--- title: "Grzywna Za Przestępstwo Od 1000 Zł. Co Zmienia Projekt UD413 I Od Kiedy?" url: https://www.factolex.pl/grzywna-za-przestepstwo-od-1000-zl-co-zmienia-projekt-ud413-i-od-kiedy/ type: page date: 2026-11-07 modified: 2026-11-07 markdown_url: https://www.factolex.pl/grzywna-za-przestepstwo-od-1000-zl-co-zmienia-projekt-ud413-i-od-kiedy.md --- # Grzywna Za Przestępstwo Od 1000 Zł. Co Zmienia Projekt UD413 I Od Kiedy? [Factolex](https://www.factolex.pl/) › [Prawo karne](https://www.factolex.pl/{{SLUG_KATEGORIA_PRAWO_KARNE}}/) › Grzywna od 1000 zł (UD413) # Grzywna Za Przestępstwo Od 1000 Zł. Co Zmienia Projekt UD413 I Od Kiedy? Autor: [adw. Dominik Andrzej Marchewka](#autor) (Izba Adwokacka w Katowicach, KAT/Adw/1381) · Opublikowano: 7 listopada 2026 · Ostatnia weryfikacja stanu prawnego: 7 listopada 2026 **Status na 7 listopada 2026:** projekt UD413 przyjęty przez Radę Ministrów 3 listopada 2026 r. Przepisy **jeszcze nie obowiązują**. Kolejny etap: skierowanie do Sejmu (numer druku: {{NR_DRUKU}}). **Krótka odpowiedź:** projekt UD413 podnosi stawkę dzienną grzywny w Kodeksie karnym z przedziału 10-2000 zł do przedziału 100-10 000 zł. Najniższa grzywna za przestępstwo wzrośnie ze 100 zł do 1000 zł, a najwyższa w podstawowym wymiarze z 1,08 mln zł do 5,4 mln zł. Rada Ministrów przyjęła projekt 3 listopada 2026 r. Nowe przepisy mają wejść w życie 14 dni po ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw i nie będą działać wstecz, bo art. 4 § 1 Kodeksu karnego nakazuje stosować ustawę względniejszą dla sprawcy. **Najważniejsze fakty o projekcie UD413** - Zmieniany przepis: art. 33 § 3 Kodeksu karnego (wysokość jednej stawki dziennej). - Stawka dzienna dziś: od 10 zł do 2000 zł. Według projektu: od 100 zł do 10 000 zł. - Liczba stawek dziennych bez zmian: co do zasady od 10 do 540. - Minimalna grzywna: 1000 zł (10 stawek po 100 zł). Maksymalna w podstawowym wymiarze: 5 400 000 zł. - Projekt wykreśla wprowadzone w 2022 r. minimalne liczby stawek dla poszczególnych przestępstw. - Vacatio legis: 14 dni od ogłoszenia. Brak działania wstecz (art. 4 § 1 k.k.). - Kodeks karny skarbowy i Kodeks wykroczeń mają własne, odrębne zasady grzywny. **Spis treści** - [Czym jest projekt UD413?](#czym-jest-ud413) - [Ile wyniesie grzywna po zmianie?](#ile-wyniesie-grzywna) - [Od kiedy wyższe grzywny będą obowiązywać?](#od-kiedy) - [Czy nowe stawki obejmą sprawy w toku?](#sprawy-w-toku) - [Jak sąd ustala stawkę dzienną grzywny?](#jak-sad-ustala) - [Dlaczego rząd podnosi grzywny?](#dlaczego-zmiana) - [Czy zmiana dotyczy mandatów i Kodeksu karnego skarbowego?](#kks-i-kw) - [Kogo zmiana dotknie najbardziej?](#kogo-dotknie) - [Co zrobić, jeśli toczy się Twoja sprawa karna?](#co-zrobic) - [Etapy legislacyjne UD413 (aktualizowane)](#etapy) - [Najczęściej zadawane pytania](#faq) - [O autorze](#autor) - [Źródła i podstawa prawna](#zrodla) ## Czym jest projekt UD413? **Projekt UD413** to rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy - Kodeks karny, przygotowany przez Ministerstwo Sprawiedliwości. Projekt UD413 zmienia jeden mechanizm: wysokość jednej stawki dziennej grzywny, określoną w art. 33 § 3 Kodeksu karnego. Sposób ustalania liczby stawek dziennych pozostaje bez zmian, więc sąd nadal najpierw ocenia wagę przestępstwa, a dopiero potem sytuację majątkową sprawcy. Pierwsza wersja projektu UD413 z czerwca 2026 r. przewidywała górną granicę stawki dziennej 20 000 zł. Po konsultacjach publicznych Ministerstwo Sprawiedliwości obniżyło ją do 10 000 zł, wskazując, że sądy rzadko orzekają grzywny bliskie maksimum. Wersję z górną granicą 10 000 zł przyjęła Rada Ministrów 3 listopada 2026 r. W skrócie: UD413 zmienia wartość jednej stawki dziennej, a nie liczbę stawek, którą sąd wymierza za przestępstwo. ## Ile wyniesie grzywna po zmianie? Grzywna w Kodeksie karnym jest iloczynem dwóch wartości: liczby stawek dziennych (od 10 do 540) i wysokości jednej stawki. Po wejściu w życie projektu UD413 dolna granica stawki dziennej wzrośnie dziesięciokrotnie, a górna pięciokrotnie. Tabela pokazuje graniczne kwoty grzywny przy tej samej liczbie stawek, obliczone rachunkowo według obecnego i projektowanego art. 33 § 3 k.k. Grzywna za przestępstwo: obecne przepisy a projekt UD413 (wyliczenie rachunkowe) Liczba stawek dziennych Dziś: minimum (10 zł) Dziś: maksimum (2000 zł) UD413: minimum (100 zł) UD413: maksimum (10 000 zł) 10 (najniższa liczba) 100 zł 20 000 zł 1 000 zł 100 000 zł 100 1 000 zł 200 000 zł 10 000 zł 1 000 000 zł 540 (najwyższa liczba w podstawowym wymiarze) 5 400 zł 1 080 000 zł 54 000 zł 5 400 000 zł Przy nadzwyczajnym obostrzeniu kary Kodeks karny dopuszcza do 810 stawek dziennych, co przy projektowanej stawce 10 000 zł daje rachunkowo 8 100 000 zł. W praktyce sądowej grzywny bliskie górnej granicy dotyczą głównie przestępstw gospodarczych o wysokiej szkodzie, a nie typowych spraw rozpoznawanych przez sądy rejonowe w Krakowie czy Olkuszu. ## Od kiedy wyższe grzywny będą obowiązywać? Wyższe grzywny nie obowiązują w dniu publikacji tego artykułu. Projekt UD413 musi przejść pełną ścieżkę ustawodawczą: Sejm, Senat i podpis Prezydenta RP, a następnie ogłoszenie w Dzienniku Ustaw. Według projektu ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia. Dokładną datę wejścia w życie podamy w sekcji [Etapy legislacyjne](#etapy) po publikacji ustawy. - Przyjęcie projektu przez Radę Ministrów (3 listopada 2026 r.). - Skierowanie projektu do Sejmu i nadanie numeru druku. - Pierwsze czytanie, prace w Komisji Nadzwyczajnej do spraw zmian w kodyfikacjach, drugie i trzecie czytanie. - Stanowisko Senatu (do 30 dni). - Podpis albo weto Prezydenta RP (21 dni). - Ogłoszenie w Dzienniku Ustaw i 14 dni vacatio legis. ## Czy nowe stawki obejmą sprawy w toku? Nowe stawki grzywny z projektu UD413 nie obejmą czynów popełnionych przed wejściem ustawy w życie, jeżeli dotychczasowe przepisy są dla sprawcy korzystniejsze. Art. 4 § 1 Kodeksu karnego stanowi, że jeżeli w czasie