1) Czym jest przemoc domowa (art. 207 K.K.)
- Fizyczna: bicie, popychanie, duszenie, rzucanie przedmiotami.
- Psychiczna: wyzwiska, groźby, upokarzanie, izolacja, gaslighting, kontrola telefonu.
- Ekonomiczna: wydzielanie lub zabieranie pieniędzy, zakaz pracy, zmuszanie do kredytów, niszczenie mienia.
- Seksualna: wymuszanie czynności seksualnych (gwałt małżeński jest przestępstwem).
2) Priorytet: bezpieczeństwo
- W sytuacji zagrożenia życia/zdrowia: dzwoń 112.
- Przy interwencji Policja może wydać natychmiastowy nakaz opuszczenia lokalu i zakaz zbliżania się (14 dni).
3) Niebieska Karta
- Może założyć: Policja, pracownik socjalny (MOPS/OPS), lekarz/pielęgniarka, komisja ds. alkoholu.
- Nie wymaga zgody osoby doznającej przemocy, gdy zagrożone jest życie/zdrowie.
- Uruchamia zespół interdyscyplinarny i plan pomocy.
4) Gromadzenie dowodów
- Nagrania audio/wideo, zrzuty ekranu SMS/komunikatorów.
- Zeznania świadków (sąsiedzi, rodzina, nauczyciele).
- Dokumentacja medyczna, obdukcja (opis obrażeń, wskazanie przyczyny).
- Notatki policyjne, dokumenty z MOPS/OPS (Niebieska Karta).
5) Ścieżki prawne
- Karna: zawiadomienie o przestępstwie znęcania się (art. 207 K.K.); możliwe środki zapobiegawcze (zakaz zbliżania się, kontaktów).
- Cywilna/rodzinna: wniosek o nakaz opuszczenia mieszkania, zakaz zbliżania się i kontaktów, zabezpieczenia na czas postępowania; w sprawach rodzinnych także uregulowanie władzy rodzicielskiej, kontaktów, alimenty; rozwód (z orzekaniem o winie lub bez).
6) Gdzie szukać pomocy (publicznie)
- Policja: interwencja, nakaz opuszczenia lokalu, zakaz zbliżania się.
- Prokuratura: zawiadomienie o przestępstwie.
- MOPS/OPS: wsparcie socjalne, procedura Niebieskiej Karty, pracownik socjalny.
- Ośrodek Interwencji Kryzysowej (OIK): pomoc psychologiczna, prawna, często hostel interwencyjny.
- Służba zdrowia: dokumentacja medyczna, obdukcja.
7) Praktyczne kroki dla osoby doznającej przemocy
- Zadzwoń na 112, jeśli jest zagrożenie.
- Zabezpiecz dowody (nagrania, SMS-y, zdjęcia obrażeń, obdukcja).
- Skontaktuj się z instytucją wsparcia (Policja, MOPS/OPS, OIK).
- Rozważ wsparcie prawne (adwokat/radca lub bezpłatna pomoc prawna).
- Dbaj o plan bezpieczeństwa: telefon przy sobie, znane numery alarmowe, wsparcie zaufanej osoby.
Pamiętaj: przemoc domowa jest przestępstwem. Masz prawo do ochrony, bezpłatnej interwencji służb i wsparcia instytucji publicznych.
