---
title: "NOWY PREZYDENT KRAKOWA 2026: KOMPETENCJE PREZYDENTA MIASTA I SPRAWY, KTÓRE ZAŁATWISZ W URZĘDZIE. PORADNIK ADW. DOMINIKA MARCHEWKI"
url: https://www.factolex.pl/nowy-prezydent-krakowa-2026/
type: post
date: 2026-10-20
modified: 2026-10-21
markdown_url: https://www.factolex.pl/nowy-prezydent-krakowa-2026.md
---

# NOWY PREZYDENT KRAKOWA 2026: KOMPETENCJE PREZYDENTA MIASTA I SPRAWY, KTÓRE ZAŁATWISZ W URZĘDZIE. PORADNIK ADW. DOMINIKA MARCHEWKI

[Strona główna](https://www.factolex.pl/) › [Prawo administracyjne](https://www.factolex.pl/kategoria/prawo-administracyjne/) › Nowy prezydent Krakowa: kompetencje
Autor: [adw. Dominik Andrzej Marchewka](#autor) · Kancelaria Adwokacka Factolex, Kraków i Olkusz · Opublikowano: 20 października 2026 · Kategoria: Prawo administracyjne, Samorząd, Kraków


Stan faktyczny i prawny zweryfikowany: 20 października 2026 r., ustawa o samorządzie gminnym w brzmieniu tekstu jednolitego Dz.U. 2026 poz. 662.





Nowym prezydentem Krakowa jest Łukasz Gibała, który wygrał przedterminowe wybory w II turze 11 października 2026 r. z wynikiem 62,12% głosów i złożył ślubowanie na uroczystej sesji Rady Miasta Krakowa 20 października 2026 r. Kadencja nowego prezydenta potrwa do końca obecnej kadencji samorządu, czyli do 2029 r.

Prezydent Krakowa jest organem wykonawczym gminy i jednocześnie wykonuje zadania starosty, ponieważ Kraków jest miastem na prawach powiatu. Prezydent wydaje decyzje administracyjne w sprawach mieszkańców, między innymi podatkowe, budowlane, komunikacyjne i meldunkowe. Od decyzji prezydenta przysługuje odwołanie, co do zasady do [Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie](https://www.sko.krakow.pl).

![](https://www.factolex.pl/wp-content/uploads/2026/10/krakow-scaled.jpg)kraków







## Kluczowe fakty: przedterminowe wybory prezydenta Krakowa 2026



 Przyczyna wyborów
 Odwołanie prezydenta Aleksandra Miszalskiego w referendum lokalnym 24 maja 2026 r.
 Okres przejściowy
 Funkcję prezydenta pełnił Stanisław Kracik, wyznaczony przez Prezesa Rady Ministrów
 I tura
 27 września 2026 r., frekwencja 43,5%
 II tura
 11 października 2026 r., frekwencja 44,27%
 Wynik II tury
 Łukasz Gibała 161 184 głosy (62,12%), Monika Piątkowska 98 306 głosów (37,88%)
 Ślubowanie
 20 października 2026 r., uroczysta sesja Rady Miasta Krakowa
 Koniec kadencji
 2029 r., wraz z końcem kadencji Rady Miasta Krakowa
 Status miasta
 Gmina i miasto na prawach powiatu (art. 92 ustawy o samorządzie powiatowym)
 Organ odwoławczy od decyzji
 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie


**Spis treści**

 
- [Jak przebiegł wybór nowego prezydenta Krakowa w 2026 r.?](#wybory)
 
- [Kim jest nowy prezydent Krakowa Łukasz Gibała?](#kim-jest)
 
- [Jakie kompetencje ma prezydent Krakowa?](#kompetencje)
 
- [Dlaczego prezydent Krakowa wykonuje zadania starosty?](#starosta)
 
- [Co należy do prezydenta, a co do Rady Miasta Krakowa?](#rada-a-prezydent)
 
- [Jakie sprawy mieszkaniec załatwi u prezydenta Krakowa?](#sprawy)
 
- [Jak odwołać się od decyzji prezydenta Krakowa?](#odwolanie)
 
- [Jak mieszkańcy mogą wpływać na decyzje prezydenta?](#wplyw)
 
- [Kto kontroluje prezydenta Krakowa?](#kontrola)
 
- [Perspektywa adwokata: na co zwrócić uwagę w pierwszych miesiącach nowej kadencji?](#perspektywa)
 
- [Gdzie załatwić sprawę urzędową w Krakowie? Przydatne instytucje](#adresy)
 
- [Kancelaria Adwokacka Factolex w Krakowie i Olkuszu](#kancelarie)
 
- [Źródła prawa i oficjalne publikacje](#zrodla)
 
- [Najczęściej zadawane pytania](#faq)




## Jak przebiegł wybór nowego prezydenta Krakowa w 2026 r.?


Przedterminowe wybory prezydenta Krakowa były skutkiem referendum lokalnego z 24 maja 2026 r., w którym mieszkańcy odwołali prezydenta Aleksandra Miszalskiego. W referendum wzięło udział ponad 176 tys. osób, a za odwołaniem głosowało blisko 98% z nich. Referendum było ważne, ponieważ udział przekroczył 3/5 liczby osób głosujących w wyborach prezydenta w 2024 r. Równoległe referendum w sprawie odwołania Rady Miasta Krakowa było nieważne z powodu zbyt niskiej frekwencji.

