--- title: "Kradzież i przywłaszczenie – art. 119 § 1 Kodeksu wykroczeń. Definicja, kary i obrona w 2026" url: https://www.factolex.pl/kradziez-przywlaszczenie/ type: post date: 2026-07-04 modified: 2026-07-04 markdown_url: https://www.factolex.pl/kradziez-przywlaszczenie.md --- # Kradzież i przywłaszczenie – art. 119 § 1 Kodeksu wykroczeń. Definicja, kary i obrona w 2026 [Factolex.pl](https://www.factolex.pl/) › [Blog](https://www.factolex.pl/blog/) › Prawo wykroczeń # Kradzież i przywłaszczenie – art. 119 § 1 Kodeksu wykroczeń. Definicja, kary i obrona Autor: adwokat Dominik Marchlewka · Opublikowano: 4 lipca 2026 · Aktualizacja: 4 lipca 2026 · Czas czytania: ok. 8 minut ## Najważniejsze w skrócie - **Art. 119 § 1 KW: kradzież lub przywłaszczenie cudzej rzeczy ruchomej o wartości do 800 zł to wykroczenie zagrożone aresztem, ograniczeniem wolności albo grzywną.** - **Powyżej 800 zł czyn staje się przestępstwem z art. 278 § 1 Kodeksu karnego – grozi za nie kara pozbawienia wolności od 3 miesięcy do 5 lat i wpis do Krajowego Rejestru Karnego.** - **Decyduje wartość rynkowa rzeczy z chwili czynu, a nie cena z metki. Wartość kilku rzeczy skradzionych w ramach jednego czynu sumuje się.** - **Karalne są także usiłowanie, podżeganie i pomocnictwo (art. 119 § 2 KW) – próba kradzieży przerwana przez ochronę również podlega ukaraniu.** - **Ukaranie za wykroczenie nie skutkuje wpisem do KRK – to fundamentalna różnica wobec skazania za przestępstwo.** - **Kradzież na szkodę osoby najbliższej ścigana jest wyłącznie na żądanie pokrzywdzonego (art. 119 § 3 KW).** **Spis treści** - [Treść art. 119 Kodeksu wykroczeń](#tresc-przepisu) - [Kradzież a przywłaszczenie – czym się różnią?](#definicja) - [Granica 800 zł – wykroczenie czy przestępstwo?](#granica) - [Co grozi za wykroczenie z art. 119 § 1 KW?](#kary) - [Trzy pułapki: sumowanie, czyn ciągły, zuchwałość](#pulapki) - [Jak przebiega sprawa? Od zatrzymania do wyroku](#procedura) - [Możliwości obrony](#obrona) - [Najczęstsze pytania (FAQ)](#faq) - [Podsumowanie – adwokat Dominik Marchlewka](#podsumowanie) Kradzież sklepowa, zatrzymanie znalezionego telefonu, „pożyczenie" cudzej rzeczy bez zamiaru zwrotu – to codzienność polskich komisariatów i sądów. Większość takich spraw kwalifikowana jest jako wykroczenie z art. 119 § 1 Kodeksu wykroczeń, jednak granica dzieląca je od przestępstwa jest cienka i wynosi dokładnie 800 zł. W tym artykule wyjaśniam, co dokładnie penalizuje ten przepis, jakie kary przewiduje, kiedy drobna kradzież może przerodzić się w sprawę karną oraz jak wygląda skuteczna obrona. ## Treść art. 119 Kodeksu wykroczeń > **Art. 119 § 1 KW:** „Kto kradnie lub przywłaszcza sobie cudzą rzecz ruchomą, jeżeli jej wartość nie przekracza 800 złotych, podlega karze aresztu, ograniczenia wolności albo grzywny." > > **§ 2:** Usiłowanie, podżeganie i pomocnictwo są karalne. > **§ 3:** Jeżeli sprawca dopuścił się czynu na szkodę osoby najbliższej, ściganie następuje na żądanie pokrzywdzonego. > **§ 4:** Można orzec obowiązek zapłaty równowartości ukradzionego lub przywłaszczonego mienia, jeżeli szkoda nie została naprawiona. Przepis obejmuje więc dwa odrębne zachowania – kradzież i przywłaszczenie – połączone wspólnym progiem wartości. Obecny próg 800 zł obowiązuje od nowelizacji z 2023 r. (wcześniej wynosił 500 zł, a jeszcze wcześniej 250 zł) i został podniesiony, by dostosować przepisy do realiów ekonomicznych oraz odciążyć sądy od najdrobniejszych spraw. ## Kradzież a przywłaszczenie – czym się różnią? **Odpowiedź wprost:** kradzież to *zabór* cudzej rzeczy ruchomej w celu przywłaszczenia – sprawca wyjmuje rzecz spod władztwa właściciela wbrew jego woli. Przywłaszczenie dotyczy rzeczy, która już legalnie znajduje się w posiadaniu sprawcy albo którą znalazł – bezprawność polega na tym, że sprawca zaczyna rozporządzać