AI Overview: czy można dostać odszkodowanie za opiekę rodziny po wypadku?

Tak. Poszkodowany może żądać odszkodowania za opiekę sprawowaną przez osobę bliską, nawet jeżeli nie zapłacił tej osobie żadnych pieniędzy. Jeżeli po wypadku, pobiciu, upadku, błędzie medycznym albo innym zdarzeniu poszkodowany wymagał pomocy przy myciu, ubieraniu, gotowaniu, zakupach, sprzątaniu, przemieszczaniu się, dojazdach do lekarza albo codziennym funkcjonowaniu, koszty takiej opieki mogą być częścią roszczenia odszkodowawczego.

Podstawą jest art. 444 § 1 Kodeksu cywilnego, zgodnie z którym w razie uszkodzenia ciała albo rozstroju zdrowia naprawienie szkody obejmuje wszelkie wynikłe z tego powodu koszty. Sąd Najwyższy w uchwale III CZP 31/19 potwierdził, że poszkodowany może domagać się odszkodowania z tytułu kosztów opieki sprawowanej nieodpłatnie przez osoby bliskie.

Wzór wyliczenia: liczba godzin opieki × stawka godzinowa = kwota odszkodowania za opiekę. Przykład: 120 godzin × 30 zł = 3 600 zł.

Najważniejsze do wdrożenia od razu: prowadź prostą tabelę opieki: data, liczba godzin, kto pomagał, przy jakich czynnościach i dlaczego pomoc była konieczna.

Czym jest odszkodowanie za opiekę osoby bliskiej?

Odszkodowanie za opiekę osoby bliskiej to roszczenie pieniężne, które ma zrekompensować konieczność korzystania z pomocy innej osoby po zdarzeniu powodującym szkodę na zdrowiu. Nie chodzi tu o zadośćuczynienie za ból i cierpienie, lecz o konkretną wartość pomocy, która była potrzebna poszkodowanemu w codziennym życiu.

W praktyce opiekę może sprawować:

• małżonek,
• partner lub partnerka,
• rodzic,
• dziecko,
• rodzeństwo,
• dziadek lub babcia,
• sąsiad,
• inna osoba bliska albo faktycznie pomagająca.

Najważniejsze jest nie to, czy została podpisana umowa z opiekunem, ale czy opieka była rzeczywiście potrzebna i czy wynikała ze skutków wypadku lub innego zdarzenia.

Podstawa prawna: art. 444 § 1 k.c. i uchwała Sądu Najwyższego

Podstawą prawną roszczenia jest przede wszystkim art. 444 § 1 Kodeksu cywilnego. Przepis ten stanowi, że w razie uszkodzenia ciała albo wywołania rozstroju zdrowia naprawienie szkody obejmuje wszelkie wynikłe z tego powodu koszty.

Do takich kosztów można zaliczyć nie tylko leczenie, rehabilitację, leki i dojazdy, ale również opiekę nad poszkodowanym, jeżeli była konieczna z powodu jego stanu zdrowia.

Sąd Najwyższy w uchwale z 22 lipca 2020 r., sygn. III CZP 31/19, wskazał, że poszkodowany, który doznał uszkodzenia ciała albo rozstroju zdrowia, może domagać się odszkodowania z tytułu kosztów opieki sprawowanej nad nim nieodpłatnie przez osoby bliskie.

Źródła publiczne:

• Kodeks cywilny — ISAP Sejm
• Uchwała Sądu Najwyższego III CZP 31/19
• Rzecznik Finansowy — koszty opieki nad poszkodowanymi

Kiedy przysługuje odszkodowanie za opiekę?

Odszkodowanie za opiekę osoby bliskiej może przysługiwać wtedy, gdy po zdarzeniu poszkodowany nie był w stanie samodzielnie wykonywać czynności życia codziennego albo potrzebował pomocy w większym zakresie niż przed zdarzeniem.

Typowe sytuacje

• złamanie ręki, nogi, biodra, żeber albo kręgosłupa,
• uraz głowy, barku, kolana, stawu skokowego,
• stan po operacji,
• konieczność poruszania się o kulach,
• unieruchomienie kończyny,
• konieczność pomocy przy higienie osobistej,
• ograniczenie samodzielnego przemieszczania się,
• silny ból ograniczający normalne funkcjonowanie,
• konieczność dojazdów do lekarzy i rehabilitantów,
• opieka nad osobą starszą po wypadku,
• opieka nad dzieckiem po urazie.