Po odwołaniu prezydenta Prezes Rady Ministrów wyznaczył osobę pełniącą funkcję prezydenta Krakowa do czasu wyboru następcy. Funkcję tę pełnił Stanisław Kracik, dotychczasowy zastępca prezydenta. Termin wyborów przesunął się na wrzesień, ponieważ ważność referendum zakwestionowano w protestach, a Sąd Apelacyjny w Krakowie rozstrzygnął sprawę ostatecznie 28 lipca 2026 r.

Kalendarium wyboru prezydenta Krakowa w 2026 r.


Data
Zdarzenie
Znaczenie prawne





24 maja 2026 r.
Referendum lokalne w sprawie odwołania prezydenta i Rady Miasta Krakowa
Ważne i rozstrzygające co do prezydenta, nieważne co do rady



Po ogłoszeniu wyników
Wyznaczenie przez Prezesa Rady Ministrów osoby pełniącej funkcję prezydenta (Stanisław Kracik)
Ciągłość zarządzania miastem do wyboru następcy



28 lipca 2026 r.
Sąd Apelacyjny w Krakowie utrzymał rozstrzygnięcie w sprawie protestu przeciwko ważności referendum
Otwarcie drogi do zarządzenia wyborów przedterminowych



27 września 2026 r.
I tura przedterminowych wyborów, frekwencja 43,5%
Żaden kandydat nie uzyskał ponad 50% ważnych głosów



11 października 2026 r.
II tura: Łukasz Gibała 62,12%, Monika Piątkowska 37,88%, frekwencja 44,27%
Wybór prezydenta Krakowa



20 października 2026 r.
Ślubowanie na uroczystej sesji Rady Miasta Krakowa
Objęcie urzędu przez nowego prezydenta








Wyniki I tury wyborów prezydenta Krakowa, 27 września 2026 r. (dane PKW)


Kandydat
Komitet lub poparcie
Wynik





Łukasz Gibała
Kandydat bezpartyjny
36,38%



Monika Piątkowska
Koalicja Obywatelska, z poparciem PSL
29,91%



Michał Drewnicki
Prawo i Sprawiedliwość
17,5%



Aleksandra Owca
Razem
6,91%



Daria Gosek-Popiołek
Nowa Lewica
4,81%



Michał Klimek
Konfederacja Korony Polskiej
4,11%



Sławomir Pietrzyk
Socjaldemokracja Polska
0,37%







Oficjalne wyniki wyborów i referendum publikuje [Państwowa Komisja Wyborcza](https://pkw.gov.pl). Przebieg referendum, okresu przejściowego i obu tur głosowania opisywały między innymi [Demagog](https://demagog.org.pl/na-biezaco/prezydent-krakowa-odwolany-co-dalej-kiedy-odbeda-sie-wybory/), [RMF24](https://www.rmf24.pl/regiony/krakow/news-premier-potwierdza-stanislaw-kracik-komisarzem-po-odwolaniu-,nId,8087923), [OKO.press](https://oko.press/na-zywo/na-zywo-relacja/oficjalnie-lukasz-gibala-wygrywa-i-ture-wyborow-w-krakowie) i [TVP Kraków](https://krakow.tvp.pl/95881653/lukasz-gibala-prezydentem-krakowa-zdecydowanie-wygral-druga-ture). Uchwały Rady Miasta Krakowa i zarządzenia prezydenta są dostępne w [Biuletynie Informacji Publicznej Miasta Krakowa](https://www.bip.krakow.pl).
W skrócie: po odwołaniu prezydenta w referendum Kraków wybrał następcę w dwóch turach, a nowy prezydent objął urząd 20 października 2026 r. i będzie sprawował go do 2029 r.






## Kim jest nowy prezydent Krakowa Łukasz Gibała?


Łukasz Gibała jest przedsiębiorcą, doktorem nauk humanistycznych i byłym pracownikiem naukowym Wydziału Filozoficznego Uniwersytetu Jagiellońskiego. W przeszłości był posłem na Sejm, najpierw z ramienia Platformy Obywatelskiej, z której wystąpił w 2012 r., a następnie Ruchu Palikota, z którego odszedł w 2014 r. Jest założycielem stowarzyszenia Kraków dla Mieszkańców i radnym Miasta Krakowa. Według [RMF24](https://www.rmf24.pl/regiony/krakow/news-do-czterech-razy-sztuka-lukasz-gibala-zostanie-dzis-zaprzysi,nIdn,1022595) wybory w 2026 r. były jego czwartym startem w wyborach na prezydenta Krakowa.

W wystąpieniu po ślubowaniu, relacjonowanym przez [Portal Samorządowy](https://www.portalsamorzadowy.pl/polityka-i-spoleczenstwo/lukasz-gibala-zaprzysiezony-oficjalnie-objal-urzad-prezydenta-krakowa,680918.html), Łukasz Gibała zaapelował do radnych o współpracę ponad podziałami i wskazał obszary wymagające działań: finanse miasta, gospodarkę opartą na turystyce i usługach dla biznesu, planowanie przestrzenne, transport publiczny oraz zaufanie mieszkańców do władz miasta. Rota ślubowania, określona w art. 29a ustawy o samorządzie gminnym, zobowiązuje prezydenta do wierności prawu i sprawowania urzędu dla dobra publicznego i pomyślności mieszkańców.




