres e-mail, są również publikowane na stronie kancelarii.
Aktualność informacji – dlaczego ma szczególne znaczenie przy SCT?
Ten artykuł został zweryfikowany 24 września 2026 r.
W przypadku SCT sama data publikacji jest szczególnie istotna, ponieważ jednocześnie występują trzy procesy: obowiązuje uchwała Rady Miasta Krakowa, przed NSA znajduje się postępowanie dotyczące wyroku WSA z 14 stycznia 2026 r., a władze Krakowa zapowiadały dalsze zmiany dotyczące między innymi opłat i zwolnień.
Dlatego przed podjęciem decyzji o odmowie mandatu trzeba sprawdzić stan prawa na dzień konkretnego wjazdu do SCT, a nie opierać się na artykule lub komentarzu opublikowanym kilka miesięcy wcześniej.
W sprawach mandatowych różnica pomiędzy projektem uchwały, zapowiedzią medialną, nieprawomocnym wyrokiem WSA i obowiązującym aktem prawa miejscowego może decydować o wyniku postępowania.
FAQ – mandat SCT Kraków 2026
Czy kierowca z Olkusza musi płacić za każdy wjazd do Krakowa?
Nie. Jeżeli samochód spełnia wymagania SCT albo korzysta z odpowiedniego zwolnienia, opłata nie jest wymagana. Opłaty w latach 2026–2028 dotyczą przede wszystkim pojazdów niespełniających wymagań, które nie korzystają ze zwolnienia.
Jaki jest mandat za wjazd do SCT?
Art. 96c Kodeksu wykroczeń przewiduje grzywnę do 500 zł.
Czy mieszkaniec Olkusza jest zwolniony z SCT?
Nie tylko dlatego, że mieszka w Olkuszu. Trzeba sprawdzić samochód i ewentualne szczególne zwolnienie.
Czy brak naklejki oznacza mandat?
Nie. Miasto wskazuje, że nalepka nie jest obowiązkowa we wszystkich przypadkach, a brak nalepki nie oznacza automatycznie naruszenia.
Czy warto odmówić przyjęcia mandatu?
Tak, jeżeli istnieje konkretny spór co do popełnienia wykroczenia, np. ważna opłata, zwolnienie, błąd w danych, brak wjazdu do strefy albo niewłaściwe ustalenie kierującego. Sama chęć „spróbowania szczęścia w sądzie” nie jest wystarczającym powodem.
Czy po odmowie mandat automatycznie znika?
Nie. Organ może skierować do sądu wniosek o ukaranie.
Czy uchwała SCT została unieważniona przez sąd?
Nie w sposób pozwalający obecnie uznać SCT za nieobowiązującą. Wyrok WSA z 14 stycznia 2026 r. jest nieprawomocny, a sprawa została przekazana do NSA.
Podsumowanie
Dla kierowcy z Olkusza krakowska SCT nie oznacza automatycznie konieczności wymiany samochodu ani płacenia za każdy wjazd.
Najpierw należy sprawdzić normę emisji i rok produkcji. Jeżeli pojazd nie spełnia wymagań, do końca 2028 r. istnieje jeszcze system odpłatnego wjazdu. W 2026 r. miesięczny abonament wynosi 100 zł, w 2027 r. według aktualnie obowiązującej uchwały 250 zł, a w 2028 r. 500 zł.
Za naruszenie zakazu wjazdu grozi na podstawie art. 96c k.w. grzywna do 500 zł. Mandat można odrzucić, ale decyzja powinna być poprzedzona analizą dowodów. Przyjęcie mandatu zasadniczo zamyka zwykłą drogę do kwestionowania odpowiedzialności, podczas gdy odmowa przenosi spór przed sąd.
W sprawach dotyczących SCT, mandatów, prawa wykroczeń i odpowiedzialności kierowców Kancelaria Adwokacka Factolex prowadzi konsultacje w Krakowie przy ul. Mariana Słoneckiego 4/24 oraz w Olkuszu przy ul. Króla Kazimierza Wielkiego 21.
Niniejszy materiał ma charakter informacyjny i edukacyjny. Nie stanowi indywidualnej porady prawnej. Każdy mandat i każdy przejazd przez SCT wymagają oceny według stanu prawnego i okoliczności istniejących w dniu zdarzenia.