Od 3 września 2026 r. każda osoba, która po raz pierwszy uzyskuje prawo jazdy
kategorii B, zostaje objęta obowiązkowym okresem próbnym — 2 lata dla osób pełnoletnich,
3 lata (nie dłużej niż do 20. urodzin) dla osób, które zdały egzamin w wieku 17 lat.
W tym czasie obowiązuje bezwzględny limit 0,0‰ alkoholu, a przekroczenie 12 punktów
karnych skutkuje obowiązkowym szkoleniem praktycznym. Zmiana wynika z ustawy
z 17 października 2025 r. o zmianie ustawy — Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych
innych ustaw (Dz.U. 2025 poz. 1676).
- Podstawa prawna: ustawa z 17.10.2025 r. (Dz.U. 2025 poz. 1676), zmieniona ustawami
z 23.01.2026 r. (Dz.U. 2026 poz. 180) i 29.05.2026 r. (Dz.U. 2026 poz. 982) - Przepisy o okresie próbnym wchodzą w życie 3 września 2026 r.
- Dotyczy wyłącznie osób, które prawo jazdy kat. B uzyskają po raz pierwszy od tej daty
- Limit alkoholu w okresie próbnym: 0,0‰ (a nie 0,2‰ jak dla pozostałych kierowców)
- „Zielony listek” nie jest obowiązkowy — ten pomysł ostatecznie wykreślono z ustawy
Kogo obejmuje nowy okres próbny od 3 września 2026 r.?
Zgodnie z art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami,
w brzmieniu nadanym ustawą z 17 października 2025 r., okresem próbnym objęta jest
wyłącznie osoba, która po raz pierwszy uzyskuje prawo jazdy kategorii B od dnia
wejścia w życie tego przepisu, czyli od 3 września 2026 r.
Oznacza to praktycznie, że:
- Osoba, która zdała egzamin i odebrała prawo jazdy przed 3 września 2026 r. —
nie zostaje objęta nowym reżimem, nawet jeśli formalnie posiada
uprawnienia od kilku dni. - Osoba, która zda egzamin, ale prawo jazdy (lub tymczasowe elektroniczne prawo
jazdy) uzyska po tej dacie — zostaje objęta okresem próbnym. - Kategoria dotyczy wyłącznie prawa jazdy kat. B — inne kategorie (A, C, D) nie
są objęte tym rozdziałem ustawy.
Wskazówka adwokata
Jeśli Państwa dziecko lub bliski kończy kurs prawa jazdy latem 2026 r., data
faktycznego odbioru dokumentu (a nie data egzaminu) decyduje o tym, czy zostanie
objęty nowym, surowszym reżimem. W praktyce widziałem sytuacje, w których różnica
kilku dni w terminie odbioru prawa jazdy w wydziale komunikacji przesądzała
o objęciu klienta dwuletnim okresem nadzoru administracyjnego.
Ile trwa okres próbny i od kiedy się liczy?
| Sytuacja | Długość okresu próbnego | Podstawa prawna |
|---|---|---|
| Osoba pełnoletnia w dniu uzyskania prawa jazdy | 2 lata od dnia wydania dokumentu | art. 91 ust. 1 |
| Osoba, która zdała egzamin w wieku 17 lat | 3 lata, nie dłużej jednak niż do ukończenia 20. roku życia | art. 91 ust. 1–2 |
| Osoba z tymczasowym elektronicznym prawem jazdy | Liczony od daty uzyskania uprawnienia zgodnie z art. 5b ust. 5, a nie od daty fizycznego dokumentu |
art. 91 ust. 2, zmieniony ustawą z 23.01.2026 r. (Dz.U. 2026 poz. 180) |
| Dwa prawomocnie stwierdzone wykroczenia przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji w trakcie okresu próbnego |
Przedłużenie o kolejne 2 lata (decyzja starosty) | art. 92 ust. 1 |
Ta ostatnia pozycja jest kluczowa i często pomijana w publikacjach popularnych:
okres próbny może zostać wydłużony administracyjnie. Jeżeli w trakcie
jego trwania zapadną dwa prawomocne rozstrzygnięcia za wykroczenia przeciwko
bezpieczeństwu w komunikacji, starosta z urzędu wydaje decyzję administracyjną
o przedłużeniu okresu próbnego o kolejne 2 lata.