## Jakie kompetencje ma prezydent Krakowa?


Prezydent Krakowa jest organem wykonawczym gminy w rozumieniu ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym. Zgodnie z art. 30 ust. 1 tej ustawy prezydent wykonuje uchwały Rady Miasta Krakowa i zadania gminy określone przepisami prawa. Prezydent kieruje bieżącymi sprawami miasta, reprezentuje je na zewnątrz, kieruje [Urzędem Miasta Krakowa](https://www.krakow.pl) i wydaje decyzje w indywidualnych sprawach mieszkańców.

Podstawowe kompetencje prezydenta Krakowa (ustawa o samorządzie gminnym)


Kompetencja
Na czym polega
Podstawa prawna





Wykonywanie uchwał rady i zadań gminy
Realizacja uchwał Rady Miasta Krakowa i ustawowych zadań gminy
Art. 30 ust. 1



Przygotowywanie projektów uchwał
Projekty budżetu, planów zagospodarowania i innych uchwał przedkładanych radzie
Art. 30 ust. 2 pkt 1



Programy rozwoju
Opracowywanie strategii i programów rozwoju miasta
Art. 30 ust. 2 pkt 1a



Gospodarowanie mieniem komunalnym
Nieruchomości miejskie, lokale komunalne, udziały w spółkach miejskich
Art. 30 ust. 2 pkt 3



Wykonywanie budżetu
Realizacja budżetu uchwalonego przez radę
Art. 30 ust. 2 pkt 4



Kadry jednostek miejskich
Zatrudnianie i zwalnianie kierowników miejskich jednostek organizacyjnych
Art. 30 ust. 2 pkt 5



Zastępcy prezydenta
Powoływanie i odwoływanie zastępców w drodze zarządzenia
Art. 26a ust. 1



Decyzje administracyjne
Rozstrzyganie indywidualnych spraw z zakresu administracji publicznej
Art. 39 ust. 1



Upoważnienia
Upoważnianie zastępców i pracowników urzędu do wydawania decyzji w imieniu prezydenta
Art. 39 ust. 2







W praktyce większość decyzji podpisują nie osobiście prezydent, lecz upoważnieni zastępcy, dyrektorzy wydziałów i pracownicy Urzędu Miasta Krakowa. Decyzja wydana z upoważnienia jest decyzją prezydenta, dlatego wszystkie środki odwoławcze kieruje się tak samo jak od decyzji podpisanej przez prezydenta.
W skrócie: prezydent wykonuje uchwały rady, zarządza majątkiem i budżetem miasta oraz wydaje decyzje w sprawach mieszkańców, najczęściej przez upoważnionych urzędników.






## Dlaczego prezydent Krakowa wykonuje zadania starosty?


Kraków jest miastem na prawach powiatu. Zgodnie z art. 92 ust. 1 i 2 ustawy o samorządzie powiatowym funkcje organów powiatu sprawują w takim mieście rada miasta i prezydent miasta, a samo miasto jest gminą wykonującą zadania powiatu. Mieszkaniec Krakowa nie ma więc osobnego starostwa powiatowego. Sprawy, które w innych miejscowościach załatwia się w starostwie, w Krakowie załatwia się w Urzędzie Miasta Krakowa jako sprawy prezydenta.

Prezydent Krakowa jako organ gminy i organ powiatu


Rola
Przykładowe sprawy
Odpowiednik poza miastami na prawach powiatu





Organ gminy
Podatki lokalne, meldunek, dowody osobiste, warunki zabudowy, zezwolenia na alkohol, lokale komunalne
Wójt lub burmistrz



Organ powiatu
Pozwolenia na budowę, rejestracja pojazdów, prawa jazdy, geodezja i kartografia, gospodarowanie nieruchomościami Skarbu Państwa
Starosta










## Co należy do prezydenta, a co do Rady Miasta Krakowa?


Rada Miasta Krakowa jest organem stanowiącym i kontrolnym, a prezydent organem wykonawczym. Rozróżnienie ma znaczenie praktyczne: prezydent nie może sam uchwalić budżetu, ustalić stawek podatków lokalnych ani przyjąć planu zagospodarowania przestrzennego. Prezydent przygotowuje projekty tych aktów, a uchwala je Rada Miasta Krakowa, która po referendum z 24 maja 2026 r. kontynuuje swoją kadencję.

Podział kompetencji między prezydentem a Radą Miasta Krakowa


Sprawa
Prezydent Krakowa
Rada Miasta Krakowa





Budżet miasta
Przygotowuje projekt i wykonuje budżet
Uchwala budżet i udziela absolutorium



Podatki lokalne
Wymierza podatek w decyzjach, udziela ulg i umorzeń
Ustala stawki w granicach ustawowych



Planowanie przestrzenne
Sporządza projekty planu ogólnego i planów miejscowych, wydaje warunki zabudowy
Uchwala plan ogólny i plany miejscowe



Mienie komunalne
Gospodaruje mieniem na bieżąco
Określa zasady nabywania, zbywania i obciążania nieruchomości



Budżet obywatelski
Przeprowadza procedurę
Określa wymagania dla projektów i zasady głosowania (art. 5a ust. 7)



Skargi na działania prezydenta
Przedstawia stanowisko
Rozpatruje skargi przez komisję skarg, wniosków i petycji



Raport o stanie gminy
Przedstawia raport co roku
Rozpatruje raport i głosuje nad wotum zaufania