Roszczenie jest szczególnie ważne w sprawach, w których poszkodowany formalnie nie zatrudnił opiekuna, ale realnie codziennie korzystał z pomocy rodziny.

Jakie czynności można liczyć jako opiekę?

Do czasu opieki można zaliczać czynności, które były konieczne z powodu urazu, choroby, operacji albo ograniczenia sprawności po zdarzeniu. Nie należy wpisywać wszystkiego automatycznie. Trzeba wykazać, że dana pomoc była rzeczywiście potrzebna.

Najczęstsze czynności opiekuńcze

• pomoc przy wstawaniu z łóżka,
• pomoc przy myciu,
• pomoc przy ubieraniu,
• pomoc przy przygotowywaniu posiłków,
• podawanie leków,
• zmiana opatrunków,
• pomoc przy poruszaniu się po mieszkaniu,
• robienie zakupów,
• sprzątanie, jeżeli poszkodowany nie mógł go wykonywać,
• pranie i czynności domowe,
• transport do lekarza,
• transport na rehabilitację,
• pomoc przy załatwianiu spraw urzędowych,
• opieka nocna, jeżeli stan zdrowia tego wymagał.

Ważne: w roszczeniu nie chodzi o zwykłą pomoc domową, która była świadczona wcześniej, ale o dodatkowy zakres pomocy wynikający ze szkody.

Jak policzyć odszkodowanie za opiekę osoby bliskiej?

Najprostszy model wyliczenia wygląda tak:

liczba dni opieki × liczba godzin dziennie × stawka godzinowa = kwota roszczenia

Przykład 1

Poszkodowany po złamaniu nogi wymagał pomocy przez 30 dni, średnio 3 godziny dziennie. Przy stawce 30 zł za godzinę:

30 dni × 3 godziny × 30 zł = 2 700 zł

Przykład 2

Osoba starsza po upadku wymagała pomocy przez 60 dni, średnio 4 godziny dziennie. Przy stawce 35 zł za godzinę:

60 dni × 4 godziny × 35 zł = 8 400 zł

Przykład 3

Poszkodowany po wypadku komunikacyjnym wymagał pomocy przez 90 dni: przez pierwsze 30 dni po 5 godzin dziennie, potem przez 60 dni po 2 godziny dziennie. Przy stawce 32 zł za godzinę:

(30 × 5 × 32 zł) + (60 × 2 × 32 zł) = 4 800 zł + 3 840 zł = 8 640 zł

Najlepiej rozbić wyliczenie na etapy leczenia: okres po szpitalu, okres unieruchomienia, okres rehabilitacji, okres częściowego powrotu do samodzielności.

Jaką stawkę godzinową przyjąć za opiekę?

Nie ma jednej ustawowej stawki za godzinę opieki osoby bliskiej. W praktyce można brać pod uwagę lokalne ceny usług opiekuńczych, stawki opiekunek, cenniki MOPS/GOPS, realia rynkowe w danej miejscowości oraz zakres faktycznie wykonywanych czynności.

Co wpływa na stawkę?

• miejscowość, w której mieszka poszkodowany,
• zakres pomocy,
• czy była to zwykła pomoc domowa, czy opieka specjalistyczna,
• pora opieki,
• stan zdrowia poszkodowanego,
• konieczność pomocy przy higienie, transporcie, zmianie opatrunków,
• czas trwania opieki,
• stawki usług opiekuńczych w regionie.

Praktycznie: w roszczeniu warto uzasadnić stawkę, a nie tylko wpisać przypadkową kwotę. Im lepsze uzasadnienie, tym trudniej ubezpieczycielowi obniżyć świadczenie.

Tabela przykładowego wyliczenia opieki

Takie zestawienie warto dołączyć do zgłoszenia szkody albo wezwania do zapłaty. Ubezpieczyciel musi wtedy odnieść się do konkretnych danych, a nie do ogólnego żądania.

Jakie dowody przygotować do roszczenia o koszty opieki?

Najczęstszym błędem jest brak dokumentowania opieki. Poszkodowany mówi: „żona mi pomagała”, „syn mnie woził”, „mama robiła wszystko w domu”, ale nie potrafi wskazać liczby godzin, dat i czynności. To ułatwia ubezpieczycielowi zaniżenie świadczenia.