nią jak właściciel. Kradzież a przywłaszczenie – porównanie Kradzież Przywłaszczenie **Istota czynu** zabór rzeczy spod władztwa właściciela rozporządzanie jak własną rzeczą już posiadaną lub znalezioną **Typowe przykłady** wyniesienie towaru ze sklepu bez zapłaty; zabranie roweru spod bloku; kradzież kieszonkowa niezwrócenie pożyczonego narzędzia; zatrzymanie znalezionego portfela lub telefonu; niezwrócenie nadpłaconej reszty mimo wezwania **Moment popełnienia** chwila objęcia rzeczy we władanie z zamiarem zatrzymania chwila uzewnętrznienia zamiaru zatrzymania rzeczy (np. odmowa zwrotu, sprzedaż) **Strona podmiotowa** wyłącznie umyślność w zamiarze bezpośrednim – sprawca chce postąpić z rzeczą jak właściciel Warunek umyślności ma ogromne znaczenie praktyczne: kto zabiera rzecz w przekonaniu, że jest jego własnością (np. identyczny parasol z wieszaka), albo wychodzi ze sklepu z towarem przez roztargnienie, nie popełnia wykroczenia z art. 119 KW – brakuje zamiaru przywłaszczenia. To jedna z najczęstszych i najskuteczniejszych linii obrony. ## Granica 800 zł – kiedy wykroczenie, a kiedy przestępstwo? **Odpowiedź wprost:** jeżeli wartość rzeczy nie przekracza 800 zł – czyn jest wykroczeniem z art. 119 § 1 KW. Jeżeli wynosi 801 zł lub więcej – jest przestępstwem kradzieży z art. 278 § 1 KK (kara od 3 miesięcy do 5 lat pozbawienia wolności) albo przestępstwem przywłaszczenia z art. 284 KK. Rzecz warta dokładnie 800 zł to wciąż wykroczenie. Zasady ustalania wartości: - **liczy się wartość rynkowa** rzeczy z chwili popełnienia czynu – nie cena zakupu ani cena katalogowa. Telefon kupiony za 2 000 zł, wart dziś 700 zł, mieści się w progu wykroczenia; - **przy towarze przecenionym** znaczenie ma cena rzeczywista, po rabacie – to częsty argument obrony przy kradzieżach sklepowych „na granicy" progu; - **wartość rzeczy zabranych jednym czynem sumuje się** – wyniesienie w jednej reklamówce pięciu produktów po 200 zł to czyn o wartości 1 000 zł, a więc przestępstwo. Skutki kwalifikacji: wykroczenie (art. 119 KW) vs przestępstwo (art. 278 KK) Kryterium Wykroczenie (do 800 zł) Przestępstwo (powyżej 800 zł) Podstawa prawna art. 119 § 1 KW art. 278 § 1 KK Zagrożenie areszt 5–30 dni, ograniczenie wolności, grzywna pozbawienie wolności od 3 mies. do 5 lat (zuchwała – do 8 lat) Rejestr brak wpisu do KRK (ewidencja wykroczeń) wpis do Krajowego Rejestru Karnego Tryb uproszczone postępowanie wykroczeniowe, możliwy mandat pełne postępowanie karne z udziałem prokuratora Zatarcie 2 lata od wykonania kary co do zasady znacznie dłużej, zależnie od kary ## Co grozi za wykroczenie z art. 119 § 1 KW? **Odpowiedź wprost:** zagrożenie ustawowe obejmuje karę aresztu (od 5 do 30 dni), ograniczenia wolności (1 miesiąc) albo grzywny (od 20 do 5 000 zł). W praktyce przy pierwszym incydencie, niewielkiej wartości i odzyskaniu towaru najczęściej orzekana jest grzywna, a policja może zakończyć sprawę mandatem do 500 zł. Katalog konsekwencji jest jednak szerszy: - **obowiązek zapłaty równowartości mienia** (§ 4) – jeżeli szkoda nie została naprawiona, sąd może nakazać jej wyrównanie niezależnie od kary; - **grzywna obok aresztu** – ponieważ kradzież popełniana jest w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, sąd orzekając areszt, wymierza obok niego grzywnę; - **wpis do policyjnej ewidencji** – choć nie jest to KRK, informacja o ukaraniu figuruje w rejestrze przez 2 lata od wykonania kary i może mieć znaczenie przy kolejnym zdarzeniu; - **konsekwencje pozaprawne** – sieci handlowe stosują własne sankcje: zakaz wstępu do sklepu czy odnotowanie zdarzenia w wewnętrznych bazach. **Uwaga na usiłowanie:** zgodnie z art. 119 § 2 KW karalne jest już samo usiłowanie – zatrzymanie przez ochronę za linią kas z niezapłaconym towarem podlega ukaraniu tak samo, jak dokonana kradzież. Karalne są również