Jakie zakazy obowiązują w okresie próbnym?
W okresie próbnym kierującemu pojazdem samochodowym zabrania się, zgodnie
z art. 91 ust. 4, jazdy z przekroczeniem:
- 0,0‰
- stężenia alkoholu we krwi
- 0,0 mg
- alkoholu w 1 dm³ wydychanego powietrza
- 0,0 ng/ml
- środka działającego podobnie do alkoholu
To fundamentalna różnica względem ogólnych zasad ruchu drogowego, gdzie granica
„stanu po użyciu alkoholu” wynosi 0,2‰. Dla kierowcy w okresie próbnym
każda, nawet śladowa ilość alkoholu we krwi stanowi naruszenie
ustawowego zakazu — niezależnie od tego, czy skutkuje to jednocześnie
odpowiedzialnością karną lub wykroczeniową na zasadach ogólnych.
Wskazówka adwokata
Naruszenie limitu 0,0‰ w okresie próbnym stanowi odrębną podstawę do wszczęcia
postępowania administracyjnego przez starostę o cofnięcie uprawnień (art. 103 ust. 1
lit. b w zw. z art. 91 ust. 4), niezależnie od ewentualnej
odpowiedzialności karnej z art. 178a Kodeksu karnego czy wykroczeniowej z art. 87
Kodeksu wykroczeń. To podwójny front — i klienci często o tym nie wiedzą,
dowiadując się dopiero po fakcie.
Co grozi za przekroczenie 12 punktów karnych?
To jeden z najczęściej mylnie przedstawianych elementów reformy.
Przekroczenie 12 punktów karnych w okresie próbnym nie oznacza automatycznej
utraty prawa jazdy. Skutkuje ono obowiązkiem odbycia praktycznego szkolenia
w zakresie zagrożeń w ruchu drogowym, prowadzonego przez ośrodek doskonalenia
techniki jazdy.
Ten nowy próg funkcjonuje równolegle, a nie zamiast, dotychczasowego mechanizmu:
- 20 punktów w pierwszym roku posiadania uprawnień — starosta cofa
uprawnienia (zasada ta obowiązywała już przed reformą i pozostaje w mocy niezależnie
od okresu próbnego). - 24 punkty w okresie 5 lat od doręczenia informacji o przekroczeniu —
także skutkuje cofnięciem uprawnień na zasadach ogólnych z art. 103 ustawy
o kierujących pojazdami.
⚠ DO WERYFIKACJI PRZED PUBLIKACJĄ: dokładna kwota kosztu szkolenia praktycznego
(w części źródeł podaje się 500 zł) oraz termin na jego ukończenie — potwierdzić
bezpośrednio w rozporządzeniu wykonawczym MSWiA z 29.05.2026 r.
Czym różni się okres próbny od dotychczasowych zasad dla młodych kierowców?
| Element | Do 2 września 2026 r. | Od 3 września 2026 r. |
|---|---|---|
| Limit alkoholu dla nowego kierowcy | 0,2‰ (jak dla ogółu kierowców) | 0,0‰ — zakaz bezwzględny |
| Oznaczenie pojazdu | Obowiązkowy „zielony listek” przez pierwsze 8 miesięcy (stary art. 91) | Brak obowiązku — przepis wykreślony z projektu przed uchwaleniem |
| Kurs dokształcający między 4. a 8. miesiącem | Obowiązkowy | Zniesiony w nowym brzmieniu art. 91 |
| Próg punktowy skutkujący szkoleniem | Brak odrębnego progu poniżej 20 pkt | 12 punktów → obowiązkowe szkolenie praktyczne |
| Jazda mimo zatrzymania prawa jazdy | Przedłużenie okresu zatrzymania o 3 miesiące | Cofnięcie uprawnień na 5 lat (art. 103 ust. 1 pkt 5) |
| Wydłużenie okresu próbnego za wykroczenia | Nieuregulowane w obecnym kształcie | 2 wykroczenia przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji → przedłużenie o 2 lata |
Prawo jazdy dla 17-latka — na jakich zasadach?