Planowanie przestrzenne jest obecnie jedną z najważniejszych spraw dla właścicieli nieruchomości w Krakowie. Według informacji [Wydziału Planowania Przestrzennego Urzędu Miasta Krakowa](https://www.bip.krakow.pl/?mmi=412) Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego utraciło moc prawną 1 września 2026 r., w październiku 2026 r. obowiązuje 290 miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, a Plan Ogólny Miasta Krakowa jest w trakcie sporządzania. Przed zakupem działki lub złożeniem wniosku o warunki zabudowy warto sprawdzić aktualny stan planów dla konkretnej nieruchomości. Sprawy sąsiedzkie i infrastrukturalne opisują artykuły [o budowie ogrodzenia i sporach sąsiedzkich](https://www.factolex.pl/budowa-ogrodzenia-spor-sasiedzki/) oraz [o odszkodowaniu za słupy energetyczne na działce](https://www.factolex.pl/odszkodowanie-slupy-energetyczne-dzialce/).
W skrócie: prezydent wykonuje i przygotowuje, rada uchwala i kontroluje. Zmiana prezydenta nie zmienia obowiązujących uchwał Rady Miasta Krakowa.






## Jakie sprawy mieszkaniec załatwi u prezydenta Krakowa?


Mieszkaniec Krakowa załatwia sprawy u prezydenta przez Urząd Miasta Krakowa, jego wydziały i miejskie jednostki działające z upoważnienia prezydenta. Większość wniosków można złożyć w punktach obsługi mieszkańców albo elektronicznie przez ePUAP. Poniższa tabela zawiera najczęstsze sprawy, z którymi klienci zgłaszają się do kancelarii, wraz ze środkiem odwoławczym od rozstrzygnięcia.

Najczęstsze sprawy mieszkańców rozstrzygane przez prezydenta Krakowa


Sprawa
Rola prezydenta
Akt prawny
Środek odwoławczy





Podatek od nieruchomości, ulgi i umorzenia
Organ podatkowy
Ordynacja podatkowa, ustawa o podatkach i opłatach lokalnych
Odwołanie do SKO w Krakowie



Warunki zabudowy
Organ gminy
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Odwołanie do SKO w Krakowie



Pozwolenie na budowę
Organ administracji architektoniczno-budowlanej (zadanie starosty)
Prawo budowlane
Odwołanie do Wojewody Małopolskiego



Rejestracja pojazdu i prawo jazdy
Organ wykonujący zadania starosty
Prawo o ruchu drogowym, ustawa o kierujących pojazdami
Odwołanie do SKO w Krakowie



Meldunek i dowód osobisty
Organ gminy
Ustawa o ewidencji ludności, ustawa o dowodach osobistych
Odwołanie do Wojewody Małopolskiego



Zezwolenie na sprzedaż alkoholu
Organ gminy
Ustawa o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi
Odwołanie do SKO w Krakowie



Dodatek mieszkaniowy
Organ gminy
Ustawa o dodatkach mieszkaniowych
Odwołanie do SKO w Krakowie



Wycinka drzew na nieruchomości
Organ gminy
Ustawa o ochronie przyrody
Odwołanie do SKO w Krakowie



Dostęp do informacji publicznej
Podmiot zobowiązany
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Odwołanie od decyzji odmownej do SKO, skarga na bezczynność do WSA







Organ odwoławczy zależy od tego, czy prezydent działa w zakresie zadań własnych gminy, czy zadań zleconych z zakresu administracji rządowej. Właściwy organ odwoławczy oraz termin na wniesienie odwołania zawsze wskazuje pouczenie na końcu decyzji, dlatego przed złożeniem odwołania należy je dokładnie przeczytać.

Wiele spraw rozstrzyganych przez prezydenta Krakowa dotyczy kierowców i właścicieli pojazdów. Kancelaria Adwokacka Factolex opisała między innymi [zatrzymanie prawa jazdy](https://www.factolex.pl/zatrzymanie-prawa-jazdy/), [nowe zasady prawa jazdy w 2026 r.](https://www.factolex.pl/nowe-prawo-jazdy-2026/), [opłaty i mandaty w Strefie Czystego Transportu w Krakowie](https://www.factolex.pl/mandat-za-sct-krakow-2026-kierowca-z-olkusza-oplaty-i-odwolanie/) oraz [mandat za parkowanie pod blokiem](https://www.factolex.pl/mandat-za-parkowanie-pod-blokiem/). O opłatach lokalnych ustalanych przez radę gminy przeczytasz w artykule [o opłacie od posiadania psa](https://www.factolex.pl/oplata-za-psa-ile/). Wnioski do Urzędu Miasta Krakowa można składać elektronicznie przez [platformę ePUAP](https://epuap.gov.pl).




## Jak odwołać się od decyzji prezydenta Krakowa?


Od decyzji prezydenta Krakowa w sprawach indywidualnych przysługuje odwołanie, co do zasady do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie (art. 39 ust. 5 ustawy o samorządzie gminnym), chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Odwołanie wnosi się za pośrednictwem prezydenta, czyli do Urzędu Miasta Krakowa, w terminie 14 dni od doręczenia decyzji. Od decyzji organu odwoławczego przysługuje skarga do [Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie](https://www.krakow.wsa.gov.pl). Orzeczenia sądów administracyjnych w podobnych sprawach można sprawdzić w [Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych](https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

 
- **Sprawdzenie pouczenia w decyzji**: ustalenie organu odwoławczego i daty doręczenia, od której biegnie 14-dniowy termin.
 