podżeganie i pomocnictwo. ## Trzy pułapki, przez które wykroczenie staje się przestępstwem ### 1. Czyn ciągły – sumowanie kilku drobnych kradzieży Jeżeli sprawca w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, dokonuje serii kradzieży (np. regularnie wynosi towar z tego samego sklepu), wartości poszczególnych rzeczy się sumują. Gdy łączna wartość przekroczy 800 zł, całość działania może zostać zakwalifikowana jako **jedno przestępstwo** z art. 278 KK – a nie seria wykroczeń. Sklepy coraz częściej analizują monitoring i stany magazynowe wstecz, próbując przypisać zatrzymanemu wcześniejsze braki – takie „doliczanie" można i należy kwestionować dowodowo. ### 2. Kradzież szczególnie zuchwała – niezależnie od wartości Kradzież szczególnie zuchwała (np. na oczach pokrzywdzonego, z użyciem zaskoczenia, wyrwanie telefonu z ręki) stanowi przestępstwo **bez względu na wartość rzeczy** – zagrożone karą od 6 miesięcy do 8 lat pozbawienia wolności. Próg 800 zł nie chroni tu sprawcy. ### 3. Szarpanina z ochroną – ryzyko rozboju lub kradzieży rozbójniczej Użycie przemocy lub groźby wobec pracownika ochrony w celu utrzymania się w posiadaniu zabranej rzeczy może przekształcić drobną kradzież w kradzież rozbójniczą (art. 281 KK), a przemoc użyta w celu zaboru – w rozbój (art. 280 KK, zagrożony karą do 15 lat). Jedno szarpnięcie potrafi zmienić sprawę o mandat w akt oskarżenia o poważne przestępstwo. ## Jak przebiega sprawa? Od zatrzymania do rozstrzygnięcia Typowy przebieg sprawy o kradzież sklepową do 800 zł wygląda następująco: - **Ujęcie obywatelskie** – ochrona sklepu ma prawo ująć sprawcę na gorącym uczynku i niezwłocznie przekazać go policji; nie ma natomiast prawa przeszukiwać ani przetrzymywać ponad konieczny czas. - **Czynności policji** – wylegitymowanie, przesłuchanie, zabezpieczenie nagrań monitoringu i paragonów, ustalenie wartości towaru. - **Mandat albo wniosek o ukaranie** – przy oczywistych, drobnych sprawach policja może zaproponować mandat do 500 zł; odmowa jego przyjęcia (albo waga sprawy) skutkuje skierowaniem wniosku o ukaranie do sądu. - **Postępowanie przed sądem** – sąd może wydać wyrok nakazowy bez rozprawy (przysługuje od niego sprzeciw w terminie 7 dni) albo rozpoznać sprawę na rozprawie. Kluczowe decyzje – przyjęcie mandatu, treść pierwszych wyjaśnień, sprzeciw od wyroku nakazowego – zapadają na samym początku i często przesądzają o wyniku sprawy. Zanim cokolwiek podpiszesz, masz prawo skonsultować się z obrońcą. ## Możliwości obrony w sprawie z art. 119 KW W zależności od okoliczności skuteczna obrona może zmierzać do: - **wykazania braku zamiaru** – roztargnienie, przekonanie o własności rzeczy, brak zamiaru zatrzymania (np. rzecz odłożona przed linią kas) wykluczają umyślność, a więc i odpowiedzialność; - **kwestionowania wartości rzeczy** – rzetelna wycena według wartości rynkowej (rabaty, stan rzeczy używanej) może zdecydować, że czyn pozostaje wykroczeniem, a nie przestępstwem, albo wpłynąć na wymiar kary; - **obalenia „doliczonych" czynów** – przypisanie wcześniejszych braków magazynowych wymaga dowodów co do każdego zdarzenia z osobna, nie domniemań; - **naprawienia szkody i ugody z pokrzywdzonym** – zwrot rzeczy lub zapłata równowartości istotnie łagodzi rozstrzygnięcie, a przy znikomej społecznej szkodliwości czynu możliwe jest nawet odstąpienie od ukarania; - **wniosku o naganę lub odstąpienie od wymierzenia kary** – przy incydentalnym charakterze czynu i nienagannej dotychczasowej postawie obwinionego. Jeżeli wartość mienia przekracza 800 zł i sprawa toczy się już jako karna, w grę wchodzą instytucje prawa karnego – w tym warunkowe umorzenie postępowania pozwalające uniknąć wpisu do KRK. Szerzej piszemy o tym w poradniku: [Kradzież (art. 278 KK) – co grozi i jak skutecznie się bronić?](https://www.factolex.pl/kradziezadwokatkrakow/) ## Najczęstsze