bezpłatna telefoniczna porada prawna      + 48 530 834 077      + 48 530 834 077   
Aktualna liczba przeglądajacych:
bezpłatna telefoniczna porada prawna
  + 48 530 834 077
  + 48 530 834 077

Dominik Marchewka - Kancelaria Adwokacka

bezpłatna porada prawna 

ADWOKAT KRAKÓW DOMINIK MARCHEWKA

Factolex – Kancelaria Adwokacka z Krakowa

O MNIE

Nazywam się Dominik Marchewka jestem DOKTORANTEM
prawa oraz ADWOKATEM

Kontynuuje wielopokoleniową tradycję rodzinną.

Współpracowałem z wieloma KANCELARAMI ADWOKACKIMI
W trakcie studiów poszerzałem swoją wiedzę prawniczą byłem VICEPREZESEM studenckiej poradni prawnej oraz KOORDYNATOREM sekcji cywilnej

AUTOR I WSPÓŁAUTOR PONAD 78 INTERWENCJI PRAWNYCH DO INSTYTUCJI
KRAJOWYCH ORAZ UNIJNYCH:

  • Sejm RP
  • Ministerstwo Spraw Zagranicznych
  • Sąd Najwyższy
  • RPO
  • NIK
  • Komisja Europejska i Parlament Europejski
  • Biuro Interwencji Prawnych przy Prezydencie RP
  • Ministerstwo Sprawiedliwości
  • Ministerstwo Gospodarki

PRELEGENT

Kilkunastu konferencji w zakresie prawa konstytucyjnego , a w szczególności prawa samorządu terytorialnego oraz gospodarki nierchmościami.

Polub na Facebooku

ZDJĘCIA Z KONFERENCJI PRASOWYCH ADWOKATA MEDIATORA DOMINIKA MARCHEWKI

Podział Majątku Wspólnego Po Rozwodzie W 2026 R.: Najnowsze Orzeczenia Sądu Najwyższego I Praktyka Adwokata Z Krakowa I Olkusza

Podział Majątku Wspólnego Po Rozwodzie W 2026 R.: Najnowsze Orzeczenia Sądu Najwyższego I Praktyka Adwokata Z Krakowa I Olkusza

6 października&10b00+02:00;2026

Podział Majątku Wspólnego Po Rozwodzie W 2026 R.: Najnowsze Orzeczenia Sądu Najwyższego I Praktyka Adwokata Z Krakowa I Olkusza

Autor: adw. Dominik Marchewka, Kancelaria Adwokacka Factolex, Kraków i Olkusz
Stan prawny i orzecznictwo zweryfikowane:
Podstawa prawna: art. 31-46 i art. 58 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, art. 210-212 Kodeksu cywilnego, art. 566-567 i 684 Kodeksu postępowania cywilnego

Krótka odpowiedź: po ustaniu wspólności majątkowej (najczęściej z chwilą uprawomocnienia się rozwodu) byli małżonkowie dzielą majątek dorobkowy umową, w tym notarialną, gdy w skład majątku wchodzi nieruchomość, albo w postępowaniu sądowym. Co do zasady każdemu przysługuje połowa. Sąd może ustalić nierówne udziały wyłącznie z ważnych powodów i przy różnym stopniu przyczynienia się do powstania majątku (art. 43 krio), przy czym praca w domu i wychowanie dzieci liczą się tak samo jak zarobki.

Skład majątku ustala się według dnia ustania wspólności, a jego wartość według cen z dnia podziału. Opłata od wniosku wynosi 1000 zł, a od zgodnego projektu podziału 300 zł.

Kiedy można dzielić majątek dorobkowy

Majątek wspólny (dorobkowy) powstaje z mocy prawa z chwilą zawarcia małżeństwa, jeżeli małżonkowie nie zawarli intercyzy. W czasie trwania wspólności żaden z małżonków nie może żądać podziału ani rozporządzać udziałem w majątku wspólnym (art. 35 krio). Podział staje się możliwy dopiero po ustaniu wspólności, co następuje w szczególności przez:

  • uprawomocnienie się wyroku rozwodowego albo orzekającego separację,
  • zawarcie umowy majątkowej (intercyzy) wyłączającej wspólność w trakcie małżeństwa,
  • ustanowienie przez sąd rozdzielności majątkowej (art. 52 krio), także z datą wsteczną,
  • ogłoszenie upadłości jednego z małżonków, ubezwłasnowolnienie albo śmierć małżonka.

Roszczenie o podział majątku wspólnego nie ulega przedawnieniu. Upływ czasu działa jednak na niekorzyść stron: wartość składników zmienia się, dowody nakładów się zacierają, a spłaty kredytu przez jedną stronę rodzą kolejne rozliczenia.

Sąd rozwodowy może dokonać podziału już w wyroku, ale tylko na wniosek i jeżeli nie spowoduje to nadmiernej zwłoki (art. 58 § 3 krio). W praktyce dzieje się tak głównie wtedy, gdy małżonkowie są zgodni co do sposobu podziału. Więcej o rozwodzie i porozumieniach rodzicielskich piszę w artykule rozwód bez orzekania o winie w Krakowie w 2026 r.

Tryby podziału majątku i koszty

Porównanie trybów podziału majątku wspólnego, stan prawny na 6.10.2026
Tryb Kiedy Koszt podstawowy Uwagi
Umowa (notarialna przy nieruchomości) Pełna zgoda co do składu, wartości i sposobu podziału Taksa notarialna, podatki i opłaty zależne od wartości Najszybsza droga; umowa o nieruchomość wymaga aktu notarialnego
Zgodny wniosek do sądu Strony przedstawiają wspólny projekt podziału Opłata 300 zł Zwykle jedno posiedzenie; sąd bada zgodność projektu z prawem
Wniosek sporny Spór co do składu, wartości, udziałów lub nakładów Opłata 1000 zł, do tego biegli (wycena) Postępowanie nieprocesowe, często kilkuletnie przy nieruchomościach i firmach
W wyroku rozwodowym Na wniosek, gdy nie spowoduje nadmiernej zwłoki W ramach sprawy rozwodowej Rzadko stosowany przy sporze o majątek

Opłaty wynikają z ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. Sprawę rozpoznaje sąd rejonowy, w którego okręgu znajduje się majątek (art. 566 kpc). W Krakowie są to, zależnie od położenia nieruchomości, sądy rejonowe dla Krakowa-Śródmieścia, Krakowa-Krowodrzy, Krakowa-Nowej Huty i Krakowa-Podgórza, a dla powiatu olkuskiego Sąd Rejonowy w Olkuszu.

Co wchodzi do majątku wspólnego, a co nie

Majątek wspólny (art. 31 krio) Majątek osobisty (art. 33 krio)
Wynagrodzenia i inne dochody z pracy obojga małżonków Przedmioty nabyte przed ślubem
Dochody z majątku wspólnego i z majątku osobistego Spadki, zapisy i darowizny, chyba że darczyńca postanowił inaczej
Środki na rachunkach emerytalnych (m.in. OFE, IKE, PPK w zakresie wpłat) Przedmioty służące wyłącznie zaspokajaniu osobistych potrzeb
Nieruchomości, pojazdy, udziały w spółkach nabyte w trakcie małżeństwa za wspólne środki Przedmioty nabyte w zamian za składniki majątku osobistego (surogacja)
Wierzytelności, np. o zwrot świadczeń z nieważnej umowy kredytu, jeżeli powstały w czasie wspólności Prawa niezbywalne, odszkodowania za uszkodzenie ciała, nagrody za osobiste osiągnięcia

Kluczowa reguła, potwierdzona uchwałą całej Izby Cywilnej z lat wcześniejszych i przypomniana w uchwale SN z 23 lutego 2018 r., III CZP 103/17: skład majątku wspólnego ustala się według chwili ustania wspólności, a jego wartość według stanu tego majątku i cen w chwili dokonywania podziału.

Sąd nie ma obowiązku prowadzenia z urzędu poszukiwań innych składników niż wskazane przez uczestników, dlatego kompletny spis majątku od początku sprawy jest zadaniem stron i ich pełnomocników.

Najnowsze orzeczenia Sądu Najwyższego w sprawach o podział majątku (2024-2026)

Poniżej omawiam orzeczenia, które w ostatnich dwóch latach realnie zmieniły lub doprecyzowały praktykę sądów działowych. Każde streszczenie zawiera wniosek dla osoby, która właśnie dzieli majątek.

Praca w domu i wychowanie dzieci równoważą zarobki

Postanowienie SN z 14 lipca 2026 r., I CSK 1665/26

Mąż żądał ustalenia, że należy mu się 90% majątku, a żonie 10%, ponieważ to on osiągał dochody. Sądy obu instancji, a następnie Sąd Najwyższy, uznały, że udziały są równe. SN podkreślił, że przy ocenie przyczynienia liczą się nie tylko wyniki czysto ekonomiczne, lecz także osobiste zaangażowanie w organizowanie życia domowego i wychowanie dzieci (art. 43 § 3 krio).

Wniosek: wyższe zarobki jednego z małżonków same w sobie nie uzasadniają nierównych udziałów.

Sąd z urzędu rozlicza roztrwoniony majątek

Uchwała składu 7 sędziów SN z 14 maja 2024 r., III CZP 38/23

W postępowaniu o podział majątku wspólnego sąd z urzędu rozstrzyga także o roszczeniach wynikających z nieusprawiedliwionego rozporządzenia składnikami majątku wspólnego przez jednego z małżonków na własne potrzeby przed ustaniem wspólności. SN podtrzymał w ten sposób linię z uchwały z 21 lutego 2008 r., III CZP 148/07.

Wniosek: wyprowadzenie oszczędności, sprzedaż samochodu „na siebie” czy hazardowe wydatki przed rozwodem rozlicza się w sprawie działowej, bez odrębnego procesu.

Dział spadku po małżonku wymaga podziału majątku wspólnego

Postanowienie SN z 8 maja 2026 r., III CZP 28/25

Jeżeli w skład spadku wchodzi udział zmarłego w majątku wspólnym, sąd co do zasady nie może przeprowadzić działu spadku bez uprzedniego albo równoczesnego podziału majątku wspólnego. Wyjątkiem jest sytuacja, gdy zapadł już prawomocny wyrok o nierównych udziałach i nakładach. SN uzasadnił to tym, że roszczenia o nakłady wygasają (swoista prekluzja) wraz z prawomocnym podziałem majątku wspólnego, a nie z działem spadku.

Wniosek: w sprawach spadkowych po małżonkach warto od razu łączyć oba postępowania, aby nie stracić roszczeń o nakłady.

Wspólnie spłacany kredyt na dom na gruncie jednego małżonka

Postanowienie SN z 29 stycznia 2026 r., II CSKP 776/23

Sprawa dotyczyła domu zbudowanego na nieruchomości osobistej męża i finansowanego kredytem spłacanym z majątku wspólnego, a sąd pierwszej instancji ustalił nakład przekraczający milion złotych. Na tle tej sprawy SN zajmował się prawidłowym ustaleniem wartości nakładów z majątku wspólnego na majątek osobisty, w tym zarzutem podwójnego rozliczenia tych samych środków (raz jako kosztów budowy, drugi raz jako spłat kredytu).

Wniosek: przy budowie na gruncie jednego z małżonków wycena nakładu wymaga precyzyjnego rozdzielenia źródeł finansowania, najlepiej opinią biegłego opartą na dokumentach bankowych.

Spłaty kredytu po ustaniu wspólności trzeba udowodnić

Postanowienie SN z 4 grudnia 2025 r., II CSKP 525/23

Sądy niższych instancji odmówiły rozliczenia kredytów spłaconych przez uczestnika, ponieważ nie wykazał, że raty uiszczał po ustaniu wspólności i z majątku osobistego, a nie z dochodów z majątku wspólnego. W tej samej sprawie rozliczano też składniki zbyte przez jedną ze stron bez zgody drugiej po ustaniu wspólności.

Wniosek: kto żąda zwrotu spłaconych rat, musi przedstawić wyciągi bankowe z podziałem na okres przed i po ustaniu wspólności oraz wskazać źródło środków.

Darowizna od rodziców wpłacona na wspólne mieszkanie

Postanowienie SN z 14 maja 2026 r., I CSK 2780/25

SN przypomniał rozróżnienie między umową majątkową małżeńską a rozporządzeniem konkretnym przedmiotem z majątku osobistego na rzecz majątku wspólnego. Pieniądze otrzymane w darowiźnie trafiają do majątku osobistego obdarowanego, ale mogą zostać przez niego przeznaczone na majątek wspólny, co następnie rodzi pytanie o zwrot nakładu.

Wniosek: przy darowiznach od rodziców decydują dokumenty: umowa darowizny, tytuł przelewu i akt notarialny zakupu nieruchomości.