orzekania obowiązuje ustawa inna niż w czasie popełnienia przestępstwa, stosuje się ustawę nową, jednakże należy stosować ustawę obowiązującą poprzednio, jeżeli jest względniejsza dla sprawcy. Sąd porównuje ustawę dawną i nową całościowo, w odniesieniu do konkretnej sprawy, i nie może łączyć korzystnych elementów obu stanów prawnych. Projekt UD413 jednocześnie podnosi wartość stawki i usuwa minimalne liczby stawek wprowadzone w 2022 r., na przykład w art. 37a k.k. Dlatego w wybranych sprawach nowa ustawa może okazać się względniejsza na dole widełek. Taka ocena wymaga analizy konkretnego przepisu po uchwaleniu ostatecznego tekstu. > „W sprawach, w których zarzucany czyn popełniono przed wejściem w życie nowelizacji, obrońca powinien porównać oba stany prawne dla konkretnego przepisu. Nowa ustawa nie zawsze jest surowsza w każdym elemencie wymiaru kary.” > adw. Dominik Andrzej Marchewka, Kancelaria Adwokacka Factolex ## Jak sąd ustala stawkę dzienną grzywny? Sąd karny wymierza grzywnę dwuetapowo. Najpierw ustala liczbę stawek dziennych według dyrektyw wymiaru kary, czyli stopnia winy, społecznej szkodliwości czynu i celów kary. Następnie ustala wysokość jednej stawki według art. 33 § 3 k.k., biorąc pod uwagę dochody sprawcy, jego warunki osobiste, rodzinne, stosunki majątkowe i możliwości zarobkowe. Projekt UD413 zmienia wyłącznie granice tego drugiego etapu. - **Liczba stawek:** zależy od wagi przestępstwa (co do zasady 10-540 stawek). - **Wysokość stawki:** zależy od sytuacji majątkowej sprawcy (dziś 10-2000 zł, według UD413 100-10 000 zł). - **Kontrola wykonalności:** art. 58 § 2 k.k. stanowi, że grzywny nie orzeka się, jeżeli dochody sprawcy, jego stosunki majątkowe lub możliwości zarobkowe uzasadniają przekonanie, że sprawca grzywny nie uiści i nie będzie jej można ściągnąć w drodze egzekucji. - **Wykonanie:** niezapłacona grzywna może zostać rozłożona na raty, zamieniona na pracę społecznie użyteczną albo na zastępczą karę pozbawienia wolności według Kodeksu karnego wykonawczego. ## Dlaczego rząd podnosi grzywny? Ministerstwo Sprawiedliwości uzasadnia projekt UD413 utratą realnej wartości grzywny. Widełki stawki dziennej w Kodeksie karnym nie zmieniły się od wejścia kodeksu w życie w 1998 r. Płaca minimalna wynosiła wtedy 500 zł brutto, a w 2026 r. wynosi 4806 zł, czyli około 9,6 raza więcej. Według resortu grzywna w wysokości 100 zł odpowiada dziś raczej karze za wykroczenie niż za przestępstwo. Projekt UD413 nie wprowadza jednak automatycznej waloryzacji. W przeciwieństwie do Kodeksu karnego skarbowego, który wiąże stawkę dzienną z płacą minimalną, Kodeks karny pozostaje przy kwotach stałych. Komentatorzy wskazują, że za kilkanaście lat problem utraty wartości grzywny może wrócić w tej samej postaci. ## Czy zmiana dotyczy mandatów i Kodeksu karnego skarbowego? Projekt UD413 dotyczy wyłącznie grzywien za przestępstwa z Kodeksu karnego i ustaw, które odsyłają do jego części ogólnej. Mandaty karne i grzywny za