- **Analiza uzasadnienia decyzji**: wskazanie naruszeń przepisów prawa materialnego i procedury, na przykład niewyjaśnienia stanu faktycznego.
 
- **Sporządzenie odwołania**: oznaczenie decyzji, wskazanie, że strona nie zgadza się z rozstrzygnięciem, uzasadnienie i ewentualne nowe dowody.
 
- **Złożenie odwołania za pośrednictwem prezydenta**: w Urzędzie Miasta Krakowa, listem poleconym lub przez ePUAP, z zachowaniem dowodu nadania.
 
- **Kontrola terminów organu**: w razie przewlekłości lub bezczynności złożenie ponaglenia do organu wyższego stopnia.
 
- **Skarga do sądu administracyjnego**: po wyczerpaniu odwołania skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie w terminie 30 dni od doręczenia decyzji ostatecznej, wnoszona za pośrednictwem organu.



Środki prawne wobec rozstrzygnięć i działań prezydenta Krakowa


Sytuacja
Środek prawny
Termin
Podstawa





Niekorzystna decyzja administracyjna
Odwołanie do SKO w Krakowie lub innego organu wskazanego w pouczeniu
14 dni od doręczenia
Kodeks postępowania administracyjnego, art. 39 ust. 5 u.s.g.



Decyzja organu odwoławczego
Skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie
30 dni od doręczenia
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi



Bezczynność lub przewlekłość
Ponaglenie, a następnie skarga do sądu administracyjnego
W każdym czasie trwania zwłoki
Kodeks postępowania administracyjnego



Zarządzenie prezydenta naruszające interes prawny
Skarga do sądu administracyjnego
Według przepisów o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Art. 101 ust. 1 u.s.g.



Nienależyte wykonywanie zadań lub zachowanie urzędników
Skarga w trybie Kodeksu postępowania administracyjnego, rozpatrywana przez Radę Miasta Krakowa
Bez terminu
Kodeks postępowania administracyjnego, dział VIII



Szkoda wyrządzona niezgodnym z prawem działaniem urzędu
Powództwo odszkodowawcze przeciwko gminie
Według przepisów o przedawnieniu
Art. 417 Kodeksu cywilnego







W skrócie: od decyzji prezydenta odwołujesz się w 14 dni do organu z pouczenia, a od decyzji ostatecznej skarżysz w 30 dni do WSA w Krakowie.






## Jak mieszkańcy mogą wpływać na decyzje prezydenta?


Ustawa o samorządzie gminnym daje mieszkańcom Krakowa narzędzia wpływu na politykę miasta niezależnie od indywidualnych spraw administracyjnych. Najważniejsze z nich to obywatelska inicjatywa uchwałodawcza, [budżet obywatelski Krakowa](https://budzet.krakow.pl), konsultacje społeczne, petycje oraz referendum lokalne, które w 2026 r. doprowadziło do zmiany prezydenta.

Narzędzia wpływu mieszkańców Krakowa na władze miasta


Narzędzie
Wymagania
Podstawa prawna





Obywatelska inicjatywa uchwałodawcza
Co najmniej 300 mieszkańców z czynnym prawem wyborczym w gminie powyżej 20 000 mieszkańców; rada rozpatruje projekt najpóźniej po 3 miesiącach
Art. 41a ust. 1-3 u.s.g.



Budżet obywatelski
W miastach na prawach powiatu obowiązkowy, co najmniej 0,5% wydatków gminy z ostatniego sprawozdania z wykonania budżetu
Art. 5a ust. 5 u.s.g.



Konsultacje społeczne
Przeprowadzane w sprawach ważnych dla gminy na zasadach określonych przez radę
Art. 5a ust. 1 i 2 u.s.g.



Petycja
Pismo w interesie publicznym, własnym lub osoby trzeciej
Ustawa o petycjach



Referendum lokalne
Wniosek poparty podpisami mieszkańców, ważność zależna od frekwencji
Ustawa o referendum lokalnym










## Kto kontroluje prezydenta Krakowa?


Działalność prezydenta Krakowa podlega nadzorowi i kontroli kilku instytucji. Wojewoda Małopolski ([Małopolski Urząd Wojewódzki w Krakowie](https://www.malopolska.uw.gov.pl)) bada zgodność z prawem uchwał i zarządzeń organów miasta i może stwierdzić ich nieważność w rozstrzygnięciu nadzorczym. [Regionalna Izba Obrachunkowa w Krakowie](https://bip.krakow.rio.gov.pl) nadzoruje sprawy finansowe. Rada Miasta Krakowa kontroluje prezydenta przez komisję rewizyjną, absolutorium oraz wotum zaufania po rozpatrzeniu raportu o stanie miasta. Ostatecznym mechanizmem kontroli są mieszkańcy, którzy mogą odwołać prezydenta w referendum.

Nadzór i kontrola nad prezydentem Krakowa


Organ
Zakres
Skutek





Wojewoda Małopolski
Legalność uchwał i zarządzeń
Rozstrzygnięcie nadzorcze stwierdzające nieważność aktu



Regionalna Izba Obrachunkowa w Krakowie
Sprawy budżetowe i finansowe
Opinie i rozstrzygnięcia nadzorcze w sprawach finansowych



Rada Miasta Krakowa
Wykonanie budżetu, raport o stanie miasta, skargi
Absolutorium, wotum zaufania, rozstrzygnięcia skarg



Sądy administracyjne
Zgodność z prawem decyzji i aktów
Uchylenie decyzji lub stwierdzenie nieważności aktu



Mieszkańcy
Ocena sprawowania urzędu
Odwołanie prezydenta w referendum lokalnym










## Perspektywa adwokata: na co zwrócić uwagę w pierwszych miesiącach nowej kadencji?


Z perspektywy praktyki adwokackiej zmiana prezydenta nie przerywa toczących się spraw administracyjnych. Postępowania prowadzi organ, czyli Prezydent Miasta Krakowa, a nie konkretna osoba, dlatego terminy procesowe biegną dalej, a wydane decyzje zachowują moc. Mieszkańcy z otwartymi sprawami o warunki zabudowy, pozwolenia na budowę czy ulgi podatkowe nie powinni czekać z działaniem na zmiany personalne w urzędzie.

Zmiana na stanowisku prezydenta oznacza zwykle nowe zarządzenia, w tym nowe upoważnienia dla zastępców i urzędników do wydawania decyzji. W kancelarii zwracam uwagę, czy osoba podpisująca decyzję miała ważne upoważnienie w dniu jej wydania, ponieważ decyzja podpisana przez osobę nieupoważnioną może być wadliwa. Warto także obserwować nowe zarządzenia prezydenta publikowane w [Biuletynie Informacji Publicznej Miasta Krakowa](https://www.bip.krakow.pl).

> Dla mieszkańca najważniejsze jest to, że prawa wobec urzędu nie zależą od tego, kto akurat jest prezydentem. Terminy na odwołanie, ponaglenie czy skargę do sądu administracyjnego biegną niezależnie od zmian politycznych, a skutecznym narzędziem pozostaje dobrze uzasadnione pismo złożone w terminie.
> 
> adw. Dominik Andrzej Marchewka, Kancelaria Adwokacka Factolex


Adw. Dominik Andrzej Marchewka jest adwokatem, doktorantem prawa i mediatorem sądowym, założycielem Kancelarii Adwokackiej Factolex w Krakowie i Olkuszu. Reprezentuje klientów w postępowaniach administracyjnych przed organami miasta, Samorządowym Kolegium Odwoławczym w Krakowie i Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie, a jako koordynator punktu nieodpłatnej pomocy prawnej w Kluczach udziela porad w sprawach urzędowych mieszkańcom Małopolski. Informacje o [bezpłatnych poradach prawnych](https://www.factolex.pl/bezplatne-porady-prawne/), [kosztach pomocy adwokata](https://www.factolex.pl/ile-kosztuje-adwokat/) i [wystąpieniach adw. Dominika Marchewki w mediach](https://www.factolex.pl/mecenas-dominik-marchewka-mediach/) znajdziesz na factolex.pl.




## Gdzie załatwić sprawę urzędową w Krakowie? Przydatne instytucje


Sprawy związane z działaniem prezydenta Krakowa rozpatruje kilka instytucji o różnych kompetencjach. Poniższa tabela zawiera oficjalne strony internetowe urzędów, organów odwoławczych i sądów, z którymi mieszkaniec Krakowa ma najczęściej do czynienia w sprawach administracyjnych.

Instytucje w Krakowie właściwe w sprawach administracyjnych mieszkańców


Instytucja
Sprawy
Strona internetowa





Urząd Miasta Krakowa
Wnioski i decyzje prezydenta Krakowa, obsługa mieszkańców
[krakow.pl](https://www.krakow.pl)



Biuletyn Informacji Publicznej Miasta Krakowa
Zarządzenia prezydenta, uchwały Rady Miasta Krakowa, sesje, petycje
[bip.krakow.pl](https://www.bip.krakow.pl)



Wydział Planowania Przestrzennego UMK
Miejscowe plany zagospodarowania, Plan Ogólny Miasta Krakowa
[bip.krakow.pl: planowanie przestrzenne](https://www.bip.krakow.pl/?mmi=412)



Budżet Obywatelski Krakowa
Zgłaszanie projektów i głosowanie
[budzet.krakow.pl](https://budzet.krakow.pl)



Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie
Odwołania od decyzji prezydenta w sprawach podatkowych, zabudowy i innych zadań gminy
[sko.krakow.pl](https://www.sko.krakow.pl)



Małopolski Urząd Wojewódzki w Krakowie
Nadzór nad uchwałami i zarządzeniami, odwołania w sprawach budowlanych i meldunkowych
[malopolska.uw.gov.pl](https://www.malopolska.uw.gov.pl)



Regionalna Izba Obrachunkowa w Krakowie
Nadzór nad finansami i budżetem miasta
[bip.krakow.rio.gov.pl](https://bip.krakow.rio.gov.pl)



Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Skargi na decyzje ostateczne, bezczynność i zarządzenia
[krakow.wsa.gov.pl](https://www.krakow.wsa.gov.pl)



Państwowa Komisja Wyborcza
Wybory i referenda lokalne
[pkw.gov.pl](https://pkw.gov.pl)



ePUAP
Elektroniczne składanie wniosków, odwołań i pism do urzędu
[epuap.gov.pl](https://epuap.gov.pl)