Wysoki próg dla nierównych udziałów

Postanowienie SN z 20 grudnia 2024 r., I CSK 3274/23

Sąd rejonowy ustalił udziały 1/5 i 4/5, a sąd okręgowy zmienił to rozstrzygnięcie i oddalił wniosek o nierówne udziały. SN odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Wniosek: nawet korzystne rozstrzygnięcie w pierwszej instancji nie przesądza sprawy, a argumentację o nierównych udziałach trzeba od początku budować na mocnych dowodach.

Składniki zbyte po ustaniu wspólności

Postanowienie SN z 15 kwietnia 2025 r., I CSK 414/24

SN odwołał się do utrwalonego poglądu, że sąd nie uwzględnia przy podziale składników, które po ustaniu wspólności, a przed podziałem, zostały zbyte. Nie zamyka to drogi do rozliczenia korzyści uzyskanej z takiego zbycia.

Wniosek: sprzedaż składnika w okresie między rozwodem a podziałem nie usuwa problemu, przenosi go jedynie na płaszczyznę rozliczeń.

Nierówne udziały: kiedy sąd odchodzi od połowy

Zgodnie z art. 43 § 1 krio oboje małżonkowie mają równe udziały w majątku wspólnym. Z ważnych powodów każdy z nich może żądać, aby ustalenie udziałów nastąpiło z uwzględnieniem stopnia, w którym każdy przyczynił się do powstania majątku (art. 43 § 2 krio). Obie przesłanki muszą wystąpić łącznie:

  • różny stopień przyczynienia, oceniany z uwzględnieniem osobistej pracy przy wychowaniu dzieci i w gospodarstwie domowym (art. 43 § 3 krio),
  • ważne powody, czyli okoliczności, które czynią równy podział sprzecznym z zasadami współżycia społecznego, typowo uporczywe uchylanie się od pracy zarobkowej, nadużywanie alkoholu, hazard albo lekkomyślne trwonienie środków.

Wniosek o ustalenie nierównych udziałów składa się w sprawie o podział majątku. Jak pokazują przywołane wyżej orzeczenia I CSK 1665/26 i I CSK 3274/23, sądy stosują tę instytucję wyjątkowo.

Nakłady, wydatki i kredyt w sprawie o podział majątku

Każdy z małżonków może żądać zwrotu wydatków i nakładów poczynionych z majątku osobistego na majątek wspólny, a obowiązany jest zwrócić wydatki i nakłady z majątku wspólnego na swój majątek osobisty (art. 45 krio). Typowe przykłady to wpłata pieniędzy z darowizny lub ze sprzedaży mieszkania sprzed ślubu na zakup wspólnej nieruchomości albo remont domu stanowiącego majątek osobisty za wspólne pieniądze.

Kredyt hipoteczny w praktyce: sąd w sprawie działowej dzieli aktywa, a nie długi. Kredyt nie jest samodzielnym przedmiotem podziału, ponieważ bank nie jest uczestnikiem postępowania i nadal może dochodzić spłaty od obojga dłużników solidarnych. Kredyt wpływa jednak na rozliczenia: raty spłacane po ustaniu wspólności przez jedną stronę mogą być rozliczone, a przy kredytach frankowych wierzytelność wobec banku o zwrot nienależnych świadczeń co do zasady wchodzi do majątku wspólnego.

Dlatego w sprawach z kredytem warto równolegle zaplanować trzy elementy: sposób podziału nieruchomości, rozliczenie spłat oraz rozmowę z bankiem o zwolnieniu z długu tego, kto nie zatrzymuje mieszkania.

Roztrwonienie majątku przez byłego małżonka

Od uchwały III CZP 38/23 nie ma wątpliwości, że sąd działowy rozlicza z urzędu nieusprawiedliwione rozporządzenia składnikami majątku wspólnego dokonane przez jednego z małżonków na własne potrzeby przed ustaniem wspólności. W praktyce oznacza to konieczność wykazania:

  1. że dany składnik (np. środki z lokaty, samochód, udziały) należał do majątku wspólnego,
  2. że małżonek rozporządził nim bez uzasadnienia i na własne potrzeby, a nie na potrzeby rodziny,
  3. jaka była wartość składnika lub uszczuplenia.

Najsilniejszym dowodem są historie rachunków bankowych. Wniosek o ich zażądanie przez sąd warto złożyć już we wniosku inicjującym lub w pierwszym piśmie.

Spłaty, dopłaty i rozłożenie na raty

Do podziału majątku wspólnego stosuje się odpowiednio przepisy o dziale spadku i zniesieniu współwłasności (art. 46 krio). Sąd może podzielić rzecz fizycznie, przyznać ją jednemu z małżonków ze spłatą na rzecz drugiego albo zarządzić sprzedaż i podział ceny (art. 211-212 Kodeksu cywilnego).

Spłaty mogą zostać rozłożone na raty, przy czym łączny termin ich uiszczenia nie może przekroczyć 10 lat, a odroczone raty podlegają oprocentowaniu (art. 212 § 3 kc). Przy ustalaniu terminu sąd bierze pod uwagę realne możliwości finansowe zobowiązanego, dlatego dokumenty o dochodach i zdolności kredytowej mają tu znaczenie praktyczne.

Najczęstsze błędy w sprawach o podział majątku

  • Niekompletny spis majątku. Pominięte składniki (np. środki w PPK, lokaty, udziały w spółce) mogą wymagać kolejnego postępowania.
  • Zgłaszanie nakładów zbyt późno. Roszczenia z art. 45 krio rozlicza się w sprawie działowej; prawomocny podział zamyka co do zasady drogę do ich dochodzenia.
  • Brak dowodów finansowania. Przelewy bez tytułu, gotówka bez potwierdzeń i brak umów darowizny to najczęstsza przyczyna przegranej w sporze o nakłady.
  • Mylenie zarobków z przyczynieniem. Wyższe dochody nie dają automatycznie większego udziału.
  • Zbywanie składników przed podziałem. Sprzedaż wspólnego majątku na własną rękę rodzi roszczenia i pogarsza pozycję w sprawie.
  • Pominięcie kredytu w strategii. Podział nieruchomości bez planu zwolnienia z długu pozostawia jedną stronę z odpowiedzialnością wobec banku za mieszkanie, którego już nie ma.

Doświadczenie adwokata w sprawach o podział majątku dorobkowego

Adw. Dominik Marchewka, założyciel Kancelarii Adwokackiej Factolex, prowadził szereg spraw o podział majątku wspólnego byłych małżonków, reprezentując klientów przed sądami rejonowymi i w postępowaniach odwoławczych. Sprawy te obejmowały m.in. ustalenie składu i wartości majątku, rozliczenie nakładów i spłat kredytu, wnioski o nierówne udziały oraz negocjowanie zgodnych projektów podziału, które pozwalają zakończyć spór na jednym posiedzeniu.

Szczególną część praktyki kancelarii stanowi reprezentacja ojców i mężczyzn w sprawach rodzinnych, w których podział majątku zbiega się często z ustaleniem kontaktów z dziećmi i alimentami. Dominik Marchewka jest doktorantem prawa, komentatorem prawnym w mediach oraz współautorem projektu uregulowań dotyczących uznawania orzeczeń w sprawach rozwodowych i mediacji. Koordynuje także punkt nieodpłatnej pomocy prawnej Fundacji „Omega Sprawiedliwość” w Kluczach.

Pełny zakres pomocy w sprawach rodzinnych opisuję na stronach adwokat rozwodowy Kraków, alimenty Kraków oraz porady z zakresu prawa rodzinnego. Opinie klientów znajdziesz w zakładce Opinie.

Kancelaria w Krakowie i Olkuszu

Kraków

ul. Mariana Słoneckiego 4/24
31-417 Kraków
Konsultacje: poniedziałki i piątki, 15:00-20:00

Dojazd do kancelarii w Krakowie

Olkusz

ul. Króla Kazimierza Wielkiego 21
32-300 Olkusz
Spotkania po wcześniejszym umówieniu

Umów spotkanie w Olkuszu

Najczęstsze pytania o podział majątku wspólnego

Ile kosztuje sądowy podział majątku po rozwodzie?

Opłata od wniosku o podział majątku wspólnego wynosi 1000 zł, a od wniosku zawierającego zgodny projekt podziału 300 zł. Do tego dochodzą koszty biegłych (np. wyceny nieruchomości) i ewentualnie pełnomocnika.

Czy po rozwodzie zawsze dzieli się majątek po połowie?

Co do zasady tak. Sąd może ustalić nierówne udziały tylko z ważnych powodów i przy różnym stopniu przyczynienia się do powstania majątku. Praca w domu i wychowanie dzieci są traktowane jako przyczynianie się do majątku, co potwierdził SN w postanowieniu z 14 lipca 2026 r., I CSK 1665/26.

Według jakiej daty wycenia się majątek?

Skład majątku ustala się według dnia ustania wspólności majątkowej, a wartość składników według ich stanu z tego dnia i cen z dnia podziału (uchwała SN z 23 lutego 2018 r., III CZP 103/17).

Czy można rozliczyć pieniądze, które były małżonek wydał na siebie przed rozwodem?

Tak. Zgodnie z uchwałą 7 sędziów SN z 14 maja 2024 r., III CZP 38/23, sąd w sprawie o podział majątku z urzędu rozstrzyga o roszczeniach wynikających z nieusprawiedliwionego rozporządzenia składnikami majątku wspólnego przez jednego z małżonków na własne potrzeby przed ustaniem wspólności.

Co z kredytem hipotecznym przy podziale majątku?

Sąd dzieli aktywa, a nie długi, więc kredyt nie jest dzielony między byłych małżonków. Wobec banku oboje nadal odpowiadają za spłatę. Raty spłacone przez jedną stronę po ustaniu wspólności mogą jednak zostać rozliczone, jeżeli zostaną udowodnione.

Czy darowizna od rodziców wchodzi do majątku wspólnego?

Darowizna co do zasady wchodzi do majątku osobistego obdarowanego, chyba że darczyńca postanowił inaczej. Jeżeli obdarowany przeznaczył te pieniądze na majątek wspólny, może żądać zwrotu nakładu w sprawie o podział majątku.

Czy roszczenie o podział majątku się przedawnia?

Nie. Wniosek o podział majątku wspólnego można złożyć w każdym czasie po ustaniu wspólności. Zwłoka utrudnia jednak udowodnienie nakładów i wydłuża rozliczenia.

Na ile lat sąd może rozłożyć spłatę na raty?

Łączny termin uiszczenia spłat i dopłat nie może przekroczyć 10 lat, a odroczone raty podlegają oprocentowaniu (art. 212 § 3 Kodeksu cywilnego).

Źródła prawa i orzecznictwo

Artykuł ma charakter informacyjny i przedstawia stan prawny oraz orzecznictwo na dzień 6 października 2026 r. Nie stanowi porady prawnej w konkretnej sprawie. Rozstrzygnięcie zależy od okoliczności sprawy i oceny sądu.

Warunkowe Umorzenie Za Jazdę Po Alkoholu (Art. 178a § 1 KK) W 2026 R.: Bez Wyroku Skazującego I Z Krótszym Zakazem Prowadzenia Pojazdów

Warunkowe Umorzenie Za Jazdę Po Alkoholu (Art. 178a § 1 KK) W 2026 R.: Bez Wyroku Skazującego I Z Krótszym Zakazem Prowadzenia Pojazdów

6 października&10b32+02:00;2026

Warunkowe Umorzenie Za Jazdę Po Alkoholu (Art. 178a § 1 KK) W 2026 R.: Bez Wyroku Skazującego I Z Krótszym Zakazem Prowadzenia Pojazdów

Autor: adw. Dominik Marchewka, Kancelaria Adwokacka Factolex, Kraków i Olkusz
Stan prawny zweryfikowany:
Podstawa prawna: art. 66-68, art. 42 § 2, art. 43a § 2, art. 63 § 4 i art. 178a Kodeksu karnego

Krótka odpowiedź: tak, sąd może warunkowo umorzyć postępowanie karne za jazdę w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego. Przestępstwo z art. 178a § 1 kk jest zagrożone karą do 3 lat pozbawienia wolności, czyli mieści się w granicy 5 lat z art. 66 § 2 kk.

Warunkowe umorzenie oznacza brak wyroku skazującego. Zakaz prowadzenia pojazdów nie jest wtedy obowiązkowy, a jeżeli sąd go orzeknie, to na okres od roku do 2 lat (art. 67 § 3 kk), zamiast co najmniej 3 lat przy skazaniu. Na poczet zakazu zalicza się okres, w którym prawo jazdy było już zatrzymane.

Rolka: sąd może warunkowo umorzyć sprawę o jazdę po alkoholu

Adw. Dominik Marchewka wyjaśnia, kiedy sąd może warunkowo umorzyć postępowanie z art. 178a § 1 kk i co to oznacza dla prawa jazdy.

W skrócie z nagrania: jeżeli kierowca nie był wcześniej karany za przestępstwo umyślne, a okoliczności zdarzenia przemawiają na jego korzyść, sąd zamiast wyroku skazującego może warunkowo umorzyć postępowanie. To pozwala uniknąć obowiązkowego zakazu prowadzenia pojazdów na minimum 3 lata i obowiązkowego świadczenia co najmniej 5000 zł.