pytania o art. 119 KW (FAQ) Co grozi za kradzież z art. 119 § 1 KW?Areszt od 5 do 30 dni, ograniczenie wolności albo grzywna od 20 do 5 000 zł. Sąd może też nakazać zapłatę równowartości mienia. W praktyce drobne sprawy często kończą się mandatem do 500 zł lub grzywną. Od jakiej kwoty kradzież jest przestępstwem?Od kwoty przekraczającej 800 zł. Rzecz warta dokładnie 800 zł to jeszcze wykroczenie; 801 zł i więcej – przestępstwo z art. 278 KK zagrożone karą do 5 lat pozbawienia wolności. Czym różni się kradzież od przywłaszczenia?Kradzież to zabór rzeczy spod władztwa właściciela. Przywłaszczenie to zatrzymanie rzeczy, którą sprawca już legalnie posiada lub znalazł – np. niezwrócenie pożyczonej rzeczy albo zatrzymanie znalezionego telefonu. Czy zatrzymanie znalezionego telefonu to wykroczenie?Tak – przywłaszczenie rzeczy znalezionej o wartości do 800 zł podlega art. 119 § 1 KW, a powyżej tej kwoty stanowi przestępstwo z art. 284 § 3 KK. Znalazca ma obowiązek podjąć próbę zwrotu rzeczy lub oddać ją do biura rzeczy znalezionych. Czy wykroczenie z art. 119 KW trafia do KRK?Nie – ukaranie za wykroczenie nie czyni z nikogo osoby karanej za przestępstwo i nie blokuje zaświadczenia o niekaralności. Informacja figuruje jedynie w ewidencji i ulega zatarciu po 2 latach od wykonania kary. Czy próba kradzieży też jest karalna?Tak. Art. 119 § 2 KW wprost przewiduje karalność usiłowania, podżegania i pomocnictwa – zatrzymanie za linią kas z niezapłaconym towarem podlega odpowiedzialności. ## Podsumowanie Art. 119 § 1 Kodeksu wykroczeń obejmuje najdrobniejsze zamachy na cudze mienie – kradzież i przywłaszczenie rzeczy o wartości do 800 zł – i pozwala zakończyć takie sprawy stosunkowo łagodnie: grzywną, mandatem, a przy znikomej szkodliwości nawet odstąpieniem od ukarania. Ta łagodność bywa jednak zwodnicza. Sumowanie wartości rzeczy, konstrukcja czynu ciągłego, zarzut szczególnej zuchwałości czy jedno nieprzemyślane szarpnięcie z ochroną potrafią błyskawicznie przenieść sprawę na grunt Kodeksu karnego – z realnym ryzykiem wyroku, wpisu do KRK i wszystkich zawodowych konsekwencji karalności. Dlatego nawet w „drobnej" sprawie o kradzież warto zachować rozwagę: nie składać pochopnych oświadczeń, zweryfikować przyjętą wartość mienia i świadomie zdecydować o przyjęciu bądź odmowie przyjęcia mandatu. Prawidłowa reakcja w pierwszych godzinach po zatrzymaniu często decyduje o tym, czy sprawa zakończy się naganą, czy aktem oskarżenia. **adwokat Dominik Marchlewka** – Factolex Kancelaria Adwokacka Prowadzę obronę w sprawach o wykroczenia i przestępstwa przeciwko mieniu – od kradzieży sklepowych, przez przywłaszczenie, po kradzież z włamaniem i rozbój – przed sądami w Krakowie, Katowicach i w całej Polsce. Zatrzymano Cię lub otrzymałeś wniosek o ukaranie? [Skontaktuj się z kancelarią](https://www.factolex.pl/kontakt/) – przeanalizujemy sprawę i wskażemy możliwe scenariusze obrony. ### Przeczytaj również na blogu Factolex: - [Kradzież (art. 278 KK) – co grozi i jak skutecznie się bronić?](https://www.factolex.pl/kradziezadwokatkrakow/) - [Najczęstsze wykroczenia w Polsce – definicje, zagrożenie ustawowe i kary](https://www.factolex.pl/blog/najczestsze-wykroczenia-definicje-kary/) - [Jazda po alkoholu 2026 – kary, konfiskata auta i możliwości obrony](https://www.factolex.pl/blog/jazda-po-alkoholu-kary-konfiskata-2026/) - [Kontakt z kancelarią – umów konsultację](https://www.factolex.pl/kontakt/) **Zastrzeżenie:** artykuł ma charakter wyłącznie informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Stan prawny na dzień 4 lipca 2026 r. W konkretnej sprawie skonsultuj się z adwokatem. Podstawy prawne: art. 119 ustawy z dnia 20 maja 1971 r. – Kodeks wykroczeń; art. 278, 280, 281, 284 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny; art. 12 KK (czyn ciągły).