wykroczenia z Kodeksu wykroczeń oraz grzywny za przestępstwa skarbowe z Kodeksu karnego skarbowego działają według odrębnych reguł. Tabela porównuje trzy systemy grzywny w polskim prawie karnym na listopad 2026 r. Trzy systemy grzywny w polskim prawie (stan na 7.11.2026) Akt prawny Sposób wymiaru Granice Zmiana w UD413 Kodeks karny (przestępstwa) Stawki dzienne, kwoty stałe 10-2000 zł za stawkę, 10-540 stawek Tak: 100-10 000 zł za stawkę Kodeks karny skarbowy (przestępstwa skarbowe) Stawki dzienne powiązane z płacą minimalną Od 1/30 do 400-krotności tej kwoty, w 2026 r. od 160,20 zł do około 64 000 zł Nie Kodeks wykroczeń (wykroczenia, mandaty) Kwota Co do zasady od 20 zł do 5000 zł, z wyjątkami ustawowymi Nie W skrócie: mandat za wykroczenie drogowe nie wzrośnie z powodu UD413. Wzrosną grzywny orzekane przez sąd za przestępstwa. ## Kogo zmiana dotknie najbardziej? Najbardziej odczuwalna jest zmiana dolnej granicy. Dla osób o wysokich dochodach nowa górna granica 10 000 zł za stawkę pozostanie w większości spraw teoretyczna. Dla osób o niskich dochodach różnica między grzywną 100 zł a 1000 zł może przesądzić o tym, czy grzywna zostanie zapłacona. Krajowa Rada Doradców Podatkowych w opinii z 24 lipca 2026 r. zwróciła uwagę, że wyższe minimum ogranicza swobodę sądu wobec sprawców o niskich dochodach. **Ryzyko praktyczne dla obrony:** wyższe minimum grzywny może częściej uruchamiać art. 58 § 2 k.k. Jeżeli sąd uzna, że oskarżony nie zapłaci grzywny, może zamiast niej orzec karę ograniczenia wolności albo karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem. Najłagodniejsza kara staje się wtedy niedostępna właśnie dla osób najuboższych. Rozbieżność rośnie także na granicy wykroczenia i przestępstwa. Przy czynach, w których o kwalifikacji decyduje próg kwotowy (na przykład kradzież mienia o wartości do 800 zł jako wykroczenie), dolna granica grzywny za wykroczenie pozostanie na poziomie 20 zł, a za przestępstwo wzrośnie do 1000 zł. Prawidłowa kwalifikacja czynu zyska na znaczeniu finansowym dla oskarżonego. ## Co zrobić, jeśli toczy się Twoja sprawa karna? Osoba, wobec której toczy się postępowanie karne, nie musi podejmować pochopnych działań z powodu samego przyjęcia projektu przez rząd. Ochronę przed surowszymi przepisami zapewnia art. 4 § 1 k.k. Warto natomiast uporządkować dokumentację majątkową i przemyśleć strategię obrony, bo wysokość stawki dziennej zależy od udokumentowanej sytuacji materialnej oskarżonego. - Ustal datę czynu wskazaną w zarzucie: to ona decyduje o porównaniu ustawy dawnej i nowej. - Zbierz dokumenty o dochodach, kosztach utrzymania i osobach na utrzymaniu (zaświadczenia, umowy, PIT). - Przed wyrażeniem zgody na dobrowolne poddanie się karze (art. 335 lub art. 387 k.p.k.) sprawdź z obrońcą, według której ustawy wyliczono proponowaną grzywnę. - Jeżeli grzywna przekracza Twoje możliwości, wnioskuj o raty albo wskaż okoliczności z art. 58 § 2 k.k. w sposób przemyślany, bo mogą prowadzić do innej