Transkrypcja rolki


Zostałeś zatrzymany za jazdę po alkoholu i myślisz, że stracisz prawo jazdy na co najmniej trzy lata? Niekoniecznie. Jako adwokat prowadzę sprawy z artykułu 178a Kodeksu karnego i wiem, że sąd może warunkowo umorzyć takie postępowanie. Warunki są trzy: nie byłeś wcześniej karany za przestępstwo umyślne, wina i społeczna szkodliwość czynu nie są znaczne, a twoja dotychczasowa postawa pozwala przyjąć, że więcej tego nie zrobisz. Co to daje? Nie ma wyroku skazującego. Zakaz prowadzenia pojazdów nie jest obowiązkowy, a jeżeli sąd go orzeknie, to najwyżej na dwa lata, z zaliczeniem okresu, w którym prawo jazdy było już zatrzymane. O wynik trzeba jednak zawalczyć od pierwszego dnia, najlepiej jeszcze przed decyzją prokuratora.

Czym jest warunkowe umorzenie postępowania karnego

Warunkowe umorzenie postępowania to środek związany z poddaniem sprawcy próbie, uregulowany w art. 66-68 Kodeksu karnego. Sąd stwierdza, że czyn został popełniony, ale zamiast skazywać, zawiesza reakcję karną na okres próby. Jeżeli w tym czasie oskarżony przestrzega prawa i wykonuje nałożone obowiązki, sprawa kończy się definitywnie, a on pozostaje osobą niekaraną.

Zgodnie z art. 66 § 1 kk sąd może warunkowo umorzyć postępowanie, gdy łącznie spełnione są następujące przesłanki:

  • wina i społeczna szkodliwość czynu nie są znaczne,
  • okoliczności popełnienia czynu nie budzą wątpliwości,
  • sprawca nie był karany za przestępstwo umyślne,
  • jego postawa, właściwości i warunki osobiste oraz dotychczasowy sposób życia uzasadniają przypuszczenie, że mimo umorzenia będzie przestrzegał porządku prawnego, w szczególności nie popełni przestępstwa.

Dodatkowo art. 66 § 2 kk wyłącza tę instytucję przy przestępstwach zagrożonych karą przekraczającą 5 lat pozbawienia wolności. Warunkowe umorzenie ma charakter fakultatywny: spełnienie przesłanek otwiera drogę, ale decyzja należy do sądu.

Czy warunkowe umorzenie jest możliwe przy jeździe po alkoholu (art. 178a § 1 kk)

Tak. Od 1 października 2023 r. art. 178a § 1 kk przewiduje za prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego karę pozbawienia wolności do lat 3. Granica z art. 66 § 2 kk nie stanowi więc przeszkody.

Warunkowe umorzenie jest natomiast w praktyce wykluczone przy typie kwalifikowanym z art. 178a § 4 kk, który dotyczy m.in. osób wcześniej prawomocnie skazanych za jazdę w stanie nietrzeźwości albo prowadzących pojazd mimo orzeczonego zakazu. Wcześniejsze skazanie za przestępstwo umyślne przekreśla przesłankę niekaralności z art. 66 § 1 kk.

Trzeba też pamiętać, że jest to przestępstwo bez pokrzywdzonego w rozumieniu indywidualnym, więc nie działa tu mechanizm pojednania z art. 66 § 3 kk. O wyniku decyduje przede wszystkim ocena stopnia winy i społecznej szkodliwości oraz prognoza co do dalszego zachowania kierowcy.

Skazanie a warunkowe umorzenie: porównanie skutków

Różnica między wyrokiem skazującym a warunkowym umorzeniem jest w sprawach z art. 178a § 1 kk wyjątkowo duża, ponieważ przy skazaniu kodeks narzuca sądowi minimalny wymiar kilku sankcji.

Skutki prawne w sprawie o jazdę w stanie nietrzeźwości (art. 178a § 1 kk), stan prawny na 6.10.2026
Skutek Wyrok skazujący Warunkowe umorzenie
Status karalności Osoba karana, wpis o skazaniu w KRK Brak skazania, osoba pozostaje niekarana
Kara Kara pozbawienia wolności do 3 lat (z możliwością orzeczenia kary łagodniejszego rodzaju na zasadach ogólnych) Kary nie wymierza się
Zakaz prowadzenia pojazdów Obowiązkowy, co najmniej 3 lata (art. 42 § 2 kk) Fakultatywny, od roku do 2 lat (art. 67 § 3 kk)
Świadczenie pieniężne na Fundusz Pomocy Pokrzywdzonym Obowiązkowe, co najmniej 5000 zł (art. 43a § 2 kk) Fakultatywne, bez ustawowego minimum 5000 zł (art. 67 § 3 kk)
Przepadek pojazdu przy stężeniu co najmniej 1,5‰ Co do zasady obowiązkowy w razie skazania (art. 44b kk) Przepisy o przepadku wiążą go ze skazaniem; przy tak wysokim stężeniu warunkowe umorzenie jest jednak w praktyce mało prawdopodobne
Okres próby Nie dotyczy (lub okres próby przy zawieszeniu kary) Od roku do 3 lat od uprawomocnienia (art. 67 § 1 kk)

Dla wielu klientów najważniejsza jest pierwsza i trzecia pozycja tabeli: brak skazania chroni sytuację zawodową (np. przy zatrudnieniu wymagającym niekaralności), a zakaz do 2 lat zamiast minimum 3 lat skraca okres bez samochodu nawet o połowę lub więcej.

Jak warunkowe umorzenie skraca utratę prawa jazdy

Po ujawnieniu jazdy w stanie nietrzeźwości policja co do zasady zatrzymuje prawo jazdy na podstawie przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym. Od tego dnia kierowca faktycznie nie może prowadzić, choć zakaz w sensie karnym jeszcze nie został orzeczony.

Kluczowe są tu trzy mechanizmy:

  • Limit 2 lat. Przy warunkowym umorzeniu sąd może orzec zakaz najwyżej na 2 lata. Sąd Najwyższy wielokrotnie uchylał wyroki, w których przy warunkowym umorzeniu orzeczono zakaz na 3 lata, uznając to za rażące naruszenie art. 67 § 3 kk (m.in. wyrok SN z IV KK 395/22 i II KK 499/25).
  • Zaliczenie okresu zatrzymania. Na poczet zakazu prowadzenia pojazdów zalicza się okres zatrzymania prawa jazdy (art. 63 § 4 kk). Im dłużej trwa postępowanie, tym mniejsza część zakazu pozostaje do wykonania po wyroku.
  • Możliwość zawężenia zakazu. Sąd może ograniczyć zakaz do pojazdów określonej kategorii, np. kategorii B, co ma znaczenie dla osób zawodowo prowadzących inne pojazdy (por. wyrok SN III KK 137/23). Sąd może też w ogóle nie orzec zakazu.

Przykład liczbowy. Prawo jazdy zatrzymano 15 marca 2026 r., a wyrok zapadł i uprawomocnił się 15 września 2026 r. (6 miesięcy zatrzymania).

Przy skazaniu: zakaz co najmniej 3 lata minus 6 miesięcy zaliczenia, czyli do wykonania pozostaje co najmniej 2,5 roku.
Przy warunkowym umorzeniu z zakazem na rok: do wykonania pozostaje około 6 miesięcy. Przy warunkowym umorzeniu bez zakazu: prawo jazdy wraca po uprawomocnieniu się wyroku.

Nowe zasady dotyczące kierowców w okresie próbnym, w tym zakaz jazdy po spożyciu jakiejkolwiek ilości alkoholu, omawiam w osobnych wpisach: nowe prawo jazdy 2026 i utrata uprawnień oraz kogo naprawdę dotyczy 0,0‰ w okresie próbnym.

Co bierze pod uwagę sąd: wnioski z orzecznictwa

Sądy podchodzą do warunkowego umorzenia w sprawach o jazdę po alkoholu ostrożnie i badają konkretne okoliczności zdarzenia. Analiza publikowanych wyroków pokazuje powtarzające się argumenty po obu stronach.

Okoliczności przemawiające za umorzeniem

  • stężenie nieznacznie powyżej progu nietrzeźwości (0,25 mg/dm³ w wydychanym powietrzu lub 0,5‰ we krwi),
  • jazda późną porą, przy znikomym natężeniu ruchu, na krótkim odcinku,
  • zdarzenie incydentalne, np. błędna ocena wytrzeźwienia rano po wieczornym spożyciu alkoholu,
  • dotychczasowa niekaralność, stabilna praca i sytuacja rodzinna,
  • brak uzależnienia, przyznanie się, krytyczny stosunek do czynu.

Przykładowo Sąd Rejonowy w Toruniu (sygn. II K 259/16) warunkowo umorzył postępowanie na rok próby, wskazując na późną porę i małe zagrożenie w ruchu.

Okoliczności przemawiające przeciw

  • wysokie stężenie alkoholu,
  • spowodowanie zagrożenia, kolizji lub wypadku,
  • dłuższa, zaplanowana trasa przez kilka miejscowości lub głównymi drogami,
  • wcześniejsze naruszenia przepisów ruchu drogowego,
  • brak refleksji i bagatelizowanie czynu.

Sąd Okręgowy w Krośnie (sygn. II Ka 80/16) uchylił warunkowe umorzenie, podkreślając, że powinno ono być wyjątkiem, a oskarżony jechał przez kilka miejscowości, także głównymi drogami.

Z perspektywy obrony oznacza to, że o wyniku często decyduje sposób udokumentowania okoliczności, a nie sam wynik badania alkomatem. Pomocne bywają m.in. opinie z pracy, dowody stabilnej sytuacji życiowej, zaświadczenie o podjęciu terapii lub konsultacji, a także dobrowolna wpłata na cel społeczny złożona przed rozprawą.

Procedura krok po kroku

  1. Zatrzymanie i badanie. Policja bada stężenie alkoholu, zatrzymuje prawo jazdy i wszczyna postępowanie. Warto zachować kopie protokołów badań.
  2. Przesłuchanie w charakterze podejrzanego. To moment, w którym zapadają decyzje strategiczne. Propozycja dobrowolnego poddania się karze (art. 335 kpk) oznacza zgodę na skazanie, więc przed jej przyjęciem warto przeanalizować szanse na warunkowe umorzenie.
  3. Wniosek do prokuratora. Obrona może wnosić, aby prokurator zamiast aktu oskarżenia skierował do sądu wniosek o warunkowe umorzenie postępowania (art. 336 Kodeksu postępowania karnego).
  4. Etap sądowy. Jeżeli wpłynie akt oskarżenia, wniosek o warunkowe umorzenie można złożyć bezpośrednio do sądu. Sąd może rozstrzygnąć sprawę na posiedzeniu (art. 341 kpk) albo na rozprawie. Wniosek prokuratora nie wiąże sądu.
  5. Wyrok i okres próby. Sąd określa okres próby, obowiązki i ewentualny zakaz. Od wyroku przysługuje apelacja, także w części dotyczącej samego zakazu.

Okres próby i ryzyko podjęcia postępowania

Okres próby trwa od roku do 3 lat i biegnie od uprawomocnienia się wyroku (art. 67 § 1 kk). Sąd może oddać sprawcę pod dozór kuratora i nałożyć obowiązki, np. powstrzymania się od nadużywania alkoholu czy poddania się terapii.

Sąd musi podjąć postępowanie, jeżeli w okresie próby sprawca popełni przestępstwo umyślne i zostanie za nie prawomocnie skazany. Może je podjąć m.in. wtedy, gdy sprawca rażąco narusza porządek prawny, uchyla się od dozoru lub nie wykonuje obowiązków (art. 68 kk). Postępowania nie można podjąć później niż w ciągu 6 miesięcy od zakończenia okresu próby. Informacje o warunkowym umorzeniu są gromadzone w Krajowym Rejestrze Karnym, ale nie stanowią wpisu o skazaniu.

Wykroczenie czy przestępstwo: progi stężenia alkoholu

Stan Krew Wydychane powietrze Kwalifikacja
Stan po użyciu alkoholu 0,2-0,5‰ 0,1-0,25 mg/dm³ Wykroczenie (art. 87 Kodeksu wykroczeń)
Stan nietrzeźwości powyżej 0,5‰ powyżej 0,25 mg/dm³ Przestępstwo (art. 178a § 1 kk), możliwe warunkowe umorzenie

Granica między wykroczeniem a przestępstwem bywa przedmiotem sporu dowodowego, zwłaszcza gdy kolejne pomiary dają wyniki wokół progu albo badania wykonano z naruszeniem procedury. Weryfikacja protokołów to jeden z pierwszych kroków obrony.

Doświadczenie adwokata w sprawach o jazdę po alkoholu

Adw. Dominik Marchewka prowadzi Kancelarię Adwokacką Factolex. W praktyce kancelarii istotną część stanowi obrona w sprawach z art. 178a kk, w tym prowadzenie spraw od etapu zatrzymania prawa jazdy, przez postępowanie przygotowawcze, aż po wyrok i apelację w zakresie zakazu prowadzenia pojazdów.