Od 3 marca 2026 r. możliwe jest uzyskanie prawa jazdy kategorii B już w wieku 17 lat,
a od 3 września 2026 r. taka osoba podlega trzyletniemu (a nie
dwuletniemu) okresowi próbnemu, nie dłużej jednak niż do ukończenia 20. roku życia.
Kluczowe ograniczenie: przez pierwsze 6 miesięcy od uzyskania prawa
jazdy (lub do ukończenia 18. roku życia, w zależności co nastąpi wcześniej) 17-latek
musi prowadzić pojazd wyłącznie w obecności doświadczonego pasażera-opiekuna.
Opiekun musi:
- mieć ukończone 25 lat,
- posiadać prawo jazdy kategorii B nieprzerwanie od co najmniej 5 lat,
- być trzeźwy i nie znajdować się pod wpływem środków działających podobnie do alkoholu,
- nie mieć w ostatnich 5 latach orzeczonego zakazu prowadzenia pojazdów.
⚠ DO WERYFIKACJI PRZED PUBLIKACJĄ: dokładny limit punktów karnych opiekuna —
źródła podają rozbieżne wartości; potwierdzić w tekście rozporządzenia wykonawczego.
Wskazówka adwokata
Jazda 17-latka bez wymaganego opiekuna traktowana jest przez organy kontroli
jak jazda bez uprawnień — a to już wykroczenie zagrożone surową
grzywną i podstawa do zatrzymania prawa jazdy na miejscu. Proszę potraktować
obowiązek obecności opiekuna równie poważnie, jak sam fakt posiadania dokumentu.
Jazda mimo zatrzymania prawa jazdy — nowa sankcja
Dotychczas prowadzenie pojazdu w okresie zatrzymania prawa jazdy skutkowało
przedłużeniem tego zatrzymania o kolejne 3 miesiące. Zgodnie z art. 103 ust. 1 pkt 5
ustawy o kierujących pojazdami konsekwencje są znacznie surowsze: starosta cofa
uprawnienia do kierowania pojazdami na okres 5 lat od dnia stwierdzenia tego
zdarzenia. Po upływie tego okresu samo odzyskanie dokumentu nie wystarczy — trzeba
ponownie spełnić wszystkie wymagania stawiane osobie ubiegającej się o prawo jazdy
po raz pierwszy, łącznie z egzaminem państwowym.
Czy „zielony listek” jest obowiązkowy w 2026 roku?
Nie. To jeden z najbardziej rozpowszechnionych mitów dotyczących tej
reformy. Projekt nowelizacji przewidywał wprowadzenie obowiązkowego oznaczenia
pojazdu naklejką z zielonym liściem klonu dla kierowców w okresie próbnym, jednak
resort infrastruktury ostatecznie wycofał się z tego pomysłu. Rozwiązanie to nie
znalazło się w ustawie przekazanej do Senatu ani w ostatecznie uchwalonym tekście.
Jeżeli spotkają się Państwo w internecie z informacją, że „zielony listek” jest od
września 2026 r. obowiązkowy — proszę traktować ją jako nieaktualną, opartą na
wcześniejszej wersji projektu.
Co zrobić, gdy starosta wyda decyzję o cofnięciu uprawnień?
Decyzja starosty o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami jest decyzją
administracyjną w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego. Oznacza to,
że przysługuje od niej odwołanie do samorządowego kolegium odwoławczego,
w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, za pośrednictwem organu, który ją wydał.