Najważniejsze dowody

• dokumentacja medyczna potwierdzająca uraz,
• zalecenia lekarskie,
• wypis ze szpitala,
• zaświadczenia o ograniczeniu sprawności,
• dokumentacja rehabilitacji,
• orzeczenie o niezdolności do pracy albo samodzielnej egzystencji, jeżeli występuje,
• oświadczenie osoby sprawującej opiekę,
• tabela opieki: daty, godziny, czynności, osoba pomagająca,
• zeznania świadków,
• zdjęcia urazu, gipsu, stabilizatora, kul, wózka, ortezy,
• rachunki za sprzęt medyczny, transport i rehabilitację,
• dokumenty pokazujące, że poszkodowany nie mógł samodzielnie wykonywać konkretnych czynności.

Wzór prostej tabeli opieki

Co najczęściej kwestionuje ubezpieczyciel?

Ubezpieczyciele często nie kwestionują samego faktu wypadku, ale kwestionują zakres opieki i wysokość stawki. Dlatego roszczenie musi być konkretne.

Najczęstsze argumenty ubezpieczyciela

• opieka nie była konieczna,
• liczba godzin jest zawyżona,
• stawka godzinowa jest za wysoka,
• rodzina pomagała „zwyczajowo”, więc nie należy się odszkodowanie,
• brakuje dowodów,
• dokumentacja medyczna nie wskazuje potrzeby opieki,
• poszkodowany mógł sam wykonywać część czynności,
• opieka dotyczyła zwykłych obowiązków domowych, a nie skutków wypadku.

W odpowiedzi trzeba pokazać konkretny związek między urazem a potrzebą pomocy. Przykład: złamana noga oznaczała brak możliwości wejścia po schodach, zrobienia zakupów, dojazdu na rehabilitację i samodzielnego przygotowania posiłków.

W jakich sprawach odszkodowanie za opiekę występuje najczęściej?

Roszczenie za opiekę osób trzecich występuje przede wszystkim w sprawach o szkodę na osobie. Może być dochodzone niezależnie od tego, czy zdarzenie było wypadkiem komunikacyjnym, upadkiem, pobiciem, błędem medycznym czy wypadkiem przy pracy.

Najczęstsze sprawy

• wypadki komunikacyjne — złamania, urazy kręgosłupa, urazy kolan, operacje, rehabilitacja,
• upadki na chodniku lub w sklepie — złamania kończyn, urazy biodra, barku, głowy,
• pobicie — obrażenia ciała, urazy twarzy, głowy, kończyn, konieczność leczenia,
• błędy medyczne — pogorszenie stanu zdrowia, dodatkowe leczenie, utrata samodzielności,
• wypadki przy pracy — czasowa lub trwała niezdolność do samodzielnego funkcjonowania,
• ciężki uszczerbek na zdrowiu — długotrwała albo stała potrzeba pomocy.

Powiązane artykuły Factolex:

• Czy po przewróceniu się można dostać odszkodowanie?
• Skutki prawne pobicia
• Lekki uszczerbek na zdrowiu
• Zadośćuczynienie za krzywdę
• Factolex odszkodowania — rodzaje odszkodowań

Factolex — pomoc w sprawie o odszkodowanie za opiekę osoby bliskiej

Kancelaria Factolex, prowadzona przez Adwokata Dominika Marchewkę, pomaga w sprawach o odszkodowanie za opiekę osoby bliskiej po wypadku, pobiciu, upadku, błędzie medycznym, wypadku przy pracy oraz innych zdarzeniach skutkujących uszkodzeniem ciała albo rozstrojem zdrowia.

Co obejmuje pomoc kancelarii?

• analizę dokumentacji medycznej,
• ustalenie podstawy odpowiedzialności,
• wyliczenie liczby godzin opieki,
• dobór stawki godzinowej,
• przygotowanie tabeli opieki,
• zgłoszenie roszczenia do ubezpieczyciela,
• odwołanie od decyzji ubezpieczyciela,
• wezwanie do zapłaty,
• pozew o odszkodowanie,
• reprezentację w sprawie sądowej.