Dominik Marchewka jest doktorantem prawa, komentatorem prawnym w mediach ogólnopolskich i regionalnych oraz koordynatorem punktu nieodpłatnej pomocy prawnej prowadzonego przez Fundację „Omega Sprawiedliwość” w Kluczach. Szerszy opis zakresu obrony znajdziesz na stronie obrońca w sprawach karnych w Krakowie, a opinie klientów w zakładce Opinie.

Kancelaria w Krakowie i Olkuszu

Kraków

ul. Mariana Słoneckiego 4/24
31-417 Kraków
Konsultacje: poniedziałki i piątki, 15:00-20:00

Dojazd do kancelarii w Krakowie

Olkusz

ul. Króla Kazimierza Wielkiego 21
32-300 Olkusz
Spotkania po wcześniejszym umówieniu

Umów spotkanie w Olkuszu

Kancelaria obsługuje sprawy rozpoznawane m.in. przez sądy rejonowe w Krakowie i Olkuszu oraz w powiatach ościennych.

Najczęstsze pytania o warunkowe umorzenie za jazdę po alkoholu

Czy za pierwszą jazdę po alkoholu można dostać warunkowe umorzenie?

Tak, jeżeli kierowca nie był karany za przestępstwo umyślne, a wina i społeczna szkodliwość czynu nie są znaczne. Sąd ocenia m.in. stężenie alkoholu, porę i miejsce jazdy, długość trasy oraz dotychczasowy sposób życia. Warunkowe umorzenie nie jest automatyczne.

Na ile sąd zabierze prawo jazdy przy warunkowym umorzeniu?

Zakaz prowadzenia pojazdów jest wtedy fakultatywny. Jeżeli sąd go orzeknie, to na okres od roku do 2 lat (art. 67 § 3 kk). Na poczet zakazu zalicza się okres zatrzymania prawa jazdy.

Czy przy warunkowym umorzeniu trzeba zapłacić 5000 zł?

Nie ma obowiązkowego minimum 5000 zł, które dotyczy skazania (art. 43a § 2 kk). Sąd może orzec świadczenie pieniężne na Fundusz Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej w kwocie, którą sam określi.

Czy po warunkowym umorzeniu jestem osobą karaną?

Nie. Warunkowe umorzenie nie jest skazaniem. Informacja o nim trafia do Krajowego Rejestru Karnego, ale nie jest wpisem o skazaniu. Postępowanie może zostać podjęte, jeżeli w okresie próby popełnisz przestępstwo umyślne lub rażąco naruszysz porządek prawny.

Kto składa wniosek o warunkowe umorzenie?

W postępowaniu przygotowawczym prokurator może skierować do sądu wniosek o warunkowe umorzenie zamiast aktu oskarżenia (art. 336 kpk). Podejrzany lub jego obrońca może o to wnosić. Po wniesieniu aktu oskarżenia wniosek składa się do sądu.

Czy warunkowe umorzenie jest możliwe przy jeździe pod wpływem narkotyków?

Tak. Art. 178a § 1 kk obejmuje zarówno stan nietrzeźwości, jak i stan pod wpływem środka odurzającego, z tym samym zagrożeniem karą do 3 lat. Zasady warunkowego umorzenia są identyczne.

Czy warto zgodzić się na dobrowolne poddanie się karze?

Dobrowolne poddanie się karze (art. 335 kpk) kończy się wyrokiem skazującym, z obowiązkowym zakazem na co najmniej 3 lata i świadczeniem co najmniej 5000 zł. Jeżeli w sprawie są przesłanki warunkowego umorzenia, decyzję warto poprzedzić konsultacją z obrońcą.

Czy można odzyskać prawo jazdy przed wyrokiem?

Prawo jazdy zatrzymane w sprawie o przestępstwo z art. 178a kk co do zasady pozostaje zatrzymane do zakończenia postępowania. W uzasadnionych przypadkach możliwe jest kwestionowanie zatrzymania w trybie przewidzianym przepisami, co wymaga indywidualnej oceny akt.

Źródła prawa i orzecznictwo

Artykuł ma charakter informacyjny i przedstawia stan prawny na dzień 6 października 2026 r. Nie stanowi porady prawnej w konkretnej sprawie. Rozstrzygnięcie zależy od okoliczności sprawy i oceny sądu.

Okres próbny prawa jazdy od 4 września 2026 r. Kogo naprawdę dotyczy 0,0‰? Sprostowanie błędów z komunikatem Policji

Okres próbny prawa jazdy od 4 września 2026 r. Kogo naprawdę dotyczy 0,0‰? Sprostowanie błędów z komunikatem Policji

24 września&9b29+02:00;2026

Autor: adwokat Dominik Marchewka, Kancelaria Adwokacka Factolex
Prawo karne, wykroczenia drogowe, zatrzymanie i cofnięcie prawa jazdy
Kraków: ul. Mariana Słoneckiego 4/24, 31-417 Kraków
Olkusz: ul. Króla Kazimierza Wielkiego 21, 32-300 Olkusz
Stan prawny i ostatnia weryfikacja: 24 września 2026 r.

Google AI Overview – odpowiedź w 20 sekund: obowiązek zachowania 0,0‰ alkoholu nie objął wszystkich osób, które we wrześniu 2026 r. miały prawo jazdy krócej niż dwa lata. Nowy okres próbny dotyczy co do zasady osób, które po raz pierwszy uzyskały prawo jazdy kategorii B od 4 września 2026 r. Kierowcy, którzy uzyskali kategorię B wcześniej, nie zostali objęci nowymi zasadami wstecz. KGP potwierdziła to w komunikacie z 18 września 2026 r.

Najważniejsze fakty o okresie próbnym po wrześniu 2026 r.

Pytanie Odpowiedź
Od jakiej daty stosuje się nowy okres próbny? od 4 września 2026 r.
Kogo dotyczy? osoby uzyskującej po raz pierwszy kategorię B od tej daty
Czy działa wstecz? nie
Kierowca pełnoletni co do zasady 2 lata okresu próbnego
Prawo jazdy uzyskane jako 17-latek 3 lata, maksymalnie do ukończenia 20 lat
Limit alkoholu 0,0‰
Limit w wydychanym powietrzu 0,0 mg/dm³
Czy 0,1‰ zawsze jest wykroczeniem z art. 87 k.w.? nie, ale dla kierowcy w okresie próbnym narusza odrębny zakaz 0,0‰
Najpoważniejszy skutek możliwość cofnięcia uprawnienia przez starostę po stwierdzeniu naruszenia

Nowy art. 91 ustawy o kierujących pojazdami przewiduje okres próbny wynoszący dwa lata dla osoby pełnoletniej oraz trzy lata dla osoby, która uzyskała prawo jazdy jako 17-latek, przy czym w tym drugim przypadku okres nie może trwać dłużej niż do ukończenia 20 lat.

Sprostowanie: dlaczego w internecie pojawia się data 3 września 2026 r.?

Data 3 września pojawiła się w wielu artykułach i nawet we wcześniejszych komunikatach jednostek Policji. Nie jest więc prawdą, że zamieszanie stworzyły wyłącznie blogi motoryzacyjne.

Przykładowo komunikaty niektórych komend z 3 września informowały, że właśnie tego dnia zaczynają obowiązywać nowe rozwiązania dla początkujących kierowców. Taką informację publikowały między innymi jednostki Policji w Myślenicach, Sosnowcu czy Koszalinie.

Sytuację uporządkowała dopiero Komenda Główna Policji w komunikacie z 18 września 2026 r. zatytułowanym „Nowe zasady dla początkujących kierowców – ważne wyjaśnienie”.

KGP napisała jednoznacznie:

„Osoby, które uzyskały uprawnienia kategorii B przed 4 września 2026 roku, nie zostają objęte nowym okresem próbnym z mocą wsteczną.”

To jest obecnie najważniejsze praktyczne wyjaśnienie dla kierowców.

Skąd dokładnie wziął się 4 września 2026 r.?

Przyczyna jest techniczno-prawna.

Przepisy dotyczące okresu próbnego przez lata znajdowały się w ustawie o kierujących pojazdami, lecz ich stosowanie było uzależnione od wdrożenia odpowiednich funkcjonalności Centralnej Ewidencji Kierowców.

Minister Cyfryzacji w komunikacie ogłoszonym jako Dz.U. 2026 poz. 743 określił termin wdrożenia systemu umożliwiającego gromadzenie danych dotyczących okresu próbnego i szkolenia nowych kierowców na:

4 września 2026 r.

To wyjaśnia, dlaczego samo odczytanie terminów wejścia w życie poszczególnych przepisów nowelizacji mogło prowadzić do błędnego wniosku, że każdy nowy reżim zaczął działać już 3 września.

Czy osoba, która ma prawo jazdy od lipca 2026 r., musi od września mieć 0,0‰?

Nie.

Jeżeli kierowca po raz pierwszy uzyskał kategorię B przed 4 września 2026 r., nowe zasady okresu próbnego nie zostały na niego nałożone wstecz.

Nie ma znaczenia, że przykładowo:

  • prawo jazdy ma dopiero miesiąc,
  • ma 18 albo 19 lat,
  • jest powszechnie określany jako „młody kierowca”,
  • w dniu 4 września nie upłynęły mu jeszcze dwa lata od wydania prawa jazdy.

KGP wyraźnie odróżnia takich kierowców od osób po raz pierwszy uzyskujących kategorię B od 4 września.

To właśnie w tym punkcie wiele uproszczonych publikacji internetowych może wprowadzać kierowców w błąd.

Czy każdy kierowca poniżej 20 lub 21 roku życia ma limit 0,0‰?

Nie. Wiek sam w sobie nie jest kryterium objęcia limitem 0,0‰.

Decydujący jest przede wszystkim status kierowcy znajdującego się w nowym okresie próbnym, a ten wiąże się z pierwszym uzyskaniem kategorii B od daty granicznej.

Przykład:

19-letni kierowca uzyskał prawo jazdy w maju 2026 r.

We wrześniu 2026 r. nadal jest bardzo młodym stażem kierowcą, ale zgodnie z wyjaśnieniem KGP nie został z tego powodu automatycznie objęty nowym okresem próbnym.

Natomiast 35-letnia osoba, która po raz pierwszy uzyska kategorię B 10 września 2026 r., zostanie okresem próbnym objęta mimo wieku 35 lat.

Określenie „młody kierowca” może więc być mylące. W tym przypadku chodzi przede wszystkim o młodego stażem kierowcę, a nie o konkretny wiek.

Jak długo trwa nowy okres próbny?

Ustawodawca przewidział dwa podstawowe warianty.

Osoba, która ukończyła 18 lat: okres próbny wynosi 2 lata.

Osoba korzystająca z możliwości uzyskania kategorii B jako 17-latek: okres próbny wynosi 3 lata, ale nie może trwać dłużej niż do ukończenia 20 lat.

Dla tymczasowego elektronicznego prawa jazdy ustawodawca przewidział szczególny sposób ustalania początku okresu próbnego.

W przypadkach przypadających bezpośrednio na datę graniczną 3/4 września 2026 r. warto zatem sprawdzić rzeczywistą datę uzyskania uprawnienia w CEK, zamiast kierować się wyłącznie datą kursu, egzaminu czy fizycznego odebrania plastikowego dokumentu.

Co dokładnie oznacza 0,0‰ w okresie próbnym?

Art. 91 ust. 4 ustawy o kierujących pojazdami przewiduje, że kierującemu pozostającemu w okresie próbnym zabrania się jazdy z przekroczeniem:

  • 0,0‰ alkoholu we krwi,
  • 0,0 mg alkoholu w 1 dm³ wydychanego powietrza,
  • 0,0 ng/ml środka działającego podobnie do alkoholu.

Nie jest to zatem potoczne hasło kampanii informacyjnej. Limit został wpisany bezpośrednio do ustawy.

Co szczególnie ważne, przepis posługuje się pojęciem „pojazdu samochodowego”, a nie wyłącznie „samochodu osobowego kategorii B”.

Prawo o ruchu drogowym definiuje pojazd samochodowy szerzej jako pojazd silnikowy konstrukcyjnie zdolny do jazdy z prędkością powyżej 25 km/h, z wyłączeniem ciągnika rolniczego.

Czy 0,1‰ u kierowcy w okresie próbnym oznacza przestępstwo albo mandat za alkohol?

Tu trzeba rozdzielić dwa zupełnie różne reżimy prawne.

Dla kierowców nieobjętych szczególnym okresem próbnym stan po użyciu alkoholu zaczyna się zasadniczo od 0,2‰ we krwi, odpowiadającego 0,1 mg/dm³ w wydychanym powietrzu. KGP potwierdza, że ogólny próg ten pozostał bez zmian.

Dlatego wynik dodatni, ale niższy niż 0,2‰, nie staje się automatycznie wykroczeniem z art. 87 § 1 k.w. tylko dlatego, że kierowca pozostaje w okresie próbnym.