Wskazówka adwokata
W mojej praktyce najczęstszym błędem jest bierne przyjęcie decyzji starosty jako
ostatecznej. Tymczasem organ administracyjny bywa związany sztywnymi kryteriami
formalnymi i nie zawsze prawidłowo ustala stan faktyczny — zwłaszcza w sprawach,
gdzie liczba punktów karnych lub data prawomocności wcześniejszego rozstrzygnięcia
jest sporna. Każdą taką decyzję warto skonsultować przed upływem terminu na odwołanie.
Najczęściej zadawane pytania
Czy okres próbny dotyczy osób, które mają już prawo jazdy innej kategorii?
Nie. Przepis dotyczy wyłącznie sytuacji uzyskania prawa jazdy kategorii B po raz
pierwszy. Osoba posiadająca np. prawo jazdy kategorii A, która dodatkowo zdaje na
kategorię B, nie jest objęta okresem próbnym w rozumieniu rozdziału 14 ustawy
o kierujących pojazdami.
Czy limit 0,0 promila obowiązuje przez cały okres próbny, czy tylko przez pierwsze miesiące?
Przez cały okres próbny — czyli odpowiednio przez 2 lub 3 lata, a nie wyłącznie
przez pierwsze 8 miesięcy, jak przewidywały wcześniejsze, obecnie wygasające
przepisy.
Co się stanie, jeśli popełnię trzecie wykroczenie drogowe w okresie próbnym?
Zgodnie z relacjonowanymi zapowiedziami ustawodawcy, trzecie wykroczenie
przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji lub popełnienie przestępstwa przeciwko
bezpieczeństwu w komunikacji w trakcie okresu próbnego skutkuje definitywnym
cofnięciem uprawnień. Rekomendujemy każdorazową indywidualną analizę sprawy
z uwagi na złożoność przesłanek.
Czy przepisy dotyczą również osób mieszkających w Krakowie, Katowicach i Olkuszu tak samo?
Tak — ustawa jest aktem prawa krajowego i obowiązuje jednolicie na terenie całej
Polski, niezależnie od miejsca zamieszkania czy właściwego starostwa.
Otrzymałeś decyzję starosty o cofnięciu uprawnień lub masz wątpliwości co do
nowych przepisów obowiązujących od 3 września 2026 r.?
Sprawy z zakresu prawa wykroczeń i prawa administracyjnego związanego z ruchem
drogowym prowadzimy w
Krakowie,
Katowicach oraz
Olkuszu.
Zobacz również:
Tymczasowe aresztowanie — ile może trwać i jak się bronić,
Koszty obrony w sprawach karnych.
Źródła zewnętrzne:
Ustawa z 17.10.2025 r. — Dz.U. 2025 poz. 1676 (ISAP)
Ustawa o kierujących pojazdami — tekst jednolity (ISAP)
Portal Gov.pl
mediator sądowy. Prowadzi sprawy z zakresu prawa karnego, wykroczeń i prawa
administracyjnego w Kancelarii Adwokackiej Factolex (Kraków, ul. Mariana
Słoneckiego 4/24; Katowice, ul. Łączna 5/2; Olkusz). Reprezentuje klientów przed
sądami powszechnymi oraz w postępowaniach administracyjnych dotyczących cofnięcia
uprawnień do kierowania pojazdami.
Niniejszy artykuł ma charakter wyłącznie informacyjny i nie stanowi porady prawnej.
Stan prawny opracowano na podstawie źródeł dostępnych publicznie na dzień 2 września
2026 r. Z uwagi na dynamiczny charakter zmian legislacyjnych oraz oznaczone w tekście
pozycje wymagające dodatkowej weryfikacji, przed podjęciem jakichkolwiek decyzji
prawnych rekomendujemy konsultację indywidualną z adwokatem. Kancelaria nie
gwarantuje określonego wyniku sprawy ani określonej pozycji tego materiału
w wynikach wyszukiwania.