## Kancelaria Adwokacka Factolex w Krakowie i Olkuszu





### Kancelaria w Krakowie


**Adres:** ul. Mariana Słoneckiego 4/24, 31-417 Kraków

**Konsultacje:** poniedziałek i piątek, 15:00-20:00

**Kontakt:** [+48 530 834 077](tel:+48530834077)

**Organy i sądy:** Urząd Miasta Krakowa, SKO w Krakowie, WSA w Krakowie, sądy powszechne w Krakowie





### Kancelaria w Olkuszu


**Adres:** ul. Kazimierza Wielkiego 21, 32-300 Olkusz

**Konsultacje:** po wcześniejszym umówieniu terminu

**Kontakt:** [+48 530 834 077](tel:+48530834077)

**Organy i sądy:** Starostwo Powiatowe w Olkuszu, Sąd Rejonowy w Olkuszu, sądy okręgu krakowskiego





**Powiązane artykuły na factolex.pl**

 
- [Mandat za Strefę Czystego Transportu w Krakowie: opłaty 2026-2028 i odwołanie](https://www.factolex.pl/mandat-za-sct-krakow-2026-kierowca-z-olkusza-oplaty-i-odwolanie/)
 
- [Nowe prawo jazdy 2026: okres próbny i utrata uprawnień](https://www.factolex.pl/nowe-prawo-jazdy-2026/)
 
- [Zatrzymanie prawa jazdy: co robić](https://www.factolex.pl/zatrzymanie-prawa-jazdy/)
 
- [Mandat za parkowanie pod blokiem](https://www.factolex.pl/mandat-za-parkowanie-pod-blokiem/)
 
- [Taryfikator mandatów 2026 i zmiany w przepisach drogowych](https://www.factolex.pl/taryfikator-mandatow-2026/)
 
- [Opłata od posiadania psa: kto ustala i ile wynosi](https://www.factolex.pl/oplata-za-psa-ile/)
 
- [Budowa ogrodzenia a spór sąsiedzki](https://www.factolex.pl/budowa-ogrodzenia-spor-sasiedzki/)
 
- [Odszkodowanie za słupy energetyczne na działce](https://www.factolex.pl/odszkodowanie-slupy-energetyczne-dzialce/)
 
- [Odwołanie od decyzji ZUS i orzeczenia o niepełnosprawności](https://www.factolex.pl/odwolanie-od-decyzji-zus/)
 
- [Adwokat Kraków: bezpłatna pomoc prawna i ponad 15 lat doświadczenia](https://www.factolex.pl/adwokatkrakowpasja/)
 
- [Bezpłatne porady prawne](https://www.factolex.pl/bezplatne-porady-prawne/)
 
- [Pomoc prawna w Krakowie](https://www.factolex.pl/pomoc-prawna-krakow/)
 
- [Ile kosztuje adwokat](https://www.factolex.pl/ile-kosztuje-adwokat/)
 
- [Kancelaria adwokacka w Krakowie](https://www.factolex.pl/kancelaria-w-krakowie/)
 
- [Prawo administracyjne: wszystkie artykuły](https://www.factolex.pl/kategoria/prawo-administracyjne/)
 
- [Kontakt z kancelarią w Krakowie i Olkuszu](https://www.factolex.pl/kontakt/)







## Źródła prawa i oficjalne publikacje




 
- [Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 662 (ELI, Rządowe Centrum Legislacji)](https://eli.gov.pl/eli/DU/2026/662/ogl)
 
- [Ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym, Dz.U. 1998 nr 91 poz. 578 z późn. zm., art. 92 (ELI)](https://eli.gov.pl/eli/DU/1998/578/ogl)
 
- [Ustawa z dnia 15 września 2000 r. o referendum lokalnym, Dz.U. 2000 nr 88 poz. 985 z późn. zm. (ELI)](https://eli.gov.pl/eli/DU/2000/985/ogl)
 
- [Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy, Dz.U. 2011 nr 21 poz. 112 z późn. zm. (ELI)](https://eli.gov.pl/eli/DU/2011/112/ogl)
 
- [Biuletyn Informacji Publicznej Miasta Krakowa: zarządzenia prezydenta i uchwały rady](https://www.bip.krakow.pl)
 
- [Oficjalny serwis Miasta Krakowa (krakow.pl)](https://www.krakow.pl)
 
- [Państwowa Komisja Wyborcza (pkw.gov.pl)](https://pkw.gov.pl)
 
- [BIP Miasta Krakowa: Wydział Planowania Przestrzennego, stan planów miejscowych i Planu Ogólnego Miasta Krakowa](https://www.bip.krakow.pl/?mmi=412)
 
- [Demagog: Prezydent Krakowa odwołany. Co dalej i kiedy wybory?](https://demagog.org.pl/na-biezaco/prezydent-krakowa-odwolany-co-dalej-kiedy-odbeda-sie-wybory/)
 
- [Demagog: Wybory w Krakowie, premier wyznaczył datę głosowania](https://demagog.org.pl/na-biezaco/wybory-w-krakowie-premier-wyznaczyl-date-glosowania/)
 
- [RMF24: Stanisław Kracik pełniącym funkcję prezydenta Krakowa](https://www.rmf24.pl/regiony/krakow/news-premier-potwierdza-stanislaw-kracik-komisarzem-po-odwolaniu-,nId,8087923)
 
- [OKO.press: oficjalne wyniki I tury wyborów w Krakowie](https://oko.press/na-zywo/na-zywo-relacja/oficjalnie-lukasz-gibala-wygrywa-i-ture-wyborow-w-krakowie)
 
- [TVP Kraków: oficjalne wyniki PKW II tury](https://krakow.tvp.pl/95881653/lukasz-gibala-prezydentem-krakowa-zdecydowanie-wygral-druga-ture)
 
- [RMF24: zaprzysiężenie Łukasza Gibały](https://www.rmf24.pl/regiony/krakow/news-do-czterech-razy-sztuka-lukasz-gibala-zostanie-dzis-zaprzysi,nIdn,1022595)
 
- [Portal Samorządowy: Łukasz Gibała oficjalnie objął urząd prezydenta Krakowa](https://www.portalsamorzadowy.pl/polityka-i-spoleczenstwo/lukasz-gibala-zaprzysiezony-oficjalnie-objal-urzad-prezydenta-krakowa,680918.html)
 
- [Interia: premier podał datę wyborów prezydenta Krakowa](https://wydarzenia.interia.pl/malopolskie/news-wybory-prezydenta-krakowa-premier-podal-date,nId,23521719)
 
- [Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl)](https://orzeczenia.nsa.gov.pl)
 
- [zrozumienieprawa.pl: portal edukacyjny adw. Dominika Marchewki](https://zrozumienieprawa.pl)







## Najczęściej zadawane pytania


Kto jest prezydentem Krakowa w październiku 2026 r.?


Prezydentem Krakowa jest Łukasz Gibała. Wygrał II turę przedterminowych wyborów 11 października 2026 r. z wynikiem 62,12% głosów i złożył ślubowanie na uroczystej sesji Rady Miasta Krakowa 20 października 2026 r.



Do kiedy trwa kadencja nowego prezydenta Krakowa?


Prezydent wybrany w wyborach przedterminowych sprawuje urząd do końca bieżącej kadencji organów samorządu, czyli do 2029 r. Kolejne wybory prezydenta Krakowa odbędą się w terminie wyborów samorządowych.



Dlaczego w Krakowie odbyły się przedterminowe wybory prezydenta?


Mieszkańcy odwołali prezydenta Aleksandra Miszalskiego w referendum lokalnym 24 maja 2026 r. Referendum było ważne, ponieważ wzięło w nim udział ponad 3/5 liczby osób głosujących w wyborach prezydenta w 2024 r.



Czy zmiana prezydenta wpływa na moją sprawę w Urzędzie Miasta Krakowa?


Nie. Sprawę prowadzi organ, czyli Prezydent Miasta Krakowa, a nie konkretna osoba. Toczące się postępowania są kontynuowane, terminy biegną dalej, a wydane decyzje zachowują moc.



Gdzie odwołać się od decyzji prezydenta Krakowa?


Co do zasady do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie, za pośrednictwem prezydenta, w terminie 14 dni od doręczenia decyzji. W niektórych sprawach, na przykład pozwoleń na budowę, organem odwoławczym jest Wojewoda Małopolski. Właściwy organ wskazuje pouczenie w decyzji.



Czy prezydent Krakowa może sam ustalić podatek od nieruchomości?


Nie. Stawki podatków lokalnych w granicach ustawowych uchwala Rada Miasta Krakowa. Prezydent jako organ podatkowy wymierza podatek w decyzjach oraz rozpatruje wnioski o ulgi, odroczenia i umorzenia.



Ilu mieszkańców potrzeba, aby złożyć projekt uchwały do Rady Miasta Krakowa?


W gminie powyżej 20 000 mieszkańców obywatelską inicjatywę uchwałodawczą może zgłosić grupa co najmniej 300 mieszkańców z czynnym prawem wyborczym (art. 41a ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym). Rada rozpatruje projekt najpóźniej po 3 miesiącach od jego złożenia.



Czy adwokat może pomóc w sprawie z Urzędem Miasta Krakowa?


Tak. Adwokat może reprezentować stronę w postępowaniu przed Urzędem Miasta Krakowa, przygotować odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, ponaglenie lub skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Adwokat nie gwarantuje wyniku sprawy, ale odpowiada za rzetelną ocenę szans i staranne prowadzenie postępowania.






## Masz sprawę w Urzędzie Miasta Krakowa?


Skonsultuj decyzję, odwołanie lub skargę z adwokatem w Krakowie.

[Napisz na WhatsApp: +48 530 834 077](https://wa.me/48530834077)


![adw. Dominik Andrzej Marchewka, adwokat Kraków i Olkusz](https://www.factolex.pl/wp-content/uploads/2021/05/fgh.jpg)


**adw. Dominik Andrzej Marchewka**

Adwokat, założyciel Kancelarii Adwokackiej Factolex w Krakowie i Olkuszu, doktorant prawa, mediator sądowy. Reprezentuje klientów w sprawach administracyjnych, karnych, cywilnych, rodzinnych, z zakresu prawa pracy i ochrony konsumentów. Koordynator punktu nieodpłatnej pomocy prawnej w Kluczach, autor portalu zrozumienieprawa.pl.





Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej ani oceny politycznej. Dane o wynikach wyborów pochodzą z komunikatów Państwowej Komisji Wyborczej przytoczonych przez media wskazane w sekcji źródeł. Stan prawny i faktyczny na dzień 20 października 2026 r.