Jednocześnie taka osoba ma osobny ustawowy obowiązek 0,0‰ wynikający z art. 91 ust. 4 ustawy o kierujących pojazdami.

To kluczowa różnica:

Wynik Kierowca poza okresem próbnym Kierowca w nowym okresie próbnym
0,0‰ legalnie legalnie
dodatni, ale poniżej 0,2‰ co do zasady poniżej progu art. 87 § 1 k.w. może oznaczać naruszenie zakazu z art. 91 ust. 4
0,2–0,5‰ wykroczenie wykroczenie + konsekwencje okresu próbnego
powyżej 0,5‰ odpowiedzialność karna odpowiedzialność karna + konsekwencje okresu próbnego

Więcej o klasycznych progach odpowiedzialności za alkohol znajduje się w poradniku Factolex: Jazda pod wpływem alkoholu – jakie są prawa kierowcy?

Czy śladowa ilość alkoholu może skończyć się utratą prawa jazdy?

Ryzyko jest realne i wykracza poza zwykły mandat.

Nowe brzmienie art. 103 ust. 1 ustawy o kierujących pojazdami przewiduje cofnięcie uprawnienia także w przypadku stwierdzenia, że kierowca znajdujący się w okresie próbnym naruszył zakaz określony w art. 91 ust. 4 lub 5. Zakaz z ust. 4 to właśnie wymóg 0,0‰.

Z punktu widzenia kierowcy oznacza to, że pytanie:

„Czy dostanę mandat przy 0,1‰?”

może być źle postawione.

Znacznie ważniejsze może być pytanie:

„Czy wynik badania uruchomi postępowanie dotyczące cofnięcia mojego uprawnienia?”

Odpowiedzialność wykroczeniowa i administracyjne konsekwencje dla prawa jazdy nie są bowiem tym samym.

Co z kierowcą, który dostał kategorię B 2 września 2026 r.?

Według aktualnego wyjaśnienia Komendy Głównej Policji nie należy obejmować go nowym okresem próbnym.

KGP przyjęła jednoznaczną datę graniczną:

pierwsze uzyskanie kategorii B od 4 września 2026 r.

Dlatego przypadki osób, które uzyskały uprawnienie 2 lub 3 września, trzeba odróżniać od osób, które uzyskały je od 4 września.

W razie wszczęcia postępowania administracyjnego dokumentem o podstawowym znaczeniu może być informacja z ewidencji wskazująca dokładną datę uzyskania uprawnienia.

Trzy najczęstsze błędy w artykułach o nowych kierowcach

Błąd 1: „Każdy, kto ma prawo jazdy krócej niż dwa lata, musi mieć 0,0‰”

Nieprawda.

KGP wykluczyła objęcie nowymi zasadami osób, które uzyskały kategorię B przed 4 września 2026 r.

Błąd 2: „0,0‰ obowiązuje wszystkich kierowców poniżej 20 lat”

Nieprawda.

Wiek wpływa między innymi na długość okresu próbnego 17-latka, ale sam wiek nie przesądza o objęciu nowym reżimem.

Błąd 3: „Nowe zasady zaczęły się jednoznacznie 3 września”

To wymaga sprostowania.

Taką datę rzeczywiście podawała część wcześniejszych komunikatów, również policyjnych. Późniejszy komunikat Biura Ruchu Drogowego Komendy Głównej Policji z 18 września wskazuje jednak 4 września jako datę graniczną dla nowych kierowców. Tę samą datę zawiera urzędowy komunikat Ministra Cyfryzacji dotyczący wdrożenia systemu CEK.

Factolex aktualizuje wcześniejsze informacje

Na początku września 2026 r. również publikacje dostępne na Factolex wskazywały 3 września jako początek stosowania okresu próbnego. Informacja ta odpowiadała ówczesnym publicznym komunikatom, w tym komunikatom części jednostek Policji.

Po wydaniu przez Komendę Główną Policji późniejszego wyjaśnienia z 18 września 2026 r. przyjmujemy jako właściwą datę graniczną 4 września 2026 r.

Tak powinien wyglądać aktualizowany materiał prawniczy: jeżeli organ publiczny doprecyzowuje praktykę stosowania nowych regulacji, wcześniejszy artykuł należy skorygować zamiast pozostawiać w sieci wersję sprzed wyjaśnienia.

Z doświadczenia adwokata: przy sprawach kierowców sama liczba z alkomatu to nie cała sprawa

Jako adwokat prowadzę sprawy dotyczące kierowców, w tym postępowania związane z alkoholem, wykroczeniami drogowymi, zatrzymaniem i cofnięciem prawa jazdy oraz art. 178a Kodeksu karnego.

W takich sprawach rozdzielam kilka płaszczyzn, które kierowcy często traktują jako jedną:

  • wynik badania trzeźwości,
  • odpowiedzialność za wykroczenie albo przestępstwo,
  • punkty karne,
  • zatrzymanie dokumentu,
  • decyzję administracyjną starosty o cofnięciu uprawnienia,
  • okres próbny.

Po 4 września 2026 r. to rozróżnienie jest jeszcze ważniejsze.

Kierowca może bowiem znajdować się poniżej klasycznego progu odpowiedzialności z art. 87 k.w., a jednocześnie naruszyć warunek 0,0‰ swojego okresu próbnego.

Dlatego w razie kontroli nie analizuję jedynie odpowiedzi na pytanie „ile było promili?”. Istotne są również data uzyskania kategorii B, status kierowcy w CEK, sposób przeprowadzenia badania, użyte urządzenie, kolejne wyniki pomiarów oraz podstawa wszczęcia postępowania administracyjnego.

Case Study: dlaczego dowód badania trzeźwości trzeba analizować, a nie tylko odczytać

Kancelaria Factolex opublikowała zanonimizowane case study sprawy rozpoznanej przez Sąd Rejonowy w Olkuszu, w której klient został uniewinniony od zarzutu z art. 178a § 1 k.k., mimo że w materiale sprawy znajdowały się wysokie wskazania urządzenia pomiarowego.

Case study nie dotyczyło nowego okresu próbnego i nie można automatycznie przenosić jego wyniku na inne postępowania. Pokazuje jednak istotną zasadę praktyczną: wynik urządzenia jest dowodem podlegającym ocenie razem z całym materiałem sprawy, a nie samodzielnym „wyrokiem” na kierowcę.

Case Study Factolex: wyrok uniewinniający w sprawie z art. 178a § 1 k.k.

Co powinien zrobić kierowca w okresie próbnym po dodatnim wyniku badania?

Najważniejsze jest zabezpieczenie dokumentów i ustalenie dokładnej podstawy działania Policji oraz starosty.

W szczególności trzeba sprawdzić:

  1. datę pierwszego uzyskania kategorii B;
  2. czy kierowca rzeczywiście pozostawał w okresie próbnym;
  3. wszystkie wyniki badania wraz z godzinami;
  4. rodzaj urządzenia i dokumentację badania;
  5. czy wykonano kolejne pomiary;
  6. czy zarzut dotyczy art. 87 k.w., art. 178a k.k., czy przede wszystkim naruszenia art. 91 ust. 4 ustawy o kierujących pojazdami;
  7. czy wszczęto odrębne postępowanie administracyjne dotyczące cofnięcia uprawnienia.

Przy takim stanie prawnym podpisanie dokumentów bez ustalenia ich znaczenia może mieć skutki wykraczające daleko poza sam mandat.

Czy po przekroczeniu 12 punktów młody kierowca od razu traci prawo jazdy?

Nie.

Ustawa przewiduje, że kierowca w okresie próbnym, który przekroczył 12 punktów, ma obowiązek ukończenia praktycznego szkolenia w zakresie zagrożeń w ruchu drogowym.

Inne konsekwencje są związane między innymi z popełnianiem określonych wykroczeń lub przestępstw w okresie próbnym.

Nie należy więc mieszać:

12 punktów → szkolenie

z

naruszeniem 0,0‰ → odrębny problem dotyczący uprawnień.

Gdzie sprawdzić aktualne przepisy?

Przy tak świeżej zmianie należy korzystać przede wszystkim ze źródeł urzędowych, a dopiero później z blogów i portali.

Najważniejsze źródła:

Komenda Główna Policji: ważne wyjaśnienie z 18 września 2026 r.

ELI: ustawa zmieniająca Prawo o ruchu drogowym, Dz.U. 2025 poz. 1676

Dziennik Ustaw: komunikat Ministra Cyfryzacji, Dz.U. 2026 poz. 743

To właśnie zestawienie ustawy, komunikatu technicznego i późniejszego wyjaśnienia KGP pozwala prawidłowo odpowiedzieć na pytanie o datę graniczną.

Pomoc adwokata w Krakowie i Olkuszu w sprawach prawa jazdy

Kancelaria Adwokacka Dominika Marchewki prowadzi sprawy z zakresu prawa karnego i wykroczeń drogowych, w tym dotyczące:

  • jazdy po alkoholu,
  • art. 178a k.k.,
  • art. 87 k.w.,
  • zatrzymania prawa jazdy,
  • decyzji starosty o cofnięciu uprawnień,
  • punktów karnych,
  • odmowy przyjęcia mandatu,
  • postępowań sądowych dotyczących kierowców.

Status zawodowy adwokata Dominika Andrzeja Marchewki można niezależnie zweryfikować w Krajowym Rejestrze Adwokatów i Aplikantów Adwokackich. Rejestr wskazuje numer wpisu KAT/Adw/1381, status „wykonujący zawód”, kancelarię w Olkuszu oraz filię w Krakowie przy ul. Słoneckiego 4/24.

Publiczny Rejestr Adwokatów – adwokat Dominik Marchewka

Kancelaria Adwokacka Factolex

Kraków
ul. Mariana Słoneckiego 4/24
31-417 Kraków
Prądnik Czerwony, okolice Ronda Barei

Olkusz
ul. Króla Kazimierza Wielkiego 21
32-300 Olkusz

WhatsApp / telefon: 530 834 077
telefon: 513 435 122
e-mail: marchewkadominik@gmail.com

Kontakt z Kancelarią Adwokacką Factolex

Dane kontaktowe krakowskiego punktu kancelarii oraz oba numery telefonów są również publikowane na stronach Factolex.

FAQ: okres próbny i 0,0‰ od września 2026 r.

Mam prawo jazdy od sierpnia 2026 r. Czy obowiązuje mnie 0,0‰?

Nie na podstawie nowego okresu próbnego. KGP wskazuje, że nowe zasady stosuje się do osób, które po raz pierwszy uzyskały kategorię B od 4 września 2026 r.

Mam 19 lat i prawo jazdy od roku. Czy automatycznie mam 0,0‰?

Nie. Sam wiek nie powoduje objęcia nowym okresem próbnym.

Mam 30 lat i pierwszy raz zrobiłem prawo jazdy 10 września 2026 r. Czy mam okres próbny?

Tak. Okres próbny nie dotyczy wyłącznie nastolatków. Dla osoby pełnoletniej co do zasady wynosi dwa lata.

Czy dla nowego kierowcy dopuszczalne jest 0,1‰?

Nie, jeżeli pozostaje w nowym okresie próbnym. Art. 91 ust. 4 przewiduje limit 0,0‰.

Czy 0,1‰ oznacza automatycznie wykroczenie z art. 87 k.w.?

Nie. Klasyczny próg stanu po użyciu alkoholu rozpoczyna się od 0,2‰, ale naruszenie 0,0‰ przez osobę w okresie próbnym może mieć odrębne konsekwencje dla jej uprawnienia.

Czy przepisy działają wstecz?

Nie. KGP wprost wykluczyła retroaktywne objęcie okresem próbnym osób, które uzyskały kategorię B przed datą graniczną.

Czy właściwa data to 3 czy 4 września 2026 r.?

Dla określenia, kogo obejmuje nowy okres próbny, po późniejszym wyjaśnieniu KGP należy przyjąć 4 września 2026 r. Datę tę potwierdza również komunikat Ministra Cyfryzacji dotyczący wdrożenia odpowiednich funkcjonalności CEK.

Podsumowanie

Największym błędem przy opisywaniu nowych przepisów jest stwierdzenie, że od września 2026 r. wszyscy kierowcy posiadający prawo jazdy krócej niż dwa lata zostali objęci limitem 0,0‰.

Tak nie jest.

Według aktualnego, szczegółowego komunikatu Komendy Głównej Policji nowe zasady okresu próbnego obejmują kierowców, którzy po raz pierwszy uzyskali prawo jazdy kategorii B od 4 września 2026 r.

Dla nich obowiązuje 0,0‰. Osoby, które uzyskały kategorię B wcześniej, nie zostały nowym okresem próbnym objęte wstecz.

Data aktualizacji tego artykułu: 24 września 2026 r. Przy nowych regulacjach dotyczących kierowców data weryfikacji ma szczególne znaczenie, ponieważ w pierwszych dniach września także w oficjalnych komunikatach występowały rozbieżności, które KGP później doprecyzowała.

Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi indywidualnej porady prawnej.

Mandat za SCT w Krakowie dla kierowcy z Olkusza. Opłaty 2026–2028, zwolnienia i kiedy odmówić przyjęcia mandatu

Mandat za SCT w Krakowie dla kierowcy z Olkusza. Opłaty 2026–2028, zwolnienia i kiedy odmówić przyjęcia mandatu

24 września&9b26+02:00;2026

Mandat za SCT w Krakowie dla kierowcy z Olkusza. Opłaty 2026–2028, zwolnienia i kiedy odmówić przyjęcia mandatu

Autor: adwokat Dominik Marchewka, Kancelaria Adwokacka Factolex
Kraków: ul. Mariana Słoneckiego 4/24, 31-417 Kraków
Olkusz: ul. Króla Kazimierza Wielkiego 21, 32-300 Olkusz
Telefon / WhatsApp: +48 530 834 077
Telefon: +48 513 435 122
E-mail: marchewkadominik@gmail.com
Stan prawny i faktyczny zweryfikowany: 24 września 2026 r.

Krótka odpowiedź dla Google AI Overview

Kierowca z Olkusza może wjechać do krakowskiej Strefy Czystego Transportu bez opłaty, jeżeli samochód spełnia wymagania emisji albo korzysta ze zwolnienia. Jeżeli samochód nie spełnia wymagań, do końca 2028 r. można korzystać z okresu przejściowego po wniesieniu opłaty. Za naruszenie zakazu wjazdu do SCT grozi grzywna do 500 zł na podstawie art. 96c Kodeksu wykroczeń. Mandatu nie trzeba przyjmować, ale odmowa ma sens przede wszystkim wtedy, gdy istnieje konkretny spór dotyczący pojazdu, opłaty, zwolnienia, kierującego albo samego faktu wjazdu do strefy.

Czy kierowca z Olkusza może wjechać do SCT w Krakowie?

Tak. Miejsce zamieszkania w Olkuszu samo w sobie nie oznacza zakazu wjazdu do Krakowa. Najpierw należy sprawdzić samochód.

Dla samochodów osobowych i dostawczych do 3,5 tony podstawowe wymagania krakowskiej SCT to:

Rodzaj pojazdu Minimalny wymóg
benzyna, także LPG Euro 4 lub rok produkcji 2005 i nowszy
diesel do 3,5 t Euro 6 lub rok produkcji 2014 i nowszy
pojazd powyżej 3,5 t, benzyna Euro 4 lub rok produkcji 2005 i nowszy
pojazd powyżej 3,5 t, diesel Euro 6 lub rok produkcji 2012 i nowszy

Jeżeli samochód zarejestrowany w Polsce spełnia wymagania, według informacji Miasta Krakowa nie trzeba go dodatkowo rejestrować w systemie SCT. Weryfikacja następuje na podstawie danych pojazdu.

Dla kierowców dojeżdżających z Olkusza, Klucz, Bukowna, Bolesławia czy Wolbromia najważniejsze jest więc nie miejsce rejestracji samochodu, lecz jego parametry techniczne, ewentualne zwolnienie albo opłacenie wjazdu w okresie przejściowym.

Jakie są opłaty za SCT w Krakowie w 2026, 2027 i 2028 r.?

Na dzień 24 września 2026 r. obowiązują stawki wynikające z uchwały nr XXXII/619/25 Rady Miasta Krakowa z 12 czerwca 2025 r.

Rok Godzina Opłata umożliwiająca jazdę do końca dnia Abonament miesięczny
2026 2,50 zł 5 zł po opłaceniu 2 kolejnych godzin 100 zł
2027 2,50 zł 15 zł po opłaceniu 6 kolejnych godzin 250 zł
2028 2,50 zł brak analogicznej stawki dziennej w uchwale 500 zł

Uchwała przewiduje możliwość odpłatnego wjazdu od 1 stycznia 2026 r. do 31 grudnia 2028 r. Po zakończeniu okresu przejściowego sam zakup abonamentu nie będzie już pozwalał na wjazd pojazdem niespełniającym wymogów SCT, chyba że samochód korzysta z odpowiedniego zwolnienia.

Ważna aktualizacja dotycząca opłat na 2027 i 2028 r.

W marcu 2026 r. Prezydent Krakowa zapowiedział projekt zmian, w którym proponowano m.in. pozostawienie w 2027 i 2028 r. opłaty miesięcznej na poziomie 100 zł i opłaty dziennej 5 zł. Była to jednak zapowiedź zmiany uchwały, a nie sama obowiązująca zmiana prawa.

Na dzień weryfikacji tego artykułu aktualny BIP Miasta Krakowa nadal publikuje obowiązujące zasady wynikające z uchwały XXXII/619/25, dlatego 250 zł w 2027 r. i 500 zł w 2028 r. należy traktować jako aktualne stawki wynikające z obowiązującego aktu, dopóki nie zostanie skutecznie przyjęta i ogłoszona uchwała zmieniająca.

To jeden z powodów, dla których ten artykuł wymaga regularnej aktualizacji.

Kiedy kierowca z Olkusza nie musi płacić za SCT?

Przede wszystkim opłaty nie uiszcza kierowca pojazdu, który spełnia wymagania emisji SCT.

Krakowska uchwała przewiduje ponadto szczególne grupy zwolnień. Obejmują one między innymi określone pojazdy mieszkańców Krakowa nabyte przed wejściem uchwały w życie, pojazdy zgłoszone przez osoby posiadające kartę parkingową dla osoby z niepełnosprawnością, pojazdy zabytkowe, pojazdy specjalne, określone pojazdy służb publicznych oraz motocykle, motorowery, quady i inne wskazane w uchwale czterokołowce. Szczególne rozwiązania dotyczą również pojazdów dowożących pacjentów do placówek medycznych.

W części przypadków zwolnienie wymaga wcześniejszego zgłoszenia samochodu w systemie. Sam fakt spełniania określonej przesłanki nie zawsze wystarczy, jeżeli uchwała uzależnia możliwość korzystania z wyjątku od rejestracji pojazdu.

Dlatego osoba z Olkusza, która np. dowozi pacjenta na leczenie do placówki znajdującej się w SCT, powinna sprawdzić warunki zwolnienia przed wjazdem, a nie dopiero po otrzymaniu wezwania.

Czy brak nalepki SCT oznacza automatycznie mandat?

Nie. Miasto wprost informuje, że brak nalepki nie jest automatycznie podstawą ukarania. Kontrola może następować w oparciu o dane znajdujące się w systemach informatycznych i Centralnej Ewidencji Pojazdów.

W praktyce ma to znaczenie dla obrony. Nie można utożsamiać dwóch sytuacji:

brak nalepki na szybie nie oznacza automatycznie braku prawa wjazdu do SCT.

Przed przyjęciem mandatu trzeba więc ustalić, za jaki konkretnie czyn funkcjonariusz chce ukarać kierującego.

Ile wynosi mandat za nielegalny wjazd do SCT w Krakowie?

Podstawą odpowiedzialności jest art. 96c Kodeksu wykroczeń.

Przepis stanowi, że osoba, która nie przestrzega zakazu wjazdu do strefy czystego transportu, podlega karze grzywny do 500 zł.

Kwota 500 zł jest zatem górną granicą wynikającą z przepisu. Nie należy przedstawiać sankcji jako automatycznego, zawsze nakładanego mandatu 500 zł.

Straż miejska posiada ustawowe kompetencje do kontroli ruchu drogowego w zakresie ograniczeń obowiązujących w strefie czystego transportu. Art. 129b Prawa o ruchu drogowym wprost wymienia naruszenie ograniczeń ruchu w SCT jako obszar kontroli strażników gminnych i miejskich.

Czy kamera SCT wystarczy do ukarania właściciela samochodu?

To bardzo istotne rozróżnienie.

Art. 96c k.w. przewiduje odpowiedzialność osoby, która nie przestrzega zakazu wjazdu. Sam fakt, że ktoś jest właścicielem samochodu, nie oznacza automatycznie, że to właśnie on kierował pojazdem w chwili wjazdu do SCT.

Jeżeli organ dysponuje wyłącznie numerem rejestracyjnym, może pojawić się kwestia ustalenia, kto rzeczywiście prowadził samochód.

Właściciel lub posiadacz pojazdu ma jednak wynikający z art. 78 ust. 4 Prawa o ruchu drogowym obowiązek wskazania, na żądanie uprawnionego organu, komu powierzył pojazd do kierowania lub używania w określonym czasie. Niewykonanie tego obowiązku może samo w sobie rodzić odrębną odpowiedzialność z art. 96 § 3 Kodeksu wykroczeń.

Dlatego strategia „to mój samochód, ale nie powiem, kto prowadził” może wygenerować drugi problem prawny zamiast usunąć pierwszy.

Kiedy odmówić przyjęcia mandatu za SCT?

Odmowa przyjęcia mandatu nie powinna być automatyczną reakcją na każdą kontrolę. Ma sens przede wszystkim wtedy, gdy istnieje konkretny zarzut faktyczny lub prawny, który można później przedstawić sądowi.

W praktyce warto poważnie rozważyć odmowę, gdy zachodzi przynajmniej jedna z następujących sytuacji:

  1. samochód w rzeczywistości spełnia normę Euro lub kryterium roku produkcji, a system wskazuje inaczej;
  2. została prawidłowo wniesiona opłata obejmująca czas przejazdu, ale nie została poprawnie odnotowana;
  3. samochód posiada ważne zwolnienie albo zostało prawidłowo dokonane wymagane zgłoszenie;
  4. organ przypisuje wykroczenie właścicielowi, mimo że są dowody, iż pojazdem kierowała inna osoba;
  5. istnieje rzeczywisty spór dotyczący miejsca, czasu albo samego faktu wjazdu do strefy;
  6. doszło do błędnego odczytania numeru rejestracyjnego przez system;
  7. dokumenty lub dane urzędowe dotyczące samochodu są nieprawidłowe;
  8. istnieją konkretne wątpliwości dotyczące oznakowania miejsca, przez które miał nastąpić wjazd, ponieważ ustawa nakazuje oznaczenie granic SCT znakami drogowymi.

Samo niezadowolenie z istnienia SCT, miejsce zamieszkania w Olkuszu albo przekonanie, że uchwała jest niesprawiedliwa, nie jest jeszcze linią obrony w konkretnej sprawie o wykroczenie.

Co się dzieje po odmowie przyjęcia mandatu SCT?

Art. 97 § 2 Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia daje sprawcy prawo do odmowy przyjęcia mandatu. Funkcjonariusz ma obowiązek poinformować o tym prawie oraz o jego konsekwencjach.

Po odmowie przyjęcia mandatu sprawa może zostać skierowana do sądu z wnioskiem o ukaranie. Straż Miejska Miasta Krakowa również informuje, że odmowa oznacza skierowanie sprawy na drogę sądową.

Dopiero przed sądem można szerzej podnosić zarzuty, przedstawiać dokumenty, potwierdzenie opłaty, dane techniczne samochodu, historię zgłoszenia do systemu, informacje dotyczące kierującego czy inne dowody.

Należy jednak pamiętać, że sąd nie jest związany propozycją przedstawioną wcześniej w postępowaniu mandatowym. Dlatego odmowa powinna wynikać z realnej podstawy do obrony.

Czy po przyjęciu mandatu można się jeszcze odwołać?

Możliwości są zdecydowanie bardziej ograniczone.

Przyjęcie mandatu powoduje jego prawomocność. Uchylenie prawomocnego mandatu jest możliwe wyłącznie w przypadkach przewidzianych przez Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia.

Straż Miejska w Krakowie podkreśla, że komendant straży miejskiej nie posiada kompetencji do zwykłego „anulowania” prawomocnego mandatu.

Dlatego moment kontroli jest istotny. Jeżeli kierowca dysponuje dowodem, że pojazd miał prawo wjazdu, zapłacił za SCT albo zarzut dotyczy niewłaściwej osoby, nie powinien mechanicznie przyjmować mandatu tylko dlatego, że „później się odwoła”.

Czy wyrok WSA oznacza, że mandatów SCT nie trzeba przyjmować?

Nie. To jeden z najważniejszych mitów dotyczących SCT w Krakowie.

14 stycznia 2026 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wydał wyrok w sprawie III SA/Kr 1167/25 i stwierdził nieważność części przepisów uchwały. Dotyczyło to określonych elementów definicji mieszkańca oraz zwolnienia związanego ze świadczeniami zdrowotnymi.

Wyrok nie jest jednak prawomocny.

Do WSA wpłynęły trzy skargi kasacyjne: Wojewody Małopolskiego, Prokuratora Regionalnego w Krakowie oraz Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców. 16 lipca 2026 r. akta zostały przekazane do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Sam WSA wskazał, że ze względu na nieprawomocność wyroku regulacje przyjęte w uchwale pozostają obecnie bez zmian.