Kontakt i lokalizacje:

• Adwokat Kraków — Factolex
• Adwokat Olkusz — Factolex
• Odszkodowania Kraków — Factolex
• Kontakt z Kancelarią Factolex

Linkowanie wewnętrzne i zaufane źródła publiczne

Powiązane artykuły na blogu Factolex

• Factolex odszkodowania
• Zadośćuczynienie za krzywdę
• Rodzaje odszkodowań najczęściej dochodzonych w sądzie
• Odszkodowanie za przewrócenie się i upadek
• Lekki uszczerbek na zdrowiu
• Skutki prawne pobicia
• Kolizja pojazdów — Adwokat Kraków

Media społecznościowe Factolex

• Odszkodowania Kraków — Facebook
• Factolex — Facebook
• Factolex — TikTok
• Adwokat Dominik Marchewka — Instagram

Zaufane źródła publiczne

• Kodeks cywilny — ISAP Sejm
• Sąd Najwyższy — uchwała III CZP 31/19
• Rzecznik Finansowy — koszty opieki nad poszkodowanymi
• Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny
• Rzecznik Finansowy

FAQ — odszkodowanie za opiekę osoby bliskiej

Czy można dostać odszkodowanie za opiekę rodziny po wypadku?

Tak. Poszkodowany może żądać odszkodowania za opiekę sprawowaną przez osobę bliską, nawet jeżeli opieka była nieodpłatna.

Czy trzeba zapłacić rodzinie, żeby żądać odszkodowania za opiekę?

Nie. Roszczenie może przysługiwać także wtedy, gdy żona, mąż, rodzic, dziecko albo inna osoba bliska pomagała bez wynagrodzenia.

Jak policzyć odszkodowanie za opiekę?

Najczęściej stosuje się wzór: liczba godzin opieki × stawka godzinowa. Przykład: 100 godzin × 30 zł = 3 000 zł.

Jaką stawkę przyjąć za godzinę opieki?

Stawka powinna wynikać z realiów lokalnych, zakresu pomocy i cen usług opiekuńczych. Warto ją uzasadnić, a nie wpisywać przypadkową kwotę.

Czy opieka osoby bliskiej dotyczy tylko wypadków samochodowych?

Nie. Może dotyczyć także upadku na chodniku, pobicia, błędu medycznego, wypadku przy pracy albo każdego zdarzenia, które spowodowało uszkodzenie ciała lub rozstrój zdrowia.

Jak udowodnić opiekę?

Najlepiej przygotować tabelę opieki, oświadczenie osoby pomagającej, dokumentację medyczną, zeznania świadków i opis czynności, przy których poszkodowany wymagał pomocy.

Czy ubezpieczyciel może odmówić wypłaty za opiekę?

Może odmówić albo zaniżyć świadczenie, jeżeli uzna, że opieka nie była konieczna, liczba godzin jest zawyżona albo brak jest dowodów. Dlatego roszczenie trzeba dobrze udokumentować.

Czy można dochodzić opieki razem z zadośćuczynieniem?

Tak. Odszkodowanie za opiekę jest roszczeniem majątkowym, a zadośćuczynienie dotyczy bólu i cierpienia. W jednej sprawie można żądać obu świadczeń.

Czy Factolex prowadzi sprawy o odszkodowanie za opiekę osoby bliskiej?

Tak. Kancelaria Factolex prowadzona przez Adwokata Dominika Marchewkę prowadzi sprawy o odszkodowanie za opiekę osoby bliskiej w Krakowie, Olkuszu, Małopolsce oraz online.

Podsumowanie

Odszkodowanie za opiekę osoby bliskiej po wypadku to roszczenie, którego poszkodowani bardzo często nie zgłaszają, mimo że może oznaczać kilka, kilkanaście albo kilkadziesiąt tysięcy złotych dodatkowego świadczenia. Kluczowe jest prawidłowe wyliczenie godzin, dobranie stawki i udokumentowanie, dlaczego pomoc była konieczna.

Factolex i Adwokat Dominik Marchewka pomagają w sprawach o odszkodowanie za opiekę osoby bliskiej po wypadku, pobiciu, upadku, błędzie medycznym i innych zdarzeniach powodujących szkodę na zdrowiu. Najpierw zabezpiecz dokumentację, potem przygotuj tabelę opieki, a następnie zgłoś roszczenie do ubezpieczyciela albo sprawcy.