kary. - Śledź status projektu UD413: aktualizujemy ten artykuł po każdym etapie w Sejmie. Jeżeli toczy się Twoja sprawa przed sądem w Krakowie lub Olkuszu, zobacz także: [obrona w sprawach karnych w Małopolsce](https://www.factolex.pl/adwokat-malopolska-krakow-wieliczka-skawina-niepolomice-zabierzow-zielonki-michalowice-libertow-mogilany-modlniczka-olkusz-wolbrom-chrzanow-trzebinia-oswiecim-wadowice-andrychow-boc/), [kancelaria adwokacka w Olkuszu](https://www.factolex.pl/kancelariaadwokackaolkusz/) oraz [adwokat karny w Krakowie](https://www.factolex.pl/{{SLUG_ADWOKAT_KARNY_KRAKOW}}/). ## Etapy legislacyjne UD413 (aktualizowane) Ta sekcja jest aktualizowana po każdym etapie prac nad projektem UD413. Data ostatniej weryfikacji znajduje się pod tytułem artykułu. Przebieg prac nad projektem UD413 Data Etap Treść zmiany czerwiec-lipiec 2026 Projekt MS, konsultacje publiczne Stawka dzienna 100-20 000 zł 24.07.2026 Opinia Krajowej Rady Doradców Podatkowych Uwagi do art. 33 § 3 k.k. 03.11.2026 Przyjęcie przez Radę Ministrów Stawka dzienna 100-10 000 zł, wykreślenie minimalnych liczb stawek z 2022 r. {{DATA}} Sejm: druk nr {{NR_DRUKU}} {{OPIS}} {{DATA}} Senat {{OPIS}} {{DATA}} Prezydent RP {{OPIS}} {{DATA}} Dziennik Ustaw, wejście w życie (+14 dni) {{DZ_U_POZ}} ## Najczęściej zadawane pytania Czy grzywna od 1000 zł już obowiązuje?Nie. Na 7 listopada 2026 r. projekt UD413 został przyjęty przez Radę Ministrów, ale nie został uchwalony przez Sejm ani ogłoszony w Dzienniku Ustaw. Obowiązuje art. 33 § 3 k.k. ze stawką dzienną od 10 zł do 2000 zł. Ile wyniesie najniższa grzywna za przestępstwo według UD413?Najniższa grzywna wyniesie 1000 zł, czyli 10 stawek dziennych po 100 zł. Obecnie najniższa grzywna za przestępstwo wynosi 100 zł. Czy wyższe grzywny będą działać wstecz?Nie. Zgodnie z art. 4 § 1 k.k. do czynów popełnionych przed wejściem w życie nowelizacji sąd stosuje ustawę względniejszą dla sprawcy. W większości spraw będą to dotychczasowe przepisy. Czy wzrosną mandaty za wykroczenia drogowe?Nie z powodu projektu UD413. Mandaty i grzywny za wykroczenia reguluje Kodeks wykroczeń, którego projekt UD413 nie zmienia. Czy projekt UD413 zmienia liczbę stawek dziennych?Nie. Liczba stawek dziennych pozostaje w przedziale od 10 do 540. Projekt wykreśla natomiast minimalne liczby stawek dla wybranych przestępstw, wprowadzone nowelizacją z 2022 r. Co się stanie, jeśli nie zapłacę grzywny?Sąd może rozłożyć grzywnę na raty, zamienić ją na pracę społecznie użyteczną albo na zastępczą karę pozbawienia wolności. Jeżeli niezapłacenie wynika z przyczyn niezależnych od skazanego, możliwe jest umorzenie grzywny w całości lub w części (art. 51 k.k.w.). Masz sprawę karną i grozi Ci grzywna? Adwokat Dominik Marchewka przeanalizuje, który stan prawny jest dla Ciebie korzystniejszy. Kraków i Olkusz. [Napisz na WhatsApp: +48 530 834 077](https://wa.me/48530834077?text=Dzie%C5%84%20dobry%2C%20mam%20pytanie%20o%20grzywn%C4%99%20w%20sprawie%20karnej) ## O autorze **adw. Dominik Andrzej Marchewka**, adwokat wpisany na listę adwokatów Izby Adwokackiej w Katowicach od 7 maja 2015 r. (nr wpisu KAT/Adw/1381, [Krajowy Rejestr Adwokatów](https://rejestradwokatow.pl/adwokat/pdf/marchewka-dominik-51262)). Założyciel Kancelarii Adwokackiej Factolex z biurami w Krakowie i Olkuszu. Doktorant prawa, mediator sądowy. Prowadzi sprawy z zakresu prawa karnego, rodzinnego, cywilnego, pracy i ochrony konsumentów. - Pełnił dyżury w punkcie nieodpłatnej pomocy prawnej w Gminie Wolbrom (powiat olkuski), prowadzonym na podstawie porozumienia z Izbą Adwokacką w Katowicach, w tym dyżur specjalistyczny z poradami w języku angielskim ([Starostwo Powiatowe w Olkuszu](https://www.sp.olkusz.pl/aktualnosci/komunikaty/pomoc-prawna)). - Koordynuje punkt nieodpłatnej pomocy prawnej Fundacji „Omega Sprawiedliwość” w Kluczach. - Autor portalu edukacji prawnej [zrozumienieprawa.pl](https://zrozumienieprawa.pl/) oraz bloga kancelarii [factolex.pl](https://www.factolex.pl/). Weryfikacja merytoryczna: adw. Dominik Andrzej Marchewka. Tekst przygotowano z pomocą narzędzi AI. Treść prawną, przepisy i źródła sprawdził autor 7 listopada 2026 r. ## Źródła i podstawa prawna - Kodeks karny, tekst jednolity: [Dz.U. 2026 poz. 1342](https://eli.gov.pl/eli/DU/2026/1342/ogl) (art. 4 § 1, art. 33 § 1 i § 3, art. 37a, art. 58 § 2). - Money.pl, „Stawki grzywien dziesięciokrotnie w górę. Rząd zdecydował”, 3.11.2026: [money.pl](https://www.money.pl/gospodarka/stawki-grzywien-ostro-w-gore-rzad-zdecydowal-7347035870468576a.html). - Bezprawnik, „Grzywna za przestępstwo nawet 10 razy wyższa”, 4.11.2026: [bezprawnik.pl](https://bezprawnik.pl/grzywna-za-przestepstwo-nawet-10-razy-wyzsza/). - Prawnik.cc, „Grzywny: minimum stawki ma wzrosnąć z 10 do 100 zł. Rząd przyjął projekt”: [prawnik.cc](https://prawnik.cc/news/grzywny-minimum-stawki-ma-wzrosnac-z-10-do-100-zl-rzad-przyjal-projekt). - Lege Artis, „Zwiększenie wysokości stawki dziennej grzywny za przestępstwo (projekt)”, lipiec 2026: [czasopismo.legeartis.org](https://czasopismo.legeartis.org/2026/07/zwiekszenie-stawki-dziennej-grzywny-wymierzanej-przestepstwo-projekt/). - Opinia Krajowej Rady Doradców Podatkowych do projektu UD413 z 24.07.2026: [kidp.pl (PDF)](https://kidp.pl/pobierz/0d231de4-fdd0-46b4-9aeb-ce5e4e6381b5/opinia-krdp-z-dn-24072026-ud413-signed28.pdf). - Projekt UD413 w Rządowym Centrum Legislacji: [legislacja.gov.pl]({{URL_RCL_UD413}}). - Nieodpłatna pomoc prawna w powiecie olkuskim: [Starostwo Powiatowe w Olkuszu](https://www.sp.olkusz.pl/zalatw-sprawe/nieodplatna-pomoc-prawna); strona kancelarii: [nieodpłatna pomoc prawna Olkusz](https://www.factolex.pl/nieodplatnapomocprawnaolkusz/). Artykuł ma charakter informacyjny i opisuje projekt ustawy, który może zmienić się w toku prac parlamentarnych. Nie stanowi porady prawnej w indywidualnej sprawie i nie gwarantuje określonego rozstrzygnięcia. W sprawie karnej skonsultuj się z adwokatem. Stan prawny na 7 listopada 2026 r.