Zatem stwierdzenie:

„nie przyjmuję mandatu, bo WSA unieważnił SCT”

jest na 24 września 2026 r. argumentem zbyt daleko idącym.

Inaczej wygląda sytuacja, gdy zarzut dotyczy konkretnego przepisu zakwestionowanego przez WSA i w sprawie występują dodatkowe okoliczności prawne. Wtedy potrzebna jest indywidualna analiza.

Przykład: kierowca z Olkusza jedzie codziennie do Krakowa

Kierowca mieszka w Olkuszu i pracuje w Krakowie. Posiada diesla z 2012 r., który nie spełnia odpowiedniej normy Euro wymaganej przez krakowską SCT.

W 2026 r. może korzystać z miesięcznego abonamentu za 100 zł. Jeżeli przyjeżdża sporadycznie, może skorzystać z opłaty godzinowej 2,50 zł albo mechanizmu pozwalającego w 2026 r. po zapłaceniu za dwie kolejne godziny poruszać się po SCT do końca dnia za łączną kwotę 5 zł.

Jeżeli kierowca zapłacił 100 zł abonamentu, a mimo tego otrzyma propozycję mandatu ze względu na błąd w systemie, przed jego przyjęciem powinien pokazać potwierdzenie zapłaty i sprawdzić okres ważności abonamentu.

Taka sytuacja jest zupełnie inna od przypadku, w którym kierowca świadomie wjechał samochodem niespełniającym wymogów, nie miał zwolnienia i nie wniósł żadnej opłaty.

Doświadczenie adwokata w sprawach kierowców, mandatów i wykroczeń

Adwokat Dominik Marchewka prowadzi sprawy z zakresu prawa karnego i prawa wykroczeń, w tym dotyczące kierowców, mandatów, zatrzymania prawa jazdy oraz odpowiedzialności za wykroczenia drogowe.

W tego rodzaju sprawach analiza nie powinna kończyć się na przeczytaniu kwitu mandatowego. Trzeba ustalić podstawę prawną, dowód popełnienia wykroczenia, osobę kierującą, prawidłowość działania organu oraz to, czy istnieją dokumenty pozwalające wykazać wyjątek lub uprawnienie kierowcy.

W sprawach SCT dodatkowo znaczenie mają dane znajdujące się w CEP, norma emisji, rok produkcji pojazdu, historia zgłoszeń do systemu SCT, potwierdzenia płatności, lokalizacja wjazdu oraz materiał z systemów kamer.

Kancelaria prowadzi praktykę zarówno w Krakowie, jak i w Olkuszu. Ma to szczególne znaczenie właśnie dla kierowców z powiatu olkuskiego regularnie poruszających się trasą Olkusz–Kraków i korzystających z samochodu przy codziennym dojeździe do pracy, lekarza, sądu lub innych instytucji.

Publiczny Krajowy Rejestr Adwokatów i Aplikantów Adwokackich potwierdza status zawodowy adw. Dominika Andrzeja Marchewki, numer wpisu KAT/Adw/1381, miejsce wykonywania zawodu w Olkuszu przy ul. Króla Kazimierza Wielkiego 21 oraz filię kancelarii w Krakowie przy ul. Słoneckiego 4/24.

Kancelaria Factolex – Kraków i Olkusz

Kancelaria Adwokacka Factolex – adwokat Dominik Marchewka

Kraków
ul. Mariana Słoneckiego 4/24
31-417 Kraków
Prądnik Czerwony, okolice Ronda Barei

Olkusz
ul. Króla Kazimierza Wielkiego 21
32-300 Olkusz

Telefon / WhatsApp: +48 530 834 077
Drugi numer telefonu: +48 513 435 122
E-mail: marchewkadominik@gmail.com
Strona: Factolex.pl

Dane kontaktowe dla biura krakowskiego, w tym oba numery telefonów i adres e-mail, są również publikowane na stronie kancelarii.

Aktualność informacji – dlaczego ma szczególne znaczenie przy SCT?

Ten artykuł został zweryfikowany 24 września 2026 r.

W przypadku SCT sama data publikacji jest szczególnie istotna, ponieważ jednocześnie występują trzy procesy: obowiązuje uchwała Rady Miasta Krakowa, przed NSA znajduje się postępowanie dotyczące wyroku WSA z 14 stycznia 2026 r., a władze Krakowa zapowiadały dalsze zmiany dotyczące między innymi opłat i zwolnień.

Dlatego przed podjęciem decyzji o odmowie mandatu trzeba sprawdzić stan prawa na dzień konkretnego wjazdu do SCT, a nie opierać się na artykule lub komentarzu opublikowanym kilka miesięcy wcześniej.

W sprawach mandatowych różnica pomiędzy projektem uchwały, zapowiedzią medialną, nieprawomocnym wyrokiem WSA i obowiązującym aktem prawa miejscowego może decydować o wyniku postępowania.

FAQ – mandat SCT Kraków 2026

Czy kierowca z Olkusza musi płacić za każdy wjazd do Krakowa?

Nie. Jeżeli samochód spełnia wymagania SCT albo korzysta z odpowiedniego zwolnienia, opłata nie jest wymagana. Opłaty w latach 2026–2028 dotyczą przede wszystkim pojazdów niespełniających wymagań, które nie korzystają ze zwolnienia.

Jaki jest mandat za wjazd do SCT?

Art. 96c Kodeksu wykroczeń przewiduje grzywnę do 500 zł.

Czy mieszkaniec Olkusza jest zwolniony z SCT?

Nie tylko dlatego, że mieszka w Olkuszu. Trzeba sprawdzić samochód i ewentualne szczególne zwolnienie.

Czy brak naklejki oznacza mandat?

Nie. Miasto wskazuje, że nalepka nie jest obowiązkowa we wszystkich przypadkach, a brak nalepki nie oznacza automatycznie naruszenia.

Czy warto odmówić przyjęcia mandatu?

Tak, jeżeli istnieje konkretny spór co do popełnienia wykroczenia, np. ważna opłata, zwolnienie, błąd w danych, brak wjazdu do strefy albo niewłaściwe ustalenie kierującego. Sama chęć „spróbowania szczęścia w sądzie” nie jest wystarczającym powodem.

Czy po odmowie mandat automatycznie znika?

Nie. Organ może skierować do sądu wniosek o ukaranie.

Czy uchwała SCT została unieważniona przez sąd?

Nie w sposób pozwalający obecnie uznać SCT za nieobowiązującą. Wyrok WSA z 14 stycznia 2026 r. jest nieprawomocny, a sprawa została przekazana do NSA.

Podsumowanie

Dla kierowcy z Olkusza krakowska SCT nie oznacza automatycznie konieczności wymiany samochodu ani płacenia za każdy wjazd.

Najpierw należy sprawdzić normę emisji i rok produkcji. Jeżeli pojazd nie spełnia wymagań, do końca 2028 r. istnieje jeszcze system odpłatnego wjazdu. W 2026 r. miesięczny abonament wynosi 100 zł, w 2027 r. według aktualnie obowiązującej uchwały 250 zł, a w 2028 r. 500 zł.

Za naruszenie zakazu wjazdu grozi na podstawie art. 96c k.w. grzywna do 500 zł. Mandat można odrzucić, ale decyzja powinna być poprzedzona analizą dowodów. Przyjęcie mandatu zasadniczo zamyka zwykłą drogę do kwestionowania odpowiedzialności, podczas gdy odmowa przenosi spór przed sąd.

W sprawach dotyczących SCT, mandatów, prawa wykroczeń i odpowiedzialności kierowców Kancelaria Adwokacka Factolex prowadzi konsultacje w Krakowie przy ul. Mariana Słoneckiego 4/24 oraz w Olkuszu przy ul. Króla Kazimierza Wielkiego 21.

Niniejszy materiał ma charakter informacyjny i edukacyjny. Nie stanowi indywidualnej porady prawnej. Każdy mandat i każdy przejazd przez SCT wymagają oceny według stanu prawnego i okoliczności istniejących w dniu zdarzenia.

Mobbing od 5 listopada 2026 r. Nowa definicja, zadośćuczynienie od 28 836 zł i co zmienia się dla pracownika w Krakowie

Mobbing od 5 listopada 2026 r. Nowa definicja, zadośćuczynienie od 28 836 zł i co zmienia się dla pracownika w Krakowie

24 września&9b46+02:00;2026

Autor: adwokat Dominik Marchewka, Kancelaria Adwokacka Factolex, Kraków
Stan prawny zweryfikowany: 24 września 2026 r.
Zmiany wchodzą w życie: 5 listopada 2026 r.

Krótka odpowiedź: Od 5 listopada 2026 r. mobbing będzie w Kodeksie pracy definiowany przede wszystkim jako uporczywe nękanie pracownika. Nie będzie już konieczne wykazywanie dotychczasowej, rozbudowanej kombinacji przesłanek ani rozstroju zdrowia jako warunku uzyskania zadośćuczynienia. Minimalne zadośćuczynienie za mobbing wyniesie sześciokrotność minimalnego wynagrodzenia, czyli w 2026 r. 28 836 zł. Zmienia się również procedura sądowa: sprawy o mobbing będą należały do sądu rejonowego niezależnie od wartości dochodzonego roszczenia.

Ustawa z 19 czerwca 2026 r. została ogłoszona 4 sierpnia 2026 r. jako Dz.U. 2026 poz. 1046. Ustawodawca przewidział trzy miesiące vacatio legis, dlatego zasadnicze zmiany zaczną obowiązywać 5 listopada 2026 r.

Co dokładnie zmienia się w definicji mobbingu od 5 listopada 2026 r.?

Nowa definicja jest znacznie krótsza. Zgodnie z nowym art. 94³ § 2 Kodeksu pracy mobbing oznacza zachowania polegające na uporczywym nękaniu pracownika. Uporczywość oznacza, że zachowania są powtarzalne, nawracające albo stałe. Jednorazowy incydent nadal co do zasady nie będzie mobbingiem, chociaż może stanowić naruszenie dóbr osobistych albo inne naruszenie prawa pracy.

To istotna zmiana względem dotychczasowego art. 94³ Kodeksu pracy. Obecna definicja wymaga jednoczesnego wykazywania uporczywości i długotrwałości nękania lub zastraszania oraz określonych celów albo skutków, takich jak poniżenie, ośmieszenie, izolacja czy zaniżona ocena przydatności zawodowej. Od 5 listopada 2026 r. ustawodawca koncentruje się przede wszystkim na uporczywym nękaniu. Państwowa Inspekcja Pracy wskazuje wprost, że nowelizacja upraszcza definicję mobbingu.

Dla pracownika ma to znaczenie dowodowe. Przedmiotem postępowania nadal będzie całokształt zachowania w miejscu pracy, ale definicja przestaje wymagać tak rozbudowanego zestawu przesłanek, jak dotychczas.

Jakie zachowania mogą być mobbingiem po 5 listopada 2026 r.?

Ustawodawca po raz pierwszy wprost umieszcza w Kodeksie pracy przykładowy katalog zachowań. Mogą to być między innymi upokarzanie, uwłaczanie, zastraszanie, nieuzasadniona krytyka, poniżanie, ośmieszanie, podważanie przydatności zawodowej, utrudnianie wykonywania obowiązków, blokowanie informacji oraz izolowanie pracownika od zespołu. Warunkiem jest jednak to, aby zachowania przybrały charakter uporczywego nękania.

Mobbing może mieć charakter werbalny, fizyczny albo pozawerbalny. Może pochodzić nie tylko od właściciela firmy czy bezpośredniego przełożonego. Ustawa wymienia również współpracownika, podwładnego, osobę na równorzędnym stanowisku oraz osoby wykonujące pracę na innej podstawie niż stosunek pracy. Mobbingu może dopuszczać się zarówno jedna osoba, jak i grupa osób.

Jednocześnie Kodeks pracy będzie wyraźnie stanowił, że uzasadnione i wyrażone we właściwej formie rozliczanie pracownika z wykonanej pracy lub jej krytyka nie jest mobbingiem. Sam konflikt z przełożonym, otrzymanie negatywnej oceny czy polecenie wykonania obowiązku nie przesądza więc jeszcze o mobbingu.

Czy pracownik nadal będzie musiał udowodnić rozstrój zdrowia?

Nie jako warunek dochodzenia zadośćuczynienia za sam mobbing. Jest to jedna z najważniejszych zmian dla pracowników.

Dotychczas art. 94³ § 3 Kodeksu pracy wiąże roszczenie o zadośćuczynienie z sytuacją, w której mobbing wywołał u pracownika rozstrój zdrowia. Po zmianie nowy art. 94³ § 11 stanowi po prostu, że pracownik, który doznał mobbingu, ma prawo dochodzić od pracodawcy zadośćuczynienia albo odszkodowania.

Nie oznacza to, że dokumentacja medyczna traci znaczenie. Przeciwnie. Jeżeli pracownik wskazuje na poważne następstwa psychiczne lub zdrowotne, dokumentacja psychiatryczna, psychologiczna, zwolnienia lekarskie czy historia leczenia nadal mogą być istotne przy ocenie rozmiaru krzywdy i wysokości dochodzonego świadczenia.

Zmienia się jednak punkt wyjścia: brak rozstroju zdrowia nie powinien już sam w sobie eliminować roszczenia o zadośćuczynienie za mobbing.

Ile wyniesie minimalne zadośćuczynienie za mobbing od 5 listopada 2026 r.?

Nowy art. 94³ § 11 Kodeksu pracy ustala minimalne zadośćuczynienie na poziomie sześciokrotności minimalnego wynagrodzenia za pracę.

Minimalne wynagrodzenie w 2026 r. wynosi 4 806 zł brutto miesięcznie.

Dlatego:

4 806 zł × 6 = 28 836 zł.

Oznacza to, że dla spraw ocenianych według nowych przepisów w okresie od 5 listopada do końca 2026 r. ustawowe minimum zadośćuczynienia wyniesie 28 836 zł.

To nie jest maksymalna wysokość świadczenia. Jest to ustawowe minimum zadośćuczynienia. Przy poważnych, długotrwałych albo wyjątkowo dotkliwych zachowaniach żądanie może być wyższe. Jego wysokość trzeba jednak uzasadnić okolicznościami konkretnej sprawy.

Ważne jest też rozróżnienie dwóch pojęć. Kwota sześciokrotności minimalnego wynagrodzenia została przypisana przez ustawę do zadośćuczynienia za krzywdę. Nowy przepis pozwala również dochodzić odszkodowania, ale nie ustanawia dla odszkodowania takiego samego minimum 28 836 zł.

Co z mobbingiem, który rozpoczął się przed 5 listopada 2026 r.?

Nowe przepisy mogą mieć znaczenie również dla zachowań rozpoczętych wcześniej.

Art. 3 ustawy nowelizującej stanowi, że nowe przepisy Kodeksu pracy stosuje się także do uporczywego nękania, które rozpoczęło się przed wejściem ustawy w życie i trwało również po 5 listopada 2026 r.

Przykładowo: jeżeli przełożony rozpoczął systematyczne poniżanie pracownika w sierpniu 2026 r., ale zachowania trwały także w listopadzie i grudniu, nie należy automatycznie zakładać, że całą sprawę trzeba oceniać wyłącznie według dotychczasowej definicji.

To może mieć bardzo duże znaczenie w sprawach, które obecnie dopiero się rozwijają.

Co zmienia się w sądzie dla pracownika z Krakowa?

Zmiana proceduralna jest bardzo istotna. Po wejściu ustawy w życie sprawy dotyczące mobbingu, ochrony dóbr osobistych i naruszenia zasady równego traktowania w zatrudnieniu będą należały do właściwości sądów rejonowych niezależnie od wartości przedmiotu sporu. Wynika to z nowego art. 461 § 1¹ Kodeksu postępowania cywilnego.

Dotychczas wysoka wartość roszczenia mogła wpływać na właściwość rzeczową sądu. Nowelizacja tę sytuację porządkuje dla spraw mobbingowych.

Jeżeli właściwość miejscowa prowadzi do Krakowa, sprawy z zakresu prawa pracy rozpoznaje Sąd Rejonowy dla Krakowa-Nowej Huty w Krakowie, IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych. Wydział obejmuje sprawy z zakresu prawa pracy z obszaru wszystkich czterech krakowskich sądów rejonowych oraz wskazanych sądów okolicznych.

Pracownik może, stosownie do art. 461 § 1 k.p.c., skorzystać między innymi z właściwości sądu miejsca, w którego obszarze praca jest, była albo miała być wykonywana. Dlatego dla osoby pracującej w Krakowie lokalny sąd pracy będzie bardzo często właściwym miejscem prowadzenia postępowania.

Co jeżeli pracownik źle nazwie swoje roszczenie?

Nowelizacja zawiera rozwiązanie szczególnie istotne z perspektywy praktyki procesowej.

Nowy art. 477⁶a k.p.c. przewiduje, że w sprawach o zadośćuczynienie lub odszkodowanie związane z mobbingiem, nierównym traktowaniem lub naruszeniem dóbr osobistych sąd nie będzie mógł oddalić powództwa tylko dlatego, że pracownik wskazał niewłaściwą podstawę prawną, jeżeli ustalone fakty uzasadniają roszczenie z innego tytułu.

To bardzo praktyczna zmiana.

W sprawach pracowniczych granica między mobbingiem, dyskryminacją, naruszeniem godności i naruszeniem dóbr osobistych bywa trudna do uchwycenia. Pracownik może poprawnie opisać fakty, ale błędnie je zakwalifikować prawnie. Nowa regulacja zmniejsza ryzyko przegrania sprawy wyłącznie wskutek takiej kwalifikacji.

Jak z doświadczenia adwokata wyglądają sprawy o mobbing?

Prowadzę sprawy z zakresu prawa pracy, w tym sprawy dotyczące mobbingu i naruszeń praw pracowniczych. W praktyce największym problemem rzadko jest samo użycie słowa „mobbing”. Najważniejsze jest udowodnienie konkretnych zachowań, ich powtarzalności oraz pokazanie całego mechanizmu funkcjonującego w miejscu pracy.

W tego rodzaju sprawach rozpoczynam analizę od chronologii. Trzeba ustalić nie tylko, co się wydarzyło, ale kto, kiedy, przy kim i w jaki sposób działał, czy sytuacje się powtarzały, jakie były reakcje pracownika i pracodawcy oraz jakie dowody pozostały po poszczególnych zdarzeniach.

W praktyce zawodowej zwracam szczególną uwagę na wiadomości e-mail, komunikatory służbowe, SMS-y, polecenia przekazywane na piśmie, oceny pracownicze, dokumentację HR, zgłoszenia do przełożonych, dokumentację medyczną oraz świadków. Często pojedynczy dokument wygląda niepozornie. Dopiero zestawienie wielu materiałów chronologicznie pokazuje wzorzec zachowania.

Nowa definicja nie oznacza, że sprawy mobbingowe staną się automatycznie łatwe. Nadal trzeba udowodnić fakty. Moim zdaniem zmiana może jednak ograniczyć sytuacje, w których pracownik potrafi wykazać długą serię poniżających zachowań, ale przegrywa spór z powodu niewykazania jednego z dodatkowych elementów starej, bardzo rozbudowanej definicji.

Jak przygotować dowody w sprawie o mobbing?

Pracownik podejrzewający mobbing powinien przede wszystkim zabezpieczać materiał dowodowy zanim konflikt doprowadzi do utraty dostępu do służbowego konta, komputera albo korespondencji, oczywiście z poszanowaniem prawa, tajemnicy przedsiębiorstwa i danych innych osób.

W praktyce warto zrobić kolejno: prowadzić chronologiczną notatkę zdarzeń z datami i nazwiskami świadków; zachowywać legalnie dostępną korespondencję i dokumenty dotyczące własnego zatrudnienia; zabezpieczać zgłoszenia kierowane do HR lub przełożonych i odpowiedzi pracodawcy; ustalić świadków konkretnych zdarzeń; zachować dokumentację medyczną, jeżeli pojawiły się konsekwencje zdrowotne; przed rozwiązaniem umowy lub podpisaniem ugody przeanalizować skutki prawne z pełnomocnikiem.

Najgorszym rozwiązaniem jest zgromadzenie po kilku miesiącach wyłącznie ogólnego opisu: „szef mnie źle traktował”. Proces wymaga faktów możliwych do osadzenia w czasie i powiązania z konkretnymi osobami.

Czy pracodawca będzie miał nowe obowiązki antymobbingowe?

Tak. Nowelizacja nakłada na pracodawcę obowiązek systematycznego przeciwdziałania mobbingowi. Ustawa wymienia działania prewencyjne, wykrywanie mobbingu, właściwe reagowanie, działania naprawcze oraz wspieranie osób dotkniętych mobbingiem.

Pracodawcy zatrudniający co najmniej 10 pracowników będą dodatkowo zobowiązani do ustalenia reguł, procedur i częstotliwości działań dotyczących mobbingu, dyskryminacji, równego traktowania oraz ochrony godności pracowników.

Nie wszystkie regulaminy muszą jednak być gotowe 5 listopada. Ustawodawca daje pracodawcom 6 miesięcy od wejścia ustawy w życie na dostosowanie regulaminów pracy albo wprowadzenie odrębnego regulaminu. Termin ten upłynie 5 maja 2027 r.

Czy sprawca mobbingu może odpowiadać finansowo wobec pracodawcy?

Tak. Nowy art. 94³ § 12 Kodeksu pracy przyznaje pracodawcy, który wypłacił pracownikowi zadośćuczynienie lub odszkodowanie, możliwość dochodzenia od osoby, od której pochodziły zachowania mobbingowe, wyrównania poniesionej szkody odpowiednio do stopnia winy tej osoby i pracodawcy.

Zmiana ma znaczenie szczególnie dla kadry kierowniczej. Menedżer stosujący uporczywe nękanie wobec podwładnego nie powinien zakładać, że finansowe konsekwencje zawsze zakończą się wyłącznie na poziomie pracodawcy.

Mobbing Kraków 2026. Gdzie uzyskać pomoc?

Kancelaria Adwokacka Factolex, adwokat Dominik Marchewka prowadzi w Krakowie sprawy z zakresu prawa pracy, w tym sprawy dotyczące mobbingu, niezgodnego z prawem rozwiązania stosunku pracy i roszczeń pracowniczych. Zakres pomocy obejmuje analizę materiału dowodowego, ocenę zasadności roszczeń, przygotowanie pism oraz reprezentację przed sądem pracy. Informację o obsłudze spraw mobbingowych publikuje również sama kancelaria.

Kancelaria Adwokacka Factolex
adwokat Dominik Marchewka
ul. Mariana Słoneckiego 4/24
31-417 Kraków, Prądnik Czerwony, okolice Ronda Barei
tel. 530 834 077 oraz 513 435 122
e-mail: marchewkadominik@gmail.com

Aktualne dane kontaktowe, adres kancelarii i godziny konsultacji są publikowane na stronie Factolex.

Najczęściej zadawane pytania o mobbing od 5 listopada 2026 r.

Czy jeden incydent może być mobbingiem?

Co do zasady nie. Nowy art. 94³ § 3 wyraźnie stanowi, że mobbingiem nie są zachowania incydentalne. Jednorazowe zachowanie może jednak naruszać dobra osobiste pracownika, stanowić molestowanie, dyskryminację albo inne naruszenie prawa.

Czy mobbing musi trwać pół roku?

Nie. Nowe przepisy nie ustanawiają konkretnego okresu minimalnego. Decydujące jest to, czy nękanie było uporczywe, czyli powtarzalne, nawracające albo stałe.

Czy nadal potrzebne jest zaświadczenie od psychiatry?

Nie jest ono ustawowym warunkiem samego roszczenia o zadośćuczynienie po zmianie art. 94³. Dokumentacja medyczna może jednak pozostawać bardzo istotnym dowodem rozmiaru krzywdy.

Czy 28 836 zł otrzyma każdy pracownik, który udowodni mobbing?

Jeżeli sąd ustali mobbing i zasądza zadośćuczynienie według nowych przepisów przy minimalnym wynagrodzeniu obowiązującym w 2026 r., ustawowe minimum wynosi 28 836 zł. Sąd może zasądzić kwotę wyższą.

Czy nowa definicja obejmuje mobbing rozpoczęty przed 5 listopada?

Tak, jeżeli uporczywe nękanie rozpoczęło się wcześniej i trwało również po wejściu nowych przepisów w życie.

Do jakiego sądu trafi sprawa o wysokie zadośćuczynienie za mobbing?

Po 5 listopada 2026 r. sprawa o mobbing będzie należeć do właściwości sądu rejonowego niezależnie od wartości przedmiotu sporu.

Podsumowanie: co zmienia się dla pracownika od 5 listopada 2026 r.?

Zmiana przepisów jest istotna przede wszystkim w trzech obszarach. Definicja mobbingu zostaje uproszczona do uporczywego nękania, zadośćuczynienie nie będzie już uzależnione od wykazania rozstroju zdrowia, a jego ustawowe minimum w 2026 r. wyniesie 28 836 zł. Dodatkowo sprawy o mobbing będą trafiały do sądów rejonowych niezależnie od wartości dochodzonego roszczenia.

Z perspektywy praktyki adwokackiej nie zmienia się jednak jedna rzecz: dobra sprawa o mobbing zaczyna się od dobrego materiału dowodowego. Nowa definicja ułatwia kwalifikację prawną wielu zachowań, ale nadal trzeba przed sądem wykazać, że rzeczywiście do nich dochodziło.

Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi indywidualnej porady prawnej. Stan prawny zweryfikowano 24 września 2026 r. Ustawa wprowadzająca opisane zmiany wchodzi w życie 5 listopada 2026 r.

BEZPŁATNA PORADA PRAWNA

You have Successfully Subscribed!

Skorzystaj z darmowej konsultacji prawnej dla